Kompleksowa Edukacja Przedszkolna w Zakresie Bezpieczeństwa i Zawodu Strażaka

Wdrażanie dzieci do dbałości o bezpieczeństwo własne oraz innych jest kluczowym elementem wczesnej edukacji. Nauka bezpiecznych zachowań w przedszkolu stanowi integralną część polskiego systemu kształcenia.

Podstawy i Cele Edukacji Bezpieczeństwa w Przedszkolu

Promocja wiedzy i bezpiecznych zachowań oraz zapobieganie sytuacjom zagrażającym bezpieczeństwu to zadanie usankcjonowane w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej z 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (DzU z 2009, nr 4, poz. 17).

Zakłada się, że dzieci kończące edukację przedszkolną będą umiały zachować się w sytuacji zagrożenia, a także wiedziały, gdzie otrzymać pomoc i jak o nią poprosić. Przyjmuje się również, że będą w stanie, na miarę swoich możliwości, przewidzieć konsekwencje własnych zachowań.

Zapoznawanie dzieci z zadaniami, które wykonuje straż pożarna, często ogranicza się do jednodniowej wizyty w jednostce ratowniczo-gaśniczej, podczas której mają możliwość zwiedzenia pomieszczeń wypoczynkowych strażaków, obejrzenia ześlizgu, przymierzenia hełmu czy spróbowania swoich sił w pojedynku z wężem gaśniczym. Praktykuje się również jednorazowe wizyty strażaków w przedszkolu, podczas których opowiadają oni o swoim zawodzie, informują o niebezpieczeństwach, którym muszą stawić czoła, oraz o działaniach dzieci w obliczu zagrożenia. Są to bardzo cenne doświadczenia, jednak nie zawsze wystarczą, by maluchy zdobyły właściwą wiedzę.

Sytuacje, w których dzieci dzięki znajomości numerów ratunkowych oraz zasad zachowania się w krytycznych sytuacjach uratowały swoich najbliższych, pokazują, jak cenna jest szersza edukacja najmłodszych w tym zakresie. Ta potrzeba skłoniła do głębszego zainteresowania się tematem i ujęcia go w usystematyzowanej, kompleksowej formie.

Proponowane zajęcia przeznaczone są dla dzieci pięcio-, sześcioletnich, jednak poszczególne części zajęć można z powodzeniem wykorzystać w pracy z czterolatkami. W każdym z konspektów znajdą się wskazówki dotyczące ogólnych i szczegółowych celów zajęć, a także metod i pomocy dydaktycznych niezbędnych lub przydatnych do ich przeprowadzenia. Każdy konspekt prezentować będzie szczegółowy przebieg zajęć, z uwzględnieniem zakładanych czynności prowadzącego oraz przewidywanych odpowiedzi dzieci. Konspekty zasadniczo są skierowane do osób profesjonalnie zajmujących się nauczaniem dzieci, a także dla tych, którzy dopiero rozpoczynają swoją przygodę pedagogiczną lub których kontakty z dziećmi są ograniczone.

Przykładowy Scenariusz Zajęć: „Strażak Sam”

Celem ogólnym tych zajęć jest wdrażanie dzieci do dbałości o bezpieczeństwo własne oraz innych. Tematem zajęcia jest: „STRAŻAK SAM” - Poznajemy pracę strażaka, którą opowiada maskotka Strażaka Sama na bazie wiersza Wł. Broniewskiego.

Etapy Zajęć Dydaktycznych

1. Powitanie i integracja: Powitanie dzieci zabawą „Witamy się” według W. Sherborne, gdzie dzieci stoją naprzeciwko siebie w parach i witają różnymi częściami ciała.
2. Burza mózgów: Wypowiedzi dzieci na temat pracy strażaka.
3. Inscenizacja: Wysłuchanie i obejrzenie inscenizacji wiersza W. Broniewskiego „Pożar” w wykonaniu nauczyciela i maskotki Strażaka Sama. Następnie dyskusja na temat: „Gwałtu, rety! - Czy każdy może zostać strażakiem?”.
4. Analiza ilustracji: Oglądanie przez dzieci ilustracji przedstawiających pracę strażaka. Dzieci opowiadają co widzą na obrazkach: strażacy gaszą pożar domu; strażacy ratują ludzi z wypadku; strażacy zdejmują kota z drzewa; strażacy ratują powodzian; strażacy usuwają z jezdni powalone drzewa itp.
5. Zabawa ruchowa: „Powódź, pożar”, gdzie nauczycielka gra na tamburynie, a na hasło „powódź” - dzieci wbiegają na dywan, na hasło „pożar” - dzieci znajdują się poza dywanem.
6. Omówienie sprzętu: Omówienie wyglądu i sposobu wykorzystania sprzętów strażackich.
7. Zabawa tematyczna: Symulacja „Gasimy pożar” z podziałem na role. Na dywanie stoi ławka, po której dzieci - strażacy przechodzą do pożaru; dzieci trzymając koła naśladują jazdę wozem strażackim oraz udają odgłosy syreny strażackiej. Na hasło „pożar” - dzieci podnoszą zrobione sikawki i naśladują gaszenie pożaru (kącik z maskotkami), na hasło „ratujemy maskotki” dzieci wynoszą maskotki do przygotowanych pojemników.
8. Numer alarmowy: Dyskusja na temat: „Na jaki numer dzwonimy, aby wezwać straż pożarną?”.
9. Porządkowanie: Po zakończonej zabawie następuje porządkowanie, gdzie wszystko wraca na swoje miejsce.
10. Praca samodzielna: Każde dziecko otrzymuje rysunek przedstawiający pięć wozów strażackich i pięć palących się domów, do których przyporządkowuje strażaków. Dodatkowo, dzieci osłuchują się z piosenką „Strażak”.

Proponowane Moduły Tematyczne w Edukacji Bezpieczeństwa

Zajęcia opisane w pierwszych konspektach mają na celu zapoznanie dzieci z zawodem strażaków i miejscem ich pracy. Realizacja proponowanego materiału pozwoli na przekazanie dzieciom nowej wiedzy z zakresu bezpiecznego zachowania się w sytuacjach zagrożeń i ukształtowanie w nich pożądanych postaw, a przy okazji na usystematyzowanie wiedzy dotyczącej bezpiecznego użytkowania pomieszczeń i przedmiotów, którą nauczyciele przekazują przedszkolakom podczas wspólnej zabawy.

W kolejnych modułach będą poruszane tematy szczegółowe, takie jak:

• Część 1: Kim jest strażak?
• Część 3: Pali się! (działania prewencyjne, niebezpieczeństwo pożaru, oznakowanie znakami bezpieczeństwa, drogi pożarowe)
• Część 6: Co to jest gaśnica? (działania, które należy podjąć w razie zagrożenia, ewakuacja, numery alarmowe)

tags: #strazak #rysunek #jak #zywy