Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa kraju, a ich sprawne funkcjonowanie w dużej mierze zależy od odpowiedniego finansowania. Poniższa artykuł przedstawia przegląd programów wsparcia i dotacji, które trafiają do jednostek OSP w różnych regionach Polski, a także omawia istotne zmiany legislacyjne dotyczące ich finansowania.
Wsparcie dla OSP w województwie Kujawsko-Pomorskim
W ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021-2027, ponad 48,7 mln złotych trafi do samorządów, instytucji i organizacji z Kujaw i Pomorza. Umowy odebrali w Urzędzie Marszałkowskim w Toruniu beneficjenci, a na liście znalazło się 31 przedsięwzięć z różnych części województwa.
Projekty dla OSP w regionie Kujawsko-Pomorskim
Wśród beneficjentów znalazły się również projekty dotyczące Ochotniczych Straży Pożarnych. Gmina Nakło nad Notecią otrzyma 500 tysięcy złotych na budowę nowej remizy OSP w Paterku. W Dobrczu prace mają poprawić dostępność budynku dla osób z niepełnosprawnościami. W Karnkowie dofinansowanie obejmie świetlicę wiejską i remizę OSP, natomiast w Szubinie środki przeznaczone zostaną na pomieszczenia jednostki przy ul. Paderewskiego 12.
Wiceprzewodniczący sejmiku, Przemysław Sznajdrowski, wyraził zadowolenie, że projekty te są rozmieszczone w całym regionie, co oznacza zrównoważone działanie na rzecz rozwoju województwa
.
Dofinansowanie Remontów Remiz OSP w województwie Łódzkim
Urząd Marszałkowski w Łodzi przekaże 3,5 mln złotych na remonty 65 remiz strażackich w jednostkach OSP w regionie. W planach są prace budowlane i doposażenie strażnic. Dotacje wahają się od 10,8 tys. do 70 tys. złotych na jednostkę, a strażacy musieli zdobyć wkład własny w wysokości 20 procent dotacji.
Przeznaczenie środków w województwie Łódzkim
Pieniądze zostaną wykorzystane na remonty garaży, sanitariatów, szatni, tworzenie miejsc do prania odzieży bojowej oraz montaż defibrylatorów. Inwestycje te mają poprawić warunki pracy i bezpieczeństwo strażaków. W części jednostek druhowie wyremontują szatnie i sanitariaty, w których pojawią się też prysznice.
Dzięki dotacji OSP Przygłów w powiecie piotrkowskim otrzyma 70 tys. złotych. Strażacy podkreślają, że możliwość prania odzieży bojowej w remizie, a nie w domowych pralkach, jest niezwykle ważna zarówno dla ich zdrowia, jak i bezpieczeństwa ich rodzin, ze względu na toksyczne substancje, z którymi mają kontakt. W ramach programu dofinansowano również montaż defibrylatorów zewnętrznych w strażnicach. Takie urządzenia, dzięki dotacji, planują zakupić i zamontować strażacy z OSP w Będkowie (powiat tomaszowski), Brzeźniu (powiat sieradzki) i Strzałkowie.
Program „Bitwa o remizy” i wsparcie dla OSP na Podkarpaciu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ogłosiło wyniki profrekwencyjnej inicjatywy „Bitwa o remizy”. W ramach tej akcji, w każdym powiecie (z wyłączeniem miast na prawach powiatu), w gminie do 20 tys. mieszkańców, która osiągnęła najwyższą frekwencję w wyborach do Sejmu i Senatu RP, jednostki OSP otrzymają do 1 miliona złotych dotacji. Środki te przeznaczone są na termomodernizację, remont lub wyposażenie remiz. Komenda Główna PSP informuje, że dofinansowanie na termomodernizację i doposażenie remiz OSP otrzymają 314 gmin.
Beneficjenci z Podkarpacia
Poniżej przedstawiono listę gmin z województwa Podkarpackiego, które otrzymają dotację do miliona złotych:
- gm. Lutowiska (pow. bieszczadzki) - frekwencja 68,99%
- gm. Jasienica Rosielna (pow. brzozowski) - frekwencja 75,9%
- gm. Żyraków (pow. dębicki) - frekwencja 72,09%
- gm. Pawłosiów (pow. Jarosławski) - frekwencja 70,24%
- gm. Jasło (pow. jasielski) - frekwencja 69,99%
- gm. Raniżów (pow. kolbuszowski) - frekwencja 67,56%
- gm. Krościenko Wyżne (pow. krośnieński) - frekwencja 71,79%
- gm. Grodzisko Dolne (pow. leżajski) - frekwencja 69,24%
- gm. Wielkie Oczy (pow. lubaczowski) - frekwencja 68,23%
- gm. Czarna (pow. łańcucki) - frekwencja 74,92%
- gm. Tuszów Narodowy (pow. mielecki) - frekwencja 73,07%
- gm. Jeżowe (pow. niżański) - frekwencja 68,59%
- gm. Przemyśl (pow. przemyski) - frekwencja 70,02%
- m. Przeworsk (pow. przeworski) - frekwencja 70,88%
- gm. Iwierzyce (pow. ropczycko-sędziszowski) - frekwencja 72,23%
- gm. Krasne (pow. rzeszowski) - frekwencja 77,52%
- gm. Bukowsko (pow. sanocki) - frekwencja 66,98%
- gm. Zaleszany (pow. stalowowolski) - frekwencja 68,63%
- gm. Czudec (pow. strzyżowski) - frekwencja 72,43%
- gm. Grębów (pow. tarnobrzeski) - frekwencja 67,42%
Do wyznaczenia jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, które otrzymają dofinansowanie, w każdej gminie zostanie powołany zespół złożony z przedstawicieli gminy, jednostek OSP, PSP oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Gminy z rekordową frekwencją
Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej opublikowała listę gmin do 20 tys. mieszkańców, które w wyborach parlamentarnych osiągnęły najwyższą frekwencję w powiatach ziemskich. Trzy gminy osiągnęły rekordowe wyniki:
- Gmina Klwów (powiat przysuski) - ponad 90% frekwencji.
- Gmina Michałowice (powiat pruszkowski) - blisko 89% frekwencji.
- Gmina Suchy Las (powiat poznański) - prawie 88% frekwencji.
Pieniądze dla konkretnych jednostek ochotniczych straży pożarnych zostaną podzielone do końca roku.
Pomoc finansowa dla OSP w województwie Małopolskim
Sejmik małopolski podjął uchwałę w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla gmin z przeznaczeniem dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu województwa małopolskiego. Uznano, że służba OSP jest bardzo ważna dla całego regionu i dla wszystkich jego mieszkańców. Aż 85 gmin z Małopolski otrzyma pomoc finansową na remonty i modernizację remiz OSP, które znajdują się na ich terenie.
Konkurs „Małopolskie Remizy”
Podczas sesji sejmiku radni zdecydowali o przekazaniu na tegoroczną edycję konkursu „Małopolskie Remizy” aż 2,5 mln złotych z budżetu województwa. W ramach konkursu sfinansowane mogą być prace budowlane i remontowe w remizach ochotniczych straży pożarnych. Gminy mogą ubiegać się o środki na zakup materiałów budowlanych oraz przeprowadzenie prac remontowych w strażnicach, szczególnie w ich części operacyjno-technicznej. Wsparcie można przeznaczyć także na prace polegające na zagospodarowaniu terenu wokół remiz.
Województwo Małopolskie ogłasza konkurs „Małopolskie Remizy” od 2009 roku. Od 2013 roku jest on realizowany wspólnie z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, który współfinansuje prace obejmujące termomodernizację budynków, wymianę okien i drzwi, czy inwestycje związane z modernizacją instalacji wewnętrznej c.o. i/lub c.w.u. lub wykorzystującej odnawialne źródła energii. Efektem współpracy są remonty w 172 remizach OSP za łączną kwotę prawie 6,5 mln złotych. Program „Małopolskie Remizy”, obok „Bezpiecznej Małopolski”, to dwa najważniejsze konkursy dedykowane strażakom z Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu województwa małopolskiego.
Wybrani beneficjenci z Małopolski
Wśród obdarowanych gmin z powiatu wadowickiego są Brzeźnica, Kalwaria Zebrzydowska i Wadowice. W powiecie wadowickim z dodatkowych pieniędzy skorzystają trzy jednostki:
- OSP Chocznia: 38 041 zł
- OSP Marcyporęba: 10 829 zł
- OSP Leńcze: 9 074 zł
Poniżej znajduje się lista kolejnych jednostek OSP, które otrzymały dofinansowanie w ramach uchwały sejmiku:
- Biały Dunajec (OSP Sierockie) - 50 tys.
- Ciężkowice (OSP Ciężkowice) - 50 tys.
- Dąbrowa Tarnowska (OSP Szarwark) - 15 tys.
- Gdów (OSP Pierzchów) - 30 tys.
- Gnojnik (OSP Zawada Uszewska) - 15 tys.
- Gródek nad Dunajcem (OSP Gródek nad Dunajcem) - 15 tys.
- Jabłonka (OSP Zubrzyca Dolna) - 30 tys.
- Jordanów (OSP Osielec Górny) - 20 tys.
- Krzeszowice (OSP Nowa Góra) - 10 tys.
- Miasto Limanowa (OSP Limanowa) - 30 tys.
- Lubień (OSP Skomielna Biała) - 50 tys.
- Łącko (OSP Zagorzyn) - 50 tys.
- Nowy Wiśnicz (OSP Połom Duży) - 8 tys.
- Pałecznica (OSP Czuszów) - 15 tys.
- Pcim (OSP Pcim) - 15 tys.
- Pleśna (OSP Lubinka, OSP Janowice, OSP Szczepanowice, OSP Lichwin, OSP Pleśna, OSP Rzuchowa) - 9,6 tys.
- Proszowice (OSP Klimontów) - 10 tys.
- Ryglice (OSP Lubcza) - 10 tys.
- Ryglice (OSP Ryglice) - 10 tys.
- Skrzyszów (OSP Łękawica) - 15 tys.
- Słomniki (OSP Miłocice) - 15 tys.
- Trzyciąż (OSP Ściborzyce) - 15 tys.
- Wieprz (OSP Wieprz) - 50 tys.
Zmiany Legislacyjne i Ogólne Finansowanie OSP
Senacka Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej poparła bez poprawek nowelę dotyczącą dodatkowego wsparcia dla Ochotniczych Straży Pożarnych. Ta rekomendacja jest istotna, ponieważ Sejm podczas ostatniego posiedzenia przyjął poprawkę zgłoszoną przez klub parlamentarny PSL-KP, która zmienia zasady rozdziału środków dla jednostek działających w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.
Debata nad rozdziałem środków
Pierwotnie zakładano, że rozdziału środków będzie dokonywać Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) na podstawie wniosków złożonych przez ochotnicze straże pożarne za pośrednictwem komendanta wojewódzkiego PSP. Poprawka zakładała, że ich rozdziałem zajmą się podmioty ponoszące koszty funkcjonowania OSP, czyli m.in. gminy.
Wiceszef MSWiA, Krzysztof Kozłowski, prosił senatorów o powrót do pierwotnego brzmienia projektu rządowego, argumentując, że idea, która została zawarta w ustawie i która przybrała postać wskazania jako organu dotacyjnego MSWiA, przede wszystkim była związana z funkcjonalnością systemu ochrony ludności w Polsce
. Komendant główny PSP gen. brygadier Leszek Suski wskazywał, że proponowane przez rząd rozwiązanie było oparte o dotychczasową praktykę
.
Nowelizacja ustawy o ochronie przeciwpożarowej ma pozwolić na przekazanie pieniędzy ochotniczym strażom pożarnym. Aby je dostać, jednostka OSP będzie musiała złożyć wniosek o dodatkowe fundusze. Do noweli, obok zadań związanych z gaszeniem pożarów, organizacji przedsięwzięć służących krzewieniu sportu i kultury fizycznej, czy przedsięwzięć oświatowo-kulturalnych, wpisano również upowszechnianie i wspieranie form współdziałania między lokalnymi partnerami społecznymi i gospodarczymi w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Wydatki na realizację nowych zadań będą pochodziły z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz pieniędzy przekazywanych przez jednostki organizacyjne, w szczególności stowarzyszenia, fundacje i instytucje ubezpieczeniowe.
Finansowanie jednostek KSRG i spoza KSRG
W tym roku dla jednostek włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) na realizację zadania pn. Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego
przeznaczono kwotę 90 555 000 złotych, w tym 46,8 mln na wydatki majątkowe i 43,7 mln zł na wydatki bieżące. Dla jednostek OSP spoza KSRG dedykowana jest dotacja pod nazwą Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych
.