Środki gaśnicze do pożarów drewna

Pożar może wybuchnąć wszędzie - w miejscu pracy, w domu, w pojeździe czy na budowie. Niestety, często zaskakuje znienacka. W takiej sytuacji liczą się szybka reakcja i właściwe narzędzie do gaszenia. Wiele osób wciąż nie wie, że nie każdą gaśnicą można ugasić każdy rodzaj pożaru. Użycie niewłaściwego środka może być nieskuteczne, a nawet niebezpieczne, ponieważ różne materiały palne zachowują się odmiennie pod wpływem ognia.

Z danych gov.pl wynika, że w 2023 roku wybuchło aż 99 288 pożarów. To imponująca liczba, która zmusza do refleksji nad tym, jak różnorodne mogą być przyczyny pożarów i jak kluczowe jest zrozumienie, czym należy gasić dany typ ognia.

Klasyfikacja pożarów - klucz do skutecznego gaszenia

W europejskich normach (np. EN 2) pożary dzieli się na klasy, co znacząco ułatwia identyfikację odpowiedniego środka gaśniczego. Znajomość klas pożarów jest bardzo pomocna, ponieważ wzniecony pożar może być szybko ugaszony tylko wtedy, gdy odpowiednio dobierzemy rodzaj sprzętu.

Pożary klasy A - materiały stałe

• Grupa pożarów A: Obejmuje materiały stałe, których normalne spalanie zachodzi z tworzeniem żarzących się węgli. Do tej kategorii zaliczamy między innymi drewno, papier oraz tkaniny.

Drewno i wyroby drewnopochodne to materiały podwyższonego ryzyka w kontekście ognia. Pożar z ich udziałem może się okazać szczególnie niebezpieczny - zwłaszcza gdy szybko nie zostanie podjęta akcja gaśnicza. Drewno łatwo zajmuje się ogniem.

Pozostałe klasy pożarów

• Grupa pożarów B: Dotyczy wszelkich cieczy i materiałów stałych topiących się, takich jak tworzywa sztuczne, paliwa czy oleje.
• Grupa pożarów C: Obejmuje pożary gazów, np. metanu, propanu, acetylenu, wodoru.
• Grupa pożarów D: Dedykowana jest pożarom metali, np. magnezu, potasu, sodu, litu. Pożary metali to jedne z najtrudniejszych do opanowania.
• Grupa pożarów F: Obejmuje pożary tłuszczów i olejów jadalnych, najczęściej występujące w kuchniach i gastronomii.

Warto również wiedzieć, że tzw. klasa E nie funkcjonuje już jako osobna klasa pożaru, lecz jako dodatkowa informacja o możliwości bezpiecznego gaszenia urządzeń pozostających pod napięciem.

Środki gaśnicze i ich zastosowanie w kontekście pożarów drewna

Do gaszenia pożarów z grupy A, czyli ciał stałych takich jak drewno, używa się różnych substancji gaśniczych. Do najczęściej spotykanych należą gaśnice proszkowe, pianowe i śniegowe, a także woda i dwutlenek węgla.

Woda i gaśnice wodno-mgłowe

Woda, będąca najbardziej powszechnym środkiem gaśniczym, świetnie odbiera ciepło. Doskonale spisuje się w gaszeniu materiałów stałych, takich jak drewno czy papier, schładzając płomienie i w efekcie eliminując ogień.

• Hydronetka: To przenośny pojemnik wyposażony w zbiornik, pompkę tłoczną i wężyk z prądowniczką. Zestaw zawiera około 15 litrów wody.
• Gaśnice wodno-mgłowe: Doskonale nadają się do gaszenia pożarów olejów i tłuszczów jadalnych (klasa F), płonącej na ludziach odzieży, ważnych dokumentów i urządzeń, co jest dowodem na ich wszechstronność.

Pianka gaśnicza i gaśnice pianowe

Pianka gaśnicza idealnie nadaje się do gaszenia cieczy palnych, takich jak benzyna i oleje, tworząc powłokę, która blokuje dostęp tlenu do ognia. Jest również skuteczna w gaszeniu pożarów klasy A.

• Gaśnica pianowa: Jest przeznaczona do gaszenia pożarów grupy A i B. Wykonana jest z metalowego pojemnika o kształcie cylindrycznym, na którym znajduje się dysza do wyrzutu środka gaśniczego, zbijak do uruchomienia gaśnicy, uchwyty i instrukcja obsługi. Wnętrze gaśnicy wypełniają środki alkaliczne w roztworze wodnym środka pianotwórczego oraz kwas w podwieszonym pojemniku. Po uruchomieniu gaśnicy (po uderzeniu zbijakiem o twardy przedmiot) następuje zmieszanie obu cieczy, wydzielenie dużej ilości związku węgla, tworzenie się piany i podwyższenie ciśnienia, które wyrzuca pianę na zewnątrz.

Proszki gaśnicze i gaśnice proszkowe

Proszki gaśnicze, na przykład proszek ABC, to uniwersalny środek stosowany do różnych typów pożarów, w tym ciał stałych (np. drewna), cieczy i gazów. Działają poprzez przerwanie reakcji chemicznej ognia. Do gaszenia drewna i innych materiałów drewnopochodnych, a także łatwopalnych cieczy (jak niektóre kleje, lakiery itp.) najlepiej wybrać gaśnicę z oznaczeniem ABC.

• Gaśnica proszkowa: Zawiera proszek gaśniczy pod stałym ciśnieniem (np. azotu) znajdującego się w dodatkowym zbiorniku w korpusie gaśnicy. Gaśnice proszkowe przeznaczone są do gaszenia pożarów z grup A, B i C albo B, C w zależności od rodzaju użytego proszku. Możliwe jest także gaszenie urządzeń elektrycznych pod napięciem, zwykle do 1000 V.
• Gaśnica proszkowa GP-2x ABC: O małych pojemnościach znajduje zastosowanie szczególnie w zabezpieczeniu przeciwpożarowym samochodów, biur i mieszkań. Jest przeznaczona do gaszenia pożarów ciał stałych, cieczy, gazów oraz urządzeń elektrycznych pod napięciem do 1000 V.

Dwutlenek węgla (CO2) i gaśnice śniegowe

Dwutlenek węgla (CO2) to kolejny środek, który bardzo dobrze sprawdza się w trakcie gaszenia urządzeń elektrycznych, gdzie woda lub pianka mogłyby spowodować uszkodzenia. CO2 działa przez wyparcie tlenu i schładzanie płomieni.

• Gaśnica śniegowa: Przeznaczona jest do gaszenia pożarów grupy B, C i D. Do wyrzucania środka gaśniczego służy dysza wylotowa połączona z korpusem za pomocą elastycznego węża. W głównej części ma zawór i dźwignię do uruchomienia gaśnicy, a z boku uchwyt. Wnętrze gaśnicy jest wypełnione ciekłym dwutlenkiem węgla, który po otwarciu zaworu wydostaje się na zewnątrz, gwałtownie się rozpręża i przechodzi w stan gazowy. Zaletą gaśnic śniegowych jest brak jakiegokolwiek zanieczyszczenia gaszonych przedmiotów i pomieszczeń. Wadą jest natomiast ich duża masa w porównaniu z innymi gaśnicami o podobnej skuteczności.

Gazowe środki gaśnicze i inne

• Gazowe środki gaśnicze: Takie jak halony czy HFC-227ea, są idealne do miejsc, gdzie woda mogłaby uszkodzić sprzęt. Warto jednak pamiętać, że gaśnice halonowe, wypełnione cieczą o bardzo niskiej temperaturze parowania, wydzielają gazy, które są szkodliwe dla zdrowia, dlatego obecnie wycofuje się ten typ gaśnic z użycia.
• Koc gaśniczy: Wykonany z tkaniny niepalnej o powierzchni około 2 m². Kocem okrywamy źródło ognia, a obrzeża dokładnie dociskamy do podłoża, dzięki czemu ograniczamy dostęp tlenu do palącego się materiału. Należy pamiętać, że przy użyciu żadnego typu gaśnic nie można gasić płonących na ludziach ubrań - należy to robić przy użyciu koca gaśniczego.
• Agregat gaśniczy: To sprzęt gaśniczy wyposażony w koła, mający zapas środków gaśniczych w ilości większej niż 20 kg (od 25 kg do 750 kg). Agregaty dzielimy na pianowe, halonowe, proszkowe i śniegowe. Agregaty gaśnicze przewoźne stanowią wyposażenie chroniące miejsca szczególnie narażone na pożar lub takie, w których pożar jest trudny do opanowania lub grozi poważnymi konsekwencjami.

Praktyczny wybór i zastosowanie środków gaśniczych

Dobór gaśnicy do specyficznych miejsc

Materiałów drewnopochodnych nie brakuje w miejscach takich jak stolarnie, składy drewna, tartaki, fabryki produkujące różne rodzaje płyt i wyrobów drewnopochodnych, czy zakłady, które zajmują się wytwarzaniem mebli lub innych produktów z drewna. Dlatego należy zabezpieczyć takie miejsca na okoliczność pożaru. Jednym z podstawowych sposobów jest wyposażenie się w gaśnice do stolarni, gdzie sprawdzi się ręczna gaśnica proszkowa ABC.

Innym sposobem wartym rozważenia są samoczynne urządzenia gaśnicze. Nie wymagają one wykonywania dodatkowych instalacji. Zapewniają automatyczne rozpylenia środka gaśniczego w momencie wykrycia płomieni. Zasada ich działania jest prosta, a co za tym idzie, są niezawodne.

Zasady ogólne doboru

Każda gaśnica ma etykietę z piktogramami informującymi, do jakich klas pożarów jest przeznaczona. Posiadają one wyraźne oznaczenia literowe świadczące o tym, do gaszenia jakiego rodzaju pożaru są przeznaczone. Przy zakupie gaśnicy do domu warto kierować się specyfiką potencjalnych zagrożeń. Najczęściej polecane są gaśnice proszkowe ABC, które sprawdzają się w gaszeniu pożarów ciał stałych, cieczy oraz gazów, co czyni je uniwersalnym rozwiązaniem.

Podczas doboru środka gaśniczego należy również pamiętać, aby straty wywołane naszą działalnością nie były większe niż straty spowodowane samym pożarem. Tak więc do gaszenia książek nie jest wskazana gaśnica pianowa. Ugasi je bardzo dobrze, ale również je zmoczy, co powoduje dodatkowe zniszczenie zbioru, poza tym nie można jej wyłączyć, zanim się cała nie opróżni. Gaśnica proszkowa znowu powoduje ogromne zapylenie pomieszczenia.

Zakazy i środki ostrożności

Obowiązuje całkowity zakaz gaszenia przy użyciu wody lub gaśnic pianowych urządzeń pod napięciem, ponieważ grozi to porażeniem prądem. Gaszenie urządzeń pod napięciem wymaga specjalistycznego podejścia, gdyż użycie niewłaściwego środka gaśniczego może prowadzić do porażenia prądem, a nawet rozprzestrzenienia się pożaru. Przy użyciu wody nie można gasić również tłuszczów, paliw oraz olejów, a także metali i karbidu.

Technika gaszenia

Podczas gaszenia pożaru należy pamiętać, aby kierować strumień środka gaśniczego na palące się przedmioty lub obiekty od skraju ognia w kierunku środka. Podczas gaszenia przedmiotów ustawionych pionowo należy skierować strumień środka gaśniczego od góry w dół.

Utrzymanie i przeglądy

Ważnym aspektem przy wyborze jest również rozmiar - małe, kompaktowe modele są łatwe do przechowywania, co zwiększa szanse ich szybkiego użycia w nagłej sytuacji. Należy pamiętać o okresowych przeglądach sprzętu gaśniczego, aby zawsze był gotowy do użycia.

tags: #srodek #gasniczy #do #pozaru #drewna