Strażak w służbie, nawet poza nią: Znaczenie postawy i konsekwencje prawne

Pojęcie "strażak w służbie" często wykracza poza ramy godzin pracy, o czym świadczy postawa wielu funkcjonariuszy, którzy, będąc w czasie wolnym, nie wahają się ruszyć z pomocą potrzebującym. Ta odpowiedzialność i zaangażowanie są wyrazem głęboko zakorzenionych wartości, które charakteryzują zarówno policjantów, jak i strażaków.

Postawa obywatelska i heroizm poza służbą

Sytuacja z Lublińca doskonale ilustruje tę zasadę. Mł. asp. Michał Kaczmarek, policjant z lublinieckiej komendy, idąc z żoną po zakończonej służbie, zauważył starszego mężczyznę, który stracił przytomność i nie dawał oznak życia. Bez chwili wahania policjant szybko ocenił sytuację i natychmiast podjął reanimację. Dzięki udzielonej pomocy mężczyźnie powróciły czynności życiowe, a 89-latek trafił do szpitala. W tym samym czasie jego żona wezwała pogotowie ratunkowe. Całe zdarzenie zauważył również przechodzący ulicą strażak, który miał dzień wolny od służby. On również, bez chwili zastanowienia, przystąpił do pomocy przy ratowaniu życia i zdrowia leżącego mężczyzny.

Takie scenariusze, pisane przez życie, nierzadko zaskakują funkcjonariuszy, ale wyjście z takiej sytuacji i skuteczna pomoc osobom potrzebującym dają ogromną satysfakcję. Pomaganie innym to niezwykle ważna część służby, która często wymaga działania poza formalnymi godzinami pracy.

Przykłady interwencji policjantów poza służbą

Policjanci doskonale wiedzą, jak różne scenariusze pisze życie. Poniżej przedstawiamy kolejne przykłady interwencji, które pokazują zaangażowanie funkcjonariuszy, niezależnie od tego, czy są na służbie, czy poza nią:

• Ratowanie dziecka na wakacjach: Policjant kolbuszowskiej jednostki, na wakacjach w Turcji, uratował małą dziewczynkę, którą zauważył pod lustrem wody w basenie. Bez wahania podpłynął do niej i wyciągnął ją na brzeg.
• Pomoc zagubionemu dziecku: Funkcjonariusze Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie zauważyli idącego środkiem ulicy chłopca, który na dźwięk klaksonu zasłonił uszy i skulił się. Okazało się, że cierpiący na autyzm 10-latek oddalił się z placu zabaw. Policjanci odwieźli chłopca na komendę i pomogli w odnalezieniu matki.
• Opieka nad przemoczonym dzieckiem: Przejeżdżający przez Trzebownisko policjanci zauważyli idącego chodnikiem małego chłopca. Był luty, a dziecko było lekko ubrane, przemoczone i zapłakane. Funkcjonariusze zaopiekowali się maluchem i rozpoczęli poszukiwania jego rodziców, szybko ustalając, że to 2-letni chłopczyk mieszkający niedaleko.
• Wsparcie dla osoby niepełnosprawnej: Rzeszowskim policjantom serdecznie podziękował niepełnosprawny Krystian. W połowie marca, późnym wieczorem, wracał do domu na wózku elektrycznym w trakcie śnieżycy. Kiedy wózek nie mógł przebić się przez śnieg, policjanci zaproponowali pomoc.
• Interwencja w przypadku braku kontaktu: Zaniepokojona pracownica PKC poinformowała przemyską Policję, że nie może skontaktować się ze swoją podopieczną, która mieszka sama i ze względu na wiek i stan zdrowia, nie opuszcza mieszkania. Policjanci weszli do mieszkania przez okno i znaleźli kobietę leżącą nieprzytomną na podłodze.
• Pomoc w nieogrzewanym domu: Dzielnicowy z komisariatu w Tuszowie Narodowym pomógł mężczyźnie, który mieszkał w nieogrzewanym domu, angażując w pomoc sąsiadów i rodzinę. Zorganizował opał, jedzenie i wodę.
• Eskortowanie do szpitala: Uwagę krośnieńskich policjantów zwróciła kierująca oplem, która wykonała niedozwolony manewr zawracania. Okazało się, że na tylnym siedzeniu kobieta przewozi niemowlę, które ma trudności z oddychaniem. Policjanci bez namysłu włączyli sygnały uprzywilejowane, pilotując opla do szpitala. Podobnie, policjanci z Babicy i Rudnej Małej eskortowali rodzące kobiety do szpitala.
• Reanimacja w radiowozie: Łańcuccy policjanci zostali wezwani do nietypowej interwencji, gdzie kobieta w piwnicy była pod wpływem alkoholu. Podczas transportu do izby wytrzeźwień zasłabła w radiowozie i przestała oddychać. Policjanci wezwali służby medyczne i przystąpili do reanimacji.
• Reanimacja w kolekturze: Policjant z Rzeszowa, będąc na wolnym, zauważył zamieszanie w kolekturze w Ropczycach. Jeden z klientów stracił przytomność. Policjant od razu rozpoczął reanimację, a później zastąpił go kolega skierowany na miejsce.
• Pomoc sąsiadce: Do mieszkania policjantki z rzeszowskiej komendy zapukała sąsiadka, prosząc o pomoc. Jej współlokatorka od dłuższego czasu była w łazience i nie było z nią kontaktu. Funkcjonariuszka weszła do mieszkania, znalazła kobietę nieprzytomną w wannie, wezwała pogotowie i udzieliła pomocy.
• Pożar i ratowanie sąsiada: W Turzym Polu policjant zauważył dym wydobywający się z domu jego sąsiada. Pobiegnął w stronę płonącego budynku, a obchodząc go, zauważył nieprzytomnego sąsiada. Odciągnął go od płonącego domu i wezwał służby ratownicze. Funkcjonariusz, który jest również strażakiem ochotnikiem, pomagał w gaszeniu pożaru.
• Pościg za uciekającymi: W Rogóżnie kierowca hondy stracił panowanie nad pojazdem. Świadkiem zdarzenia był jadący na służbę policjant, który zauważył, jak trzech mężczyzn oddala się od hondy, zostawiając rannego kolegę. Policjant udzielił pomocy rannemu, po czym ruszył w pościg za uciekającymi.
• Zatrzymanie podejrzanego: Jadący do służby policjant ze strzyżowskiej komendy zauważył mężczyznę z reklamówkami, próbującego ukryć się w zaroślach. Funkcjonariusz zatrzymał kolegów i poprosił o pomoc, co doprowadziło do wylegitymowania mężczyzny.

Wsparcie zwierząt

Policjanci nie są także obojętni na los zwierząt, aktywnie włączając się w ich ratowanie:

• Ratowanie bociana: Dyżurny kolbuszowskiej Policji skoordynował działania służb, by pomóc młodemu bocianowi, który połknął kawałek materiału, a pozostała część owinęła mu się wokół szyi. Strażacy wyciągnęli ptaka z gniazda, a weterynarz usunął materiał.
• Uwięziony pies: Skowyt i piski psa dochodzące z pobliskiego lasu zaniepokoiły mieszkańca Połomi. Okazało się, że osuwająca się ziemia uwięziła czworonoga w lisiej jamie.
• Zraniony łabędź: W Stalowej Woli policjanci, z pomocą innych służb, ocalili zranionego łabędzia.

Akcje charytatywne

Funkcjonariusze angażują się również w liczne akcje charytatywne, okazując solidarność i wsparcie dla potrzebujących:

• Spełnianie marzeń: Policjant z łańcuckiej komendy dowiedział się o marzeniu ciężko chorego 5-letniego Dawida z Rakszawy, który chciał poczuć się jak prawdziwy policjant. Dzielnicowi spełnili to marzenie.
• Akcje krwiodawstwa: Ponad 60 litrów krwi zebrali podkarpaccy policjanci podczas akcji „SpoKREWnieni służbą”.
• Wsparcie dla kolegów: Policjanci i funkcjonariusze służb mundurowych z całego kraju włączyli się w akcję „Kręcimy dla Marcina”, sztafetę rowerową, której celem było zebranie środków na leczenie policjanta z Rzeszowa. Kolejna edycja tej akcji pomogła policjantowi i strażakowi z Łodzi.
• Biegi charytatywne: Mieleccy policjanci chętnie włączają się w biegi charytatywne, na przykład pomagając 12-letniemu chłopcu z zespołem Goldenhara.

Wypadki w służbie strażaka - definicje i świadczenia odszkodowawcze

Służba strażaków to nie tylko heroiczne akcje ratowania życia i mienia, lecz także nieustanne narażenie na ryzyko wypadków i zagrożeń. W dążeniu do pomocy innym często sami stają w obliczu niebezpieczeństwa. Definicja wypadku w kontekście służby jest kluczowa, ponieważ wskazuje, które sytuacje są uznawane za zdarzenia kwalifikujące do otrzymania świadczeń odszkodowawczych.

Definicja wypadku i urazu

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy [1] za wypadek uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło podczas enumeratywnie wymienionych w treści tego przepisu sytuacji. W ustawie zdefiniowano pojęcie urazu jako wszelkie uszkodzenie tkanek ciała lub narządów spowodowane oddziaływaniem czynnika zewnętrznego. Ta definicja odzwierciedla stanowisko przyjęte w innych aktach prawnych oraz potwierdzone w doktrynie i orzecznictwie. Śmierć może być jednym z możliwych skutków wypadku, wiążąc zakończenie życia osoby z danym zdarzeniem. Wypadki występują nagle i niespodziewanie, mogą to być kolizje drogowe, upadki z wysokości, pożary itp. Kluczowe jest to, że do wypadków zawsze dochodzi w sposób nieplanowany i niekontrolowany przez osoby doświadczające ich, co sprawia, że skutki są często trudne do przewidzenia i oszacowania. Wypadki są zazwyczaj spowodowane działaniem czynnika zewnętrznego, które mogą być bardzo zróżnicowane.

Świadczenia odszkodowawcze

Ustawa dotycząca świadczeń odszkodowawczych wyodrębnia dwie główne kategorie świadczeń:

1. Jednorazowe odszkodowanie przysługujące w razie wypadku pozostającego w związku ze służbą lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
2. Odszkodowanie za przedmioty osobistego użytku utracone, zniszczone lub uszkodzone w wyniku wypadku.

Stały uszczerbek na zdrowiu to naruszenie fizycznej lub psychicznej sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Ustawa precyzuje warunki przyznania jednorazowego odszkodowania dla funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby. Jednorazowe odszkodowanie jest przyznawane w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu. Jeśli uszczerbek wzrośnie o co najmniej 10 punktów procentowych, odszkodowanie zwiększa się o dodatkowe 20% za każdy procent powyżej pierwotnego uszczerbku. Dodatkowo odszkodowanie wzrasta o 3,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia, jeśli funkcjonariusz stał się niezdolny do służby ze znacznym ograniczeniem organizmu lub niezdolny do samodzielnej egzystencji. Ustawa określa także wysokość jednorazowego odszkodowania dla członków rodziny.

Funkcjonariuszowi, który doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku, a w razie jego śmierci - uprawnionym członkom rodziny, przysługuje rekompensata za potwierdzone straty związane z utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem przedmiotów osobistego użytku. Wysokość odszkodowania zależy od tego, czy dotyczy ono utraty (zniszczenia) czy uszkodzenia przedmiotu.

Procedura przyznawania świadczeń i negatywne przesłanki

Postępowanie w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wszczyna się z urzędu lub na wniosek; zawsze poprzedzone jest to postępowaniem wyjaśniającym, a kończy się wydaniem decyzji. Prawo do jednorazowego odszkodowania jest ustalane na podstawie różnych dokumentów, w tym orzeczenia komisji lekarskiej, protokołu powypadkowego i dokumentacji stanu cywilnego.

Ustawodawca enumeratywnie wskazuje negatywne przesłanki przyznania świadczenia odszkodowawczego:

1. Wypadek, którego wyłączną przyczyną było udowodnione umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniechanie funkcjonariusza naruszające obowiązujące przepisy lub rozkazy.
2. Wypadek wynikający z zachowania funkcjonariusza pod wpływem alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnych substancji. Odmowa przeprowadzenia badania prowadzi do utraty prawa do świadczeń odszkodowawczych.
3. Przypadki, gdy uszczerbek na zdrowiu lub śmierć zostały spowodowane przez strażaka z winy umyślnej.

Renta inwalidzka dla strażaków

Funkcjonariusz, który został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, może ubiegać się o przyznanie renty inwalidzkiej na zasadach określonych w ustawie [4]. W przeciwieństwie do przepisów dotyczących renty inwalidzkiej w systemie ogólnym, w przypadku służb mundurowych nie ma wymogu posiadania określonego stażu w służbie. Bezwarunkowym warunkiem jej uzyskania jest zwolnienie funkcjonariusza ze służby oraz ustalenie całkowitej niezdolności do służby. Dodatkowy, ale konieczny warunek stanowi ustalenie związku czasowego niezdolności z wykonywaniem służby.

Ustalanie prawa do renty i jej wysokość

Podstawową przesłanką uzyskania renty inwalidzkiej jest stwierdzenie inwalidztwa, czyli całkowitej niezdolności do służby. Orzeczenia wydają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Co do zasady podstawę wymiaru renty stanowi uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku. Wysokość tego świadczenia uzależniona jest przede wszystkim od grupy, do której został zaliczony funkcjonariusz:

• 80% podstawy wymiaru dla inwalidów zaliczonych do I grupy,
• 70% dla II grupy,
• 40% dla III grupy.

Procedura w sprawie ustalenia prawa do renty inwalidzkiej rozpoczyna się od złożenia wniosku przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika. Na tej podstawie organ emerytalny wszczyna postępowanie, a następnie kieruje zainteresowaną osobę do odpowiedniej komisji lekarskiej. Orzekanie w komisjach lekarskich ma charakter dwuinstancyjny, co oznacza, że po orzeczeniu rejonowej komisji lekarskiej przysługuje zainteresowanemu prawo do odwołania. Całe postępowanie powinno zostać zakończone nie później niż w ciągu 60 dni od daty zgłoszenia wniosku.

Dodatkowe ubezpieczenia dla strażaków

Odszkodowania za wypadki w służbie oraz renty inwalidzkie dla strażaków są precyzyjnie uregulowane przez prawo. Niemniej jednak istnieje możliwość zawarcia umowy ubezpieczenia, co stanowi dodatkowe zabezpieczenie finansowe na wypadek nieszczęśliwych zdarzeń. Szczególny rodzaj ubezpieczeń stanowią ubezpieczenia na życie, dzielone zasadniczo na indywidualne i grupowe.

W przypadku strażaków ubezpieczenia grupowe są często proponowane przez jednostkę organizacyjną, w której pełnią służbę, lub związki zawodowe. Takie polisy często dają korzystne warunki, ponieważ negocjowane są dla całej grupy, co przekłada się na niższe składki i rozszerzone świadczenia. Ubezpieczenia grupowe mogą też zawierać korzyści dodatkowe (takie jak wsparcie w leczeniu) lub finansowe (np. pomoc w przypadku trwałego kalectwa lub poważnych chorób). Indywidualne ubezpieczenia na życie dają strażakom większą kontrolę nad planem ubezpieczeniowym.

Prawne aspekty udzielania pomocy przez policjantów

Regulacje prawne, takie jak Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2015 r. w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1565), precyzyjnie określają zasady udzielania i żądania pomocy przez funkcjonariuszy.

Żądanie niezbędnej pomocy

Policjant ma prawo żądać od instytucji państwowych, organów administracji publicznej oraz przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej udzielenia niezbędnej pomocy. Żądanie to może być zgłoszone ustnie w sytuacjach niecierpiących zwłoki, w szczególności w przypadku ratowania życia, zdrowia lub wolności człowieka, ochrony mienia, a także w trakcie pościgu za sprawcą czynu zabronionego. Ustne żądanie należy niezwłocznie potwierdzić na piśmie.

Zwracanie się o pomoc do innych podmiotów

Policjant może również zwracać się do innych przedsiębiorców lub organizacji społecznych o udzielenie niezbędnej pomocy. W przypadku nagłego wypadku policjant informuje osobę udzielającą pomocy o sytuacji oraz przekazuje jej niezbędne dane. Po zakończeniu czynności służbowych policjant składa raport zawierający informację o wystąpieniu z żądaniem lub zwróceniu się o pomoc.

Pokwitowania i zwrot użyczonych przedmiotów

Policjant sporządza pisemne pokwitowanie na rzeczy lub dokumenty użyczone w ramach pomocy, zawierające szczegółowy opis przedmiotu i pouczenie o prawie do odszkodowania z tytułu uszkodzenia lub zniszczenia. W pilnych przypadkach można odstąpić od wydania pisemnego pokwitowania. Zwrot użyczonej rzeczy lub dokumentu odbywa się protokolarnie.

tags: #strazak #ruszyl #na #pomoc #byl #po