Spotkanie ze strażakiem w przedszkolu: nauka i zabawa dla najmłodszych

Znaczenie edukacji przedszkolnej w zakresie bezpieczeństwa

Wbrew pozorom, nauka bezpiecznych zachowań w przedszkolu stanowi istotny element systemu kształcenia w Polsce. Promocja wiedzy, kształtowanie bezpiecznych nawyków oraz zapobieganie sytuacjom zagrażającym życiu i zdrowiu to zadania usankcjonowane prawnie. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2009 r. nr 4, poz. 17 z późn. zm.) zakłada, że dzieci kończące edukację przedszkolną powinny umieć zachować się w sytuacji zagrożenia, wiedzieć, gdzie szukać pomocy i jak o nią poprosić, a także być w stanie przewidywać konsekwencje własnych działań.

Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, jak ważne jest przekazywanie wiedzy na temat bezpiecznych zachowań oraz zapobiegania sytuacjom zagrażającym życiu na każdym etapie edukacji dzieci.

Tradycyjne formy zapoznawania z pracą strażaka

Zapoznawanie dzieci z zadaniami, które wykonuje straż pożarna, często ogranicza się do jednodniowej wizyty w jednostce ratowniczo-gaśniczej. Podczas takich wizyt przedszkolaki mają możliwość zwiedzenia pomieszczeń wypoczynkowych strażaków, obejrzenia ześlizgu, przymierzenia hełmu czy spróbowania swoich sił w pojedynku z wężem gaśniczym. Są to bardzo cenne doświadczenia, jednak nie zawsze wystarczają, by maluchy zdobyły właściwą i kompleksową wiedzę.

Potrzeba kompleksowej edukacji

Sytuacje, w których dzieci, dzięki znajomości numerów ratunkowych oraz zasad zachowania się w krytycznych sytuacjach, uratowały swoich najbliższych, pokazują, jak cenna jest szersza edukacja najmłodszych w tym zakresie. Skłoniło to do głębszego zainteresowania się tym tematem i ujęcia go w usystematyzowanej, kompleksowej formie.

Propozycje konspektów zajęć dydaktycznych

Cyklicznie publikowane będą gotowe konspekty zajęć dydaktycznych, realizujących treści podstawy programowej. Proponowane zajęcia przeznaczone są dla dzieci pięcio- i sześcioletnich, jednak poszczególne części zajęć można z powodzeniem wykorzystać w pracy z czterolatkami. W każdym z konspektów znajdą się wskazówki dotyczące ogólnych i szczegółowych celów zajęć, a także metod i pomocy dydaktycznych niezbędnych lub przydatnych do ich przeprowadzenia.

Każdy konspekt prezentować będzie szczegółowy przebieg zajęć, z uwzględnieniem zakładanych czynności prowadzącego oraz przewidywanych odpowiedzi dzieci. Zajęcia opisane w pierwszych konspektach mają na celu zapoznanie dzieci z zawodem strażaków i miejscem ich pracy. W kolejnych będą poruszane tematy szczegółowe:

• Działania prewencyjne (niebezpieczeństwo pożaru, gaśnice, oznakowanie znakami bezpieczeństwa, drogi pożarowe).
• Działania, które należy podjąć w razie zagrożenia (ewakuacja, numery alarmowe).

Konspekty zasadniczo są skierowane do osób profesjonalnie zajmujących się nauczaniem dzieci. Rozbudowano je o komentarze, które mają sprawić, że materiały te będą istotną pomocą dla tych, którzy nie mają odpowiedniego przygotowania metodycznego.

Przykładowe tematy konspektów:

• Cz. 7 - Czujka dymu/tlenku węgla (czadu)
• Cz. 6 - Co to jest gaśnica?
• Cz. 5 - Ewakuacja z przedszkola
• Cz. 4 - Numer alarmowy 112
• Cz. 3 - Pali się!
• Cz. 2 - Samochód strażacki

Realizacja zajęć w praktyce - przykłady z przedszkoli

W celu podniesienia wiedzy oraz umiejętności dzieci w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, w niektórych przedszkolach realizowano szereg zajęć i pogadanek. Podsumowaniem tych działań było uroczyste obchodzenie „Dnia Strażaka”.

Obchody Dnia Strażaka

W dniu 9 czerwca 2016 roku strażacy odwiedzili przedszkole swoim wozem strażackim. Spotkanie poprzedziła impreza ogólnoprzedszkolna w budynkach A i B, przybliżająca dzieciom pracę strażaka poprzez literaturę, quizy oraz zabawy ruchowo-sprawnościowe. Dzieci poprzez zabawy miały możliwość utrwalenia Europejskiego Numeru Alarmowego oraz numerów alarmowych instytucji niosących pomoc. Największą frajdą dla przedszkolaków było oglądanie wozu strażackiego z zewnątrz i wewnątrz, a także sprzętu ratowniczego. Dzieci miały też możliwość przymierzenia hełmu i munduru strażackiego. Panowie strażacy chętnie odpowiadali na pytania dzieci i przekazali wiele cennych informacji dotyczących zasad bezpieczeństwa.

W dniu 8 maja 2019 roku przedszkolaki uczestniczyły w spotkaniu, podczas którego mogły poznać specyfikę pracy strażaków, umundurowanie strażackie oraz niektóre sprzęty, jakimi dysponują. Wielką radość przedszkolakom sprawiło obejrzenie z bliska wozu strażackiego i zapoznanie się z jego wyposażeniem. Wszystkie dzieci mogły wypróbować swoich sił i zmierzyć się z prawdziwym wężem strażackim. Na zakończenie spotkania podziękowano strażakom za wspaniale poprowadzone spotkanie.

15 stycznia jedno z przedszkoli odwiedził tata Tymka z grupy „Pajacyki”, który jest strażakiem. W ciekawy sposób opowiedział o stroju oraz wyposażeniu, którego używa w trakcie akcji ratunkowej. Przedszkolaki były bardzo aktywne, chętnie zabierały głos i zaprezentowały swoją wiedzę dotyczącą zasad zachowania bezpieczeństwa w domu i przedszkolu. Omawiały tematy zagrożenia pożarami i innymi niebezpiecznymi zdarzeniami, podawały numer alarmowy do straży pożarnej. Dzieci dowiedziały się, w jakich okolicznościach można wzywać straż pożarną oraz że strażacy nie tylko gaszą pożary, ale również są wzywani do wypadków samochodowych i innych zdarzeń.

Metody i formy pracy z dziećmi

Obchody Dnia Strażaka, ustalone na 4 maja, są doskonałą okazją do przybliżenia dzieciom roli strażaków w społeczeństwie oraz kształtowania właściwych postaw społecznych i obywatelskich. Edukacja przedszkolaków na temat strażaków pomaga zrozumieć ich kluczową rolę w społeczności.

Przykładowe aktywności edukacyjne:

• Rozmowa wprowadzająca: "Jak nazywa się człowiek, który walczy z ogniem, z dymem, z pożarami? Walczy wodą oraz gaśnicami. Nie pochwala świecy, nie lubi ogniska, a gdy staje do pracy, woda z węża tryska." Kim jest strażak? Rozmowa z dziećmi o strażakach, poznanie wiadomości dzieci na temat zawodu i aspektu pracy strażaków.
• Wysłuchanie wiersza: Wiersz W. Broniewskiego „Pożar” i omówienie jego treści (co się paliło, co robili strażacy, kogo uratowali, czy strażacy są odważni, czy każdy może zostać strażakiem).
• Oglądanie ilustracji: Dzieci oglądają ilustracje przedstawiające pracę strażaka.
• Zabawa konstrukcyjna: Dzieci dostają zestaw elementów obrazka (figur geometrycznych) i układają z nich wóz strażacki, wypowiadając się o jego szczególnych elementach (syrena, drabina, wąż gaśniczy) i kolorze.
• Zabawa dydaktyczna: „Czego strażacy potrzebują w swojej pracy?” Układanie wokół postaci strażaka ilustracji przedstawiających ubrania i sprzęty, którymi się on posługuje (wóz strażacki, drabina, wąż, hełm, toporek, bosak, gaśnica, piła spalinowa, strój ochronny, aparat oddechowy). Omówienie wyglądu i sposobu wykorzystania tych sprzętów.
• Nauka numerów alarmowych: Na jaki numer dzwonimy, aby wezwać straż pożarną? Numer alarmowy 112. Co trzeba powiedzieć, dzwoniąc do straży pożarnej, aby zgłosić zdarzenie?

Kreatywne i interaktywne formy nauczania

Przygotowanie dekoracji przedszkolnych w tematyce straży pożarnej może być zarówno edukacyjne, jak i inspirujące.

Przykłady zabaw i aktywności:

• Ilustracje narzędzi strażackich: Na dużych arkuszach kartonu mogą pojawić się rysunki narzędzi strażackich.
• Wyścig z wężem strażackim: Dzieci uczestniczą w zabawie polegającej na rozwijaniu i zwijaniu „węża strażackiego” (np. skakanki lub tasiemki) na czas.
• Strażacka pomoc pluszakom: Przygotowanie akcji ratowania maskotek z „pożaru”. Dzieci mogą używać strumieni wody.
• Slalom strażacki: Tworzenie toru przeszkód z zadaniami naśladowania ruchów strażaka, jak bieg przez tunel, przeskakiwanie „ognia”.
• Przedstawienia teatralne: Doskonała okazja, by w lekkiej i przystępnej formie przybliżyć dzieciom pracę strażaka. Scenariusze mogą obejmować odgrywanie akcji gaszenia pożaru, ratowanie zwierząt czy edukacyjne wątki dotyczące bezpieczeństwa.
• Pogadanki wplecione w teatrzyki: Narrator może przedstawiać dzieciom podstawowe zasady bezpieczeństwa.
• Warsztaty artystyczne: Zorganizowanie wizyty strażaka w przedszkolu to nie tylko atrakcja, ale także edukacja. Dzieci mają wyjątkową okazję zobaczyć z bliska sprzęt strażacki, poznać uniformy i dowiedzieć się, jak wygląda praca strażaka. Przeprowadzenie krótkich ćwiczeń, np. z użyciem węża strażackiego.
• Zabawy tematyczne: Gry edukacyjne.
• Śpiew i recytacja: Znakomite sposoby na wprowadzenie dzieci w tematykę pracy strażaka.

Uczenie dzieci wdzięczności wobec strażaków jest istotnym elementem budowania empatii i szacunku dla osób, które dbają o bezpieczeństwo społeczeństwa. Takie spotkania pomagają także budować zaufanie do służb ratunkowych.

Edukacja na temat bezpieczeństwa pożarowego może być wprowadzana w przedszkolu poprzez angażujące i interaktywne zajęcia. Kluczowym elementem jest przedstawienie zasad w sposób zrozumiały i atrakcyjny dla dzieci.

tags: #spotkanie #strazak #przedszkole #chomikuj