Optymalne Stosowanie Wodnych Prądów Gaśniczych w Działaniach Straży Pożarnej

Sprzęt i Podstawowe Rodzaje Linii Wężowych

Sprzęt do podawania prądów gaśniczych to prądownice wodne, prądownice pianowe, wytwornice pianowe i generatory piany lekkiej.

Rodzaje Linii Wężowych

Podział linii wężowych obejmuje: linię ssawną, linię główną, linię gaśniczą i linię zasilającą.

Wąż i Prądownica Wodna - Kluczowe Elementy Wyposażenia Strażaka

Węże strażackie są atrybutem strażaków; bez nich nie mogą ugasić żadnego pożaru ani wypompować wody. Dzięki wężom strażackim można ugasić każdy, nawet największy pożar. Muszą mieć one jednak odpowiednie długości, aby strażacy byli w stanie z nimi dotrzeć w każde miejsce. Wąż musi być bardzo wytrzymały, żeby przypadkiem się nie przedziurawił, co wymaga wyboru produktów najwyższej jakości.

Prądownica wodna to zakończenie linii wężowej, która określa ciśnienie, z jakim ma przepływać woda. W ten sposób strażak może gasić pożar, bo dzięki temu jest w stanie wymierzyć ciśnienie i w konsekwencji ustalić, z jaką mocą woda przepływa przez końcówkę węża. Prądownica strażacka to podstawowy element wyposażenia, bez którego po prostu nie można się obejść. W każdej remizie musi znajdować się przynajmniej kilka takich końcówek.

Rodzaje Prądów Gaśniczych

Wodne Prądy Gaśnicze

Podział prądów gaśniczych wody to: prąd zwarty, prąd rozproszony i parasol osłaniający. Każdy z nich ma specyficzne zastosowanie i właściwości.

Prąd Zwarty

Stosuje się go przy rozwiniętych, intensywnych pożarach, w przypadkach, kiedy istnieje potrzeba wykorzystania dużej siły uderzeniowej dla głębszego wniknięcia wody w płonące materiały. Używa się go również w celu rozbicia czy wyburzenia słabszych elementów konstrukcyjnych, podania wody na dalszą odległość od prądownika oraz podczas silnego wiatru. Obok wielu zalet prądy zwarte wykazują też mankamenty, do których zaliczyć należy przede wszystkim: w porównaniu do prądów kroplistych czy mgłowych mniejsze działanie chłodzące, mniejsze odparowanie wody, działanie na niewielką powierzchnię materiału palnego. Występują także większe straty wody niewykorzystanej w procesie gaszenia, która spływa bezużytecznie, nie odbierając ciepła. Siła uderzeniowa zwartych prądów znajduje zastosowanie przy gaszeniu gazowych wytrysków oraz przy występowaniu dużych ognisk pożarów uniemożliwiających bliższe podejście.

Prąd Rozproszony (Kroplisty i Mgłowy)

Prąd rozproszony obejmuje różne formy, w tym prąd kroplisty i mgłowy, które charakteryzują się odmienną wielkością kropelek wody i zastosowaniem.

Prąd Kroplisty

Charakteryzuje się wielkością kropelek od 1 mm do 3 mm. Ma lepsze właściwości gaśnicze niż prąd zwarty, dlatego należy go stosować wszędzie tam, gdzie nie ma konieczności używania prądu zwartego. Nie posiada takiej siły uderzeniowej jak prąd zwarty, ale za to nie powoduje szkód mechanicznych, polegających na łamaniu, kruszeniu, rozbijaniu i rozrzucaniu gaszonych przedmiotów. Prąd kroplisty podawany do pożaru, opadając w postaci deszczu, wywiera duże działanie chłodzące już na samą atmosferę i uchodzące z płonących materiałów gazy palne. Swym zasięgiem obejmuje większą niż prąd zwarty powierzchnię (zrasza równomiernie). Prądy kropliste mają najczęściej znacznie mniejszą wydajność niż prądy zwarte, dlatego powodują znacznie mniejsze szkody wodne. Stosuje się je wszędzie tam, gdzie nie ma potrzeby używania prądów zwartych, a zwłaszcza nadają się do gaszenia odkrytych powierzchni konstrukcji drewnianych, materiałów włóknistych, rozdrobnionych lub sypkich. Używa się ich również do ostrożnego, stopniowego chłodzenia silnie nagrzanych powierzchni, które przez gwałtowne ochłodzenie zwartym prądem wodnym mogłyby ulec deformacji, uszkodzeniom i zawaleniom. Prądy kropliste mają także zastosowanie do chłodzenia powierzchni zbiorników z płynami palnymi.

Prąd Mgłowy

Posiada wielkość kropelek od 0,1 mm do 1 mm. Ma podobne zastosowanie jak prąd kroplisty, z tym że jego cechy dodatnie są zwielokrotnione w stosunku do prądów kroplistych. Największą ujemną cechą prądu mgłowego jest jego mały zasięg, co wymaga podejścia na bliską odległość do ognia. Ta niedogodność jest częściowo eliminowana tym, że obłok prądu mgłowego, ochładzając atmosferę przez pochłanianie dużej ilości ciepła, stwarza prądownikowi skuteczną zasłonę i umożliwia zbliżenie się do ognia.

Parasol Osłaniający

Jest to jedna z form prądu gaśniczego wody, stosowana w celu ochrony przed promieniowaniem cieplnym.

Pianowe Prądy Gaśnicze

Podział prądów gaśniczych piany obejmuje: pianę lekką, pianę średnią i pianę ciężką.

Techniki Podawania Prądów Wody

Techniki podawania prądów wody: strażak w mundurze i kasku, trzymający wąż z prądownicą, obrazujący pulsowanie, omiatanie, malowanie, ołówkowanie i natarcie prądem zwartym.

Pulsowanie

Technika podawania rozproszonego prądu wody stosowana głównie w celu chłodzenia gazów pożarowych. Może być również wykorzystywana do tłumienia płomieni. W pulsowaniu możemy wyróżnić długi puls i krótki puls, których nazwy dotyczą odległości, na jaką będzie podawana woda.

Krótki Puls

Krótki puls charakteryzuje się większym kątem rozproszenia i mniejszą wydajnością, krople są mniejsze, a zasięg bliższy oraz szerszy. Technika ta znajduje zastosowanie w przestrzeniach o standardowej wysokości sufitu (maksymalnie do czterech metrów) i niewielkich pomieszczeniach. Stosując krótki puls, prądownik ustawia prądownicę na niską wydajność, około 100 - 150 litrów na minutę. Niewielka ilość wody podawana pulsacyjnie ma na celu schłodzenie gorących gazów pożarowych, wprowadzenie do nich mgły wodnej i odparowanie jej, co pozwala zapobiec spalaniu się gazów pożarowych. Należy pamiętać, że w celu osiągnięcia dobrych parametrów mgły wodnej, ciśnienie na prądownicy musi wynosić co najmniej tyle, ile wskazuje producent, czyli zazwyczaj 6 lub 7 barów, może być nieco więcej. Wówczas kropelki mgły mają odpowiedni, niewielki rozmiar, są w stanie zawisnąć w dymie przez co najmniej 3-4 sekundy i mają czas na efektywne odparowanie. Poprzez szybkie, impulsywne otwarcie i zamknięcie zaworu prądownicy, trwające około jedną trzecią do jednej drugiej sekundy, prądownik wystrzeliwuje niewielką ilość wody w przestrzeń przed sobą, po czym bezzwłocznie przemieszcza się naprzód i powtarza czynność. Liczbę strzałów, czy inaczej pulsów pomiędzy przemieszczaniem się, powinien dostosować do kubatury pomieszczenia, mając na uwadze konieczność podania wody w całą objętość dymu znajdującego się w jego pobliżu. Stosowanie małych ilości wody pozwala na uniknięcie powstawania tzw. pułapki wodnej, czyli wprowadzenia zbyt dużej ilości pary w warstwę podsufitową i zepchnięcie gorącego dymu w dół na strażaków. Strażak musi trzymać prądownicę na wysokości wzroku, by dobrać odpowiedni kąt nachylenia linii gaśniczej, aby woda trafiała w całości w zadymienie. Dodatkowo kąt rozproszenia powinien zapewniać podawanie całej wody w zadymienie - dolna krawędź stożka prądu gaśniczego powinna być powyżej linii zadymienia, a górna krawędź nie dalej niż pionowo nad prądownikiem. Ze względu na cel stosowania, nie jest to technika gaśnicza, a technika zabezpieczająca strażaka podczas przemieszczania się do miejsca, w którym można podjąć działanie gaśnicze. Ważna zasada operowania prądem gaśniczym to unikanie podawania wody w to samo miejsce.

Dwóch umundurowanych strażaków na polanie. Jeden z nich, przyklękając, kieruje rozproszony strumień wody w górę, demonstrując krótki puls.

Długi Puls

Celem tej techniki jest chłodzenie gazów pożarowych, jednak w odróżnieniu od krótkiego pulsu, różnica polega na sposobie wykonania czynności podania prądu gaśniczego. Technika ta będzie właściwa dla większych pomieszczeń, w których są wyższe sufity czy większa powierzchnia podłogi, takich jak magazyny, hale produkcyjne, większe warsztaty i tym podobne - umownie nazwane „przemysłówką”. Należy pamiętać, że w celu osiągnięcia dobrych parametrów mgły wodnej, ciśnienie na prądownicy musi wynosić co najmniej tyle, ile wskazuje producent - zazwyczaj 6 lub 7 barów, może być nieco więcej. Wydajność prądu gaśniczego stosowanego do tej techniki powinna zazwyczaj oscylować w granicach 200-250 litrów na minutę. Ze względu na większą kubaturę pomieszczenia i objętość zgromadzonego dymu, należy w strefę zadymienia podać większą ilość wody i wysłać ją na większą odległość. Z uwagi na większą objętość, strefa zadymienia nie zareaguje tak dynamicznie, jak w przypadku „mieszkaniówki”, dlatego podanie długiego pulsu powinno być wydłużone i wiązać się z płynnym otwarciem oraz zamknięciem zaworu w celu uniknięcia zbędnych uderzeń hydraulicznych na linii. Można przyjąć, że prądownik powinien poświęcić 1 sekundę na otwarcie, 1 sekundę na aplikację wody i 1 sekundę na zamknięcie prądownicy. W czasie podawania wody nie należy przemieszczać prądu gaśniczego poziomo ani pionowo, czyli nie należy omiatać prądem gaśniczym, aby unikać zbędnego mieszania warstwy zadymienia z warstwą wolną od zadymienia. Liczbę powtórzeń należy dobrać do kubatury pomieszczenia i objętości schładzanych gazów pożarowych. Kąt nachylenia prądu gaśniczego powinien być mniejszy niż przy krótkim pulsie, a prąd powinien być wycelowany mniej więcej w przekątną pomieszczenia - spojenie ściany i sufitu po przeciwległej stronie pomieszczenia. Kąt rozproszenia również powinien być mniejszy niż przy krótkim pulsie i wynosić około 30 stopni. Dla ułatwienia można podpowiedzieć, że jego średnica w odległości około 3 metrów od prądownicy powinna wynosić około 1 metr. Ze względu na cel stosowania, nie jest to technika gaśnicza, a technika zabezpieczająca strażaka podczas przemieszczania się do miejsca, w którym można podjąć działanie gaśnicze.

Dwóch umundurowanych strażaków na polanie. Jeden z nich, przyklękając, kieruje rozproszony strumień wody pod kątem około czterdziestu pięciu stopni, demonstrując długi puls.

Omiatanie

Technika omiatania polega na podawaniu prądu rozproszonego, rzadziej zwartego, i jest techniką typowo gaśniczą. Ustawienia prądownicy odpowiadają ustawieniom przy technice długiego pulsu - około 200-250 litrów na minutę, a w razie potrzeby możliwe jest zwiększenie do wyższych wydajności, np. 300-500 litrów na minutę, przy kącie rozproszenia około 30 stopni. Po otwarciu prądownicy strażak rozpoczyna ruch prądem gaśniczym, odwzorowujący dany kształt. Najczęściej jest to rysowanie okręgu, inaczej litery „O”. Ważne jest, aby aplikację wody rozpocząć od najwyższych warstw, gdzie temperatura jest najwyższa, a odparowanie najbardziej skuteczne. Następnie chłodzone są obszary w bocznej części pomieszczenia, kolejno dolna jego część i ponownie boczna, po czym następuje zamknięcie okręgu i powrót w górną strefę. Istotne jest również, aby wykonywać pełny ruch prądu gaśniczego tak, aby woda trafiała we wszystkie obszary, a zatem koło musi być pełne, a woda powinna zraszać zarówno sufit, ściany, meble i inne wyposażenie oraz podłogę, dywan lub inną palną powierzchnię. Szybkość ruchu i liczba powtórzeń, a zatem łączny czas podawania wody i jej zaaplikowana ilość, zależeć będą od kubatury pomieszczenia i obserwowanego na bieżąco efektu działania prądu gaśniczego. Z uwagi na powstawanie dużej ilości pary wodnej wydostającej się z gaszonego pomieszczenia, technikę należy wykonywać nie wchodząc do pomieszczenia gaszonego, a raczej z pewnej niewielkiej odległości od jego progu, aby umożliwić zbliżenie pyszczka prądownicy i skuteczne podanie wody do wewnątrz przy jednoczesnym zachowaniu bezpiecznej odległości. Ze względu na fakt, że celem techniki nie jest podanie wody bezpośrednio na palące się powierzchnie, a raczej chłodzenie wnętrza i wypieranie tlenu, technika ta jest powszechnie zaliczana do technik natarcia pośredniego.

Dwóch umundurowanych strażaków. Jeden z nich rusza prądem gaśniczym, demonstrując technikę omiatania.

Malowanie

Technika malowania polega na podawaniu prądu zwartego przy niepełnym otwarciu prądownicy, w celu gaszenia zarzewi ognia lub częściej w celu chłodzenia nagrzanych powierzchni palnych i zabezpieczenia przed spalaniem, czy powstrzymania emisji gazów pożarowych. Stopień otwarcia zaworu prądownicy zależny jest od odległości, na jaką prądownik chce wysłać wodę. Umiejętne i płynne operowanie stopniem otwarcia prądownicy pozwala na zwilżanie paliw zarówno blisko, jak i w pewnej odległości od miejsca pracy strażaka. Technika umożliwia chłodzenie zarówno poziomych, jak i pionowych powierzchni, a woda w tej technice podawana jest lobem, czyli tor lotu ma kształt łuku, w porównaniu z ołówkowaniem, gdzie tor lotu przypomina bardziej linię prostą. Podobnie jak przy ołówkowaniu, zaleca się rozpoczęcie od wydajności rzędu 100-150 litrów na minutę. Ze względu na fakt podawania wody bezpośrednio na palące się powierzchnie, technika ta zaliczana jest do technik natarcia bezpośredniego.

Dwóch umundurowanych strażaków na polanie. Jeden z nich, przyklękając, kieruje niewielki, zwarty strumień przed siebie, demonstrując technikę malowania.

Ołówkowanie

Technika ołówkowania polega na krótkich strzałach prądem zwartym wycelowanych w konkretne miejsca i ma na celu zgaszenie zarzewi ognia lub schłodzenie rozgrzanych paliw poniżej temperatury, w której rozpoczyna się emisja gazów pożarowych - temperatury pirolizy, wynoszącej dla większości paliw około 200 stopni Celsjusza. Technika ołówkowania pozwala na wykorzystanie zalety prądu zwartego, jaką jest zasięg, i umożliwia kontrolowane podawanie wody z dużą dokładnością oraz unikanie zalewania pomieszczeń. Zaleca się korzystanie z wydajności najniższej, analogicznie do techniki krótkiego pulsu, a zatem w granicach 100-150 litrów na minutę. Pozwala to na oszczędzanie wody, unikanie zalewania oraz zminimalizowanie uderzeń hydraulicznych, wpływających na zmęczenie prądownika oraz eksploatację autopompy. Technika ta, zależnie od okoliczności, pozwala na podawanie wody zarówno na powierzchnie pionowe, jak i poziome paliw znajdujących się w środowisku pożarowym. Ze względu na fakt podawania wody bezpośrednio na palące się powierzchnie, technika ta zaliczana jest do technik natarcia bezpośredniego.

Dwóch umundurowanych strażaków na polanie. Jeden z nich, przyklękając, kieruje zwarty strumień przed siebie, demonstrując technikę ołówkowania.

Natarcie Prądem Zwartym

Działanie za pomocą prądu zwartego o dużej wydajności, najczęściej stosowane jest przy działaniach zewnętrznych. Wymaga odpowiedniego przygotowania z uwagi na duże siły reakcji, jakie oddziałują na linię gaśniczą i prądownika w wyniku wyrzutu skupionej strugi wody z prądownicy. Stosunkowo łatwo operuje się prądem gaśniczym o dużej wydajności przy pozycji klęczącej, gdzie siadając okrakiem na odcinku lub przyciskając go do ziemi jedną nogą uzyskuje się stabilność. Wyzwaniem jest działanie w pozycji wyprostowanej, mogące powodować duże zmęczenie przy wydłużonym czasie działania. Podstawową koniecznością jest zapewnienie odpowiedniego ułożenia odcinka węża. Należy dążyć do tego, aby za strażakiem odcinek był wyprostowany na długości przynajmniej 3 metrów i aby nie posiadał wyraźnych załamań oraz łuków. Odcinek powinien leżeć prosto w linii podawania prądu gaśniczego, bowiem wszelkie łuki powodują przenoszenie sił i oddziałują na strażaka trzymającego linię gaśniczą. Tego typu działania można prowadzić zarówno przy użyciu prądownic typu turbo, jak i przy użyciu prądownic prostych o niskim ciśnieniu i wysokiej wydajności. W połączeniu z ciśnieniem panującym w linii gaśniczej, które powinno wynosić 6-7 bar (zależnie od modelu prądownicy w celu zapewnienia wydajności deklarowanych przez producenta sprzętu), odcinek uzyskuje sztywność, co pomaga w jego stabilizacji i przeciwdziałaniu siłom generowanym na prądownicy.

Dwóch umundurowanych strażaków na polanie. Jeden z nich, przyklękając, kieruje zwarty strumień w górę pod kątem około czterdziestu pięciu stopni, demonstrując natarcie prądem zwartym.

Wentylacja Hydrauliczna

Wentylacja hydrauliczna to technika wykorzystująca prąd rozproszony wody do usuwania gazów pożarowych i pary wodnej. Aby osiągnąć maksymalną skuteczność tej metody, należy ustawić odpowiedni kąt rozwarcia prądu wody na prądownicy (bardzo zależny od odległości prądownika od otworu wylotowego) w taki sposób, aby jego powierzchnia w świetle otworu wylotowego (np. okien) nie zasłaniała go całkowicie - należy pozostawić przynajmniej kilkanaście centymetrów wolnej przestrzeni z każdej strony. W przeciwnym razie krople wody uderzać będą o futrynę/ściany, przez co poziom „wysysania” produktów do usunięcia będzie bardzo niski (przestrzeń wokół prądu wody stanowi ujście dla usuwanych gazów).

High Pressure Release! Watch This Massive Relief Valve in Action 😲

Zbyt zwarty prąd wody nie wytwarza podciśnienia o wystarczającej wartości. Należy również pamiętać o utrzymywaniu odpowiedniego ciśnienia na prądownicy - w zależności od modelu, jest to od 6 do 7 barów (zgodnie z instrukcją obsługi lub cechami naniesionymi na korpus urządzenia). Ciśnienie na autopompie musi być odpowiednio wyższe. Niższe ciśnienia spowodują brak możliwości osiągnięcia przez krople wody odpowiedniej prędkości, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność tej metody wentylacji. Jest to technika doraźna, niekoniecznie przeznaczona do ciągłego stosowania - minimalna wydajność wodna prądownic typu turbo to około 100 l wody na minutę. W przypadku niewystarczającego zaopatrzenia wodnego należy ograniczyć czas jej trwania do niezbędnego minimum.

Zastosowanie Wentylacji Hydraulicznej

  • Tylko i wyłącznie wtedy, gdy mamy bezpośredni dostęp do otworu wylotowego i możemy skierować w niego niezakłócony niczym prąd wody (optymalna odległość prądownika od otworu to od 1 do 4 metrów).
  • Wsparcie mechanicznej wentylacji nadciśnieniowej lub podciśnieniowej w celu zwiększenia jej wydajności.
  • Doraźne usuwanie gazów pożarowych i pary wodnej wytworzonej wskutek podania prądu wody w palenisko w sytuacji, gdy wentylacja mechaniczna nie jest możliwa do zastosowania lub jest niewydolna.
  • W celu poprawy widoczności.
  • W przypadkach, gdy wentylacja mechaniczna mogłaby spowodować dodatkowe zagrożenie - np. w strefach zagrożonych wybuchem.

Należy zawsze upewnić się, czy podanie wody w konkretne miejsce na zewnątrz budynku nie spowoduje zagrożenia dla osób i mienia znajdujących się tam. Ciśnienie zawsze dąży do wyrównania się - jeśli usuwamy jakąś objętość powietrza, przynajmniej taką samą musimy wprowadzić do środka - należy pamiętać o otworach wlotowych, którymi dostarczane musi być świeże, czyste powietrze, które wymienia to, co usuwamy. Technika ta świetnie sprawdza się podczas pożarów piwnic i pomieszczeń znajdujących się częściowo poniżej poziomu gruntu - nawet w przypadku bardzo małych okien/świetlików, jej wydajność pozwala na poprawienie warunków.

Znaki Gestowe w Działaniach Gaśniczych

Znaki gestowe właściwe dla podawania prądów gaśniczych, przedstawiające wyciągniętą przed siebie rękę strażaka oraz opisy znaczenia znaków.

W działaniach ratowniczych, w tym przy podawaniu prądów gaśniczych, stosuje się ustalone znaki gestowe dla efektywnej komunikacji.

  • Prawa ręka podniesiona do góry oznacza: baczność, uwaga, zrozumiano.
  • Podniesioną w górę prawą rękę opuścić szybko w dół przed sobą oznacza: wykonać, spraw, marsz, odjazd.
  • Prawą ręką zgiętą na wysokości piersi - dłoń w poziomie - wykonać dość szybki ruch łokciem w bok na prawo oznacza: zwiń, złóż, źle.
  • Prawa ręka odchylona w bok w dół oznacza: Rota I lub I woda.
  • Prawa ręka odchylona w bok do poziomu oznacza: Rota II lub II woda.
  • Prawa ręka odchylona w bok w górę oznacza: Rota III lub III Woda.
  • Zataczanie koła prawą ręką podniesioną w górę oznacza: wszystkie roty lub wszystek sprzęt.

Prawidłowe Stosowanie Wodnych Prądów Gaśniczych i Wytyczne dla Hydrantów

Stosowanie wodnych prądów gaśniczych zależy od wyboru właściwego stanowiska gaśniczego i od prawidłowego działania na tym stanowisku. Nieprzestrzeganie tych zasad pociąga za sobą szkodliwe następstwa typowe dla złej taktyki gaśniczej. Użycie prądu wodnego o niewłaściwej wielkości może doprowadzić do ugaszenia pożaru nadmierną ilością wody lub też do nieopanowania pożaru i jego rozszerzenia się. Zajęcie niewłaściwego stanowiska do przeprowadzenia natarcia może spowodować, że nawet odpowiedniej wielkości prąd gaśniczy będzie nieskuteczny lub też ugaszenie pożaru nastąpi przy nadmiernym zużyciu wody. Niewłaściwe stanowisko gaśnicze może również być przyczyną nieugaszenia i rozprzestrzenienia się pożaru.

Wymagania Prawne i Techniczne dotyczące Hydrantów Wewnętrznych

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (§ 3):

  1. Urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach dotyczących urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic, w odnośnej dokumentacji techniczno-ruchowej oraz instrukcjach obsługi.
  2. Przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne, o których mowa w ust. 2, powinny być przeprowadzane w okresach i w sposób zgodny z instrukcją ustaloną przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku.
  3. Węże stanowiące wyposażenie hydrantów wewnętrznych powinny być raz na 5 lat poddawane próbie ciśnieniowej na maksymalne ciśnienie robocze, zgodnie z Polską Normą dotyczącą konserwacji hydrantów wewnętrznych.

Minimalna Wydajność i Ciśnienie na Wylocie Prądownicy

Rozporządzenie określa również minimalną wydajność poboru wody mierzoną na wylocie prądownicy (§ 18. 1.):

  • dla hydrantu 25 - 1,0 dm³/s;
  • dla hydrantu 52 - 2,5 dm³/s;
  • dla zaworu 52 - 2,5 dm³/s.

Ciśnienie na zaworze hydrantowym hydrantu wewnętrznego powinno zapewniać wydajność określoną powyżej dla danego rodzaju hydrantu wewnętrznego, z uwzględnieniem zastosowanej średnicy dyszy prądownicy. Ciśnienie na zaworze 52, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, dla wydajności określonej w ust. 1 pkt 3, nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa.

Obliczanie Wydajności Hydrantu

Do poprawnego zaprojektowania instalacji hydrantowej niezbędna jest znajomość tzw. stałej K hydrantu. Normową wartość stałej K można znaleźć w normie PN-EN 671-1, a także w kartach katalogowych hydrantów wewnętrznych oraz w wydanych certyfikatach zgodności CNBOP.

Zależność natężenia przepływu `Q` od ciśnienia `P` przedstawia równanie:

Q = K * (10 * P)1/2

Gdzie: `Q` wyraża się w [dm³/min], `P` w [MPa].

Znając stałą K hydrantu (najlepiej rzeczywistą podaną w karcie katalogowej) i wymaganą minimalną wydajność hydrantu (1,0 dm³/s w najbardziej niekorzystnym miejscu umieszczenia hydrantu w budynku), możemy obliczyć minimalne ciśnienie zasilania, jakie powinno być zapewnione na zaworze odcinającym. Niektórzy producenci podają na tabliczce znamionowej hydrantu minimalne ciśnienie zasilania warunkujące osiągnięcie wymaganej przepisami wydajności poboru wody z uwzględnieniem średnicy dyszy prądownicy, co ułatwia poprawne wykonanie projektu i budowę instalacji.

Wydajność poboru wody hydrantu 25, wynosząca co najmniej 1,0 dm³/s, oraz współczynnik K hydrantu to jeszcze zbyt mało danych, aby prawidłowo zaprojektować instalację. Konieczne jest jeszcze przeanalizowanie problemu, związanego z siłą reakcji, czyli siłą działającą na prądownicę w kierunku przeciwnym do kierunku strumienia wody. Wielkość tej siły zależy od wydatku wypływającej wody i od ciśnienia w prądownicy. Problem siły reakcji, szczególnie ważny dla hydrantów 52, jest znacznie mniej uciążliwy dla hydrantów 25, gdzie powszechne jest stosowanie prądownic o mniejszych średnicach oraz straty ciśnienia od zaworu odcinającego do prądownicy są większe.

Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu są zobowiązani do utrzymywania hydrantów w stanie gotowości, co obejmuje pomiar ciśnienia i wydajności raz w roku oraz próbę węża raz na 5 lat.

tags: #strazak #prawidlowy #prad #wodny