„Strażak Sam” to jedna z popularniejszych animowanych bajek dla najmłodszych, która przedstawia przygody sympatycznego i dzielnego strażaka, Samuela Jonesa, znanego jako Sam. Serial bazuje na jego nieustannych akcjach ratunkowych na rzecz potrzebujących. Akcja bajki rozgrywa się w malowniczym, fikcyjnym miasteczku Pontypandy w Walii, będącym połączeniem nazw dwóch walijskich miast - Pontypridd i Tonypandy.
W codziennym życiu Samowi wiernie towarzyszą jego przyjaciele oraz siostrzeniec James i siostrzenica Sara. Małe miasteczko Pontypandy tętni życiem, a jego mieszkańcy zawsze przeżywają ciekawe przygody. Choć życie toczy się tam zazwyczaj spokojnie, zdarzają się kłopoty, które dzielny strażak stara się rozwiązać. Problemy mieszkańców są bardzo różne - od banalnych, jak zaginięcia zwierząt, po poważniejsze sprawy, jak pożary.
Kim jest Strażak Sam?
Tytułowym bohaterem jest oczywiście Sam, znany również jako Samuel Jones. Już z daleka wyróżnia się charakterystycznym strojem: granatowym uniformem, żółtymi spodniami i hełmem w tym samym kolorze. Zawsze ma przy sobie latarkę, którą trzyma za paskiem. Samuel mieszka w domu przy ulicy Dolinowej 3, a pracuje w remizie oznaczonej numerem 324c. Sam jest bardzo dzielnym i kochającym swoją pracę strażakiem, słynie z dużej odwagi oraz empatii. Gdy ktoś jest w potrzebie, zawsze jest gotowy do akcji, często jeżdżąc wozem strażackim Jupiter 999.
Rodzicami Sama są strażak Drake, który przeszedł już na emeryturę, oraz pielęgniarka Martha. Sam ma młodszego brata Charliego. Co ciekawe, strażak nie od początku chciał wykonywać ten sam zawód co jego tata. W dzieciństwie marzył o karierze maszynisty, kosmonauty i kucharza. Jego decyzja o zostaniu strażakiem zapadła po tym, jak ratownicy ocalili jego rodzinny dom.
Mieszkańcy Pontypandy: Galeria Postaci
W miasteczku Pontypandy mieszka wielu barwnych bohaterów, którzy tworzą jego społeczność i często wpadają w tarapaty, wymagające interwencji strażaków.
Strażacy z Remizy 324c
- Bazyli Steele (Oficer Steele): Starszy komendant w remizie strażackiej 324c, czuwający nad pracą wszystkich strażaków w Pontypandy. Jest odpowiedzialny, dojrzały i bardzo dba o doskonałe funkcjonowanie remizy. Można go poznać po białym hełmie i sumiastych siwych wąsach. Odczuwa niechęć jedynie do Normana, który często płata mu figle.
- Elvis Cridlington: Najlepszy przyjaciel Sama i również strażak. Jego supermocą jest bycie nieustraszonym. Jest profesjonalistą, łatwo wpada w ekscytację i jest wyśmienitym kucharzem. Słynie z zamiłowania do rock and rolla.
- Penny Morris: Jedyna kobieta-strażak w remizie w Pontypandy. Ma 30 lat, jest koleżanką Sama i cichą sympatią Elvisa. Pracuje w mieście, ale mieszka na jego obrzeżach, w wiejskiej chatce nr 46 z uroczym ogródkiem, w którym uprawia warzywa i kwiaty. Jest odważną strażaczką.
- Trevor Evans: Kierowca autobusu, który mieszka koło Sama. Charakteryzuje się ogromnym lękiem wysokości. Jest zapalonym majsterkowiczem i prawdopodobnie najstarszą postacią w bajce.
Rodzina i Przyjaciele Sama
- Sara i James Jones: Bratanek i bratanica strażaka Sama. Sam ma dwójkę bratanków - Sarę i Jamesa, którzy często towarzyszą mu podczas rozmaitych wyzwań. Ich tata Charlie jest rybakiem, a mama Bronwyn prowadzi sklep tuż przy wodnej przystani. Najlepszym kolegą 13-letnich bliźniaków jest Norman. Sara jest nieco odważniejsza i pełna energii, podczas gdy James jest nieśmiały i często walczy ze swoimi strachami.
Inni mieszkańcy miasteczka
- Dylis Price: Właścicielka sklepu spożywczego w Pontypandy i mama Normana. Jest czułą, ale i surową matką, która musi ciągle upominać swojego syna. Jest znana z prowadzenia kawiarni Cafe Bella.
- Pani Bella Lazania: Barwna osobowość, często śpiewa arie operowe i mówi z włoskim akcentem. Jej najbliższą zwierzęcą przyjaciółką jest ruda kotka Róża.
- Norman Price: Czołowy łobuziak w Pontypandy. Przyjaźni się z Sarą i Jamesem. Jest właścicielem adoptowanego baranka Wełenki. Interesuje się nauką i często wpada w kłopoty. Nie jest typem złośliwego dziecka, choć lubi robić kawały. W kolejnych sezonach z czasem dorasta i poważnieje.
- Mike Flood: Złota rączka i zapalony majsterkowicz. Według bajki ma 32 lata. Jego rodzina obejmuje córkę Mandy i żonę Hellen o jamajskich korzeniach, która jest pielęgniarką w szpitalu. Lubi Sama, Elvisa oraz Penny.
Fabuła i misje ratunkowe
Serial opowiada o przygodach odważnego strażaka Sama oraz jego przyjaciół, którzy mieszkają w cichym i spokojnym miasteczku Pontypandy. Kiedy zabrzmi alarm pożarowy, Sam i jego załoga są gotowi, by nieść pomoc zarówno na lądzie, jak i na morzu. Pędzą samochodami strażackimi lub helikopterem, aby zapewnić wszystkim bezpieczeństwo.
Przykładem jednej z misji, którą Strażak Sam podejmuje, jest uratowanie owcy, która utknęła na dachu, co okazuje się trudniejsze niż mogłoby się wydawać. Innym razem strażacy udają się do chłopca, który jadąc na koniu utknął w grząskim błocie. Jest to również ważny moment dla Arnolda, który po raz pierwszy będzie miał okazję odegrać istotną rolę w strażackiej akcji ratunkowej. Mali widzowie śledzą przygody Sama i jego przyjaciół, ucząc się, jak powinna wyglądać efektywna współpraca. W razie potrzeby Strażak Sam korzysta z pomocy swojego najlepszego przyjaciela Elvisa Cridlingtona oraz innych strażaków. Na koniec każdego odcinka wszystkie strapienia mieszkańców zostają rozwiązane, a do Pontypandy wraca ład i porządek.
Aspekt edukacyjny bajki
Bajka „Strażak Sam” ma wyraźny aspekt edukacyjny. Pokazuje dzieciom trudną i odpowiedzialną pracę strażaków. Uczy, jak niebezpiecznym żywiołem jest ogień, jak się przed nim bronić oraz jak mu zapobiegać. Uświadamia dzieciom również, w jakich sytuacjach niezbędna jest pomoc straży pożarnej. Podczas seansu dzieci wraz z rodzicami mogą zdobyć wiedzę na temat:
- Jak zachować się w momencie wybuchu pożaru.
- Jak ważna jest praca ratowników.
- Pod jaki numer alarmowy zadzwonić w sytuacji zagrożenia.
Strażak Sam i jego ekipa z miasteczka Pontypandy przekazują dzieciom ważne informacje na temat bezpieczeństwa pożarowego, stawiając czoła różnym zagrożeniom.
Historia serialu i jego obecność w Polsce
„Strażak Sam” (oryginalnie „Sam Tân”) to walijska animacja poklatkowa, emitowana w Walii od 1985 roku. Cztery pierwsze serie zostały wyprodukowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design dla walijskiej telewizji S4C oraz brytyjskiej sieci stacji BBC. W Polsce serial pojawił się po raz pierwszy w latach 90-tych na kanale TVP1. Był emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej „Wieczorynce” w latach 1993-1996. W czerwcu 2007 roku jego emisja została wznowiona, a trzy tygodnie później pojawiła się nowa seria z 2003 roku.
W 2008 roku serial pojawił się na kanałach JimJam i MiniMini. W tym samym roku firma Cass Film wydała 3 płyty DVD z 18 odcinkami serii z lat 1987-1994. Rok później pojawiły się kolejne 3 płyty DVD z 18 odcinkami 5 serii. Polska wersja serialu była tworzona w następujący sposób: w 2009 roku polski dubbing do pierwszych trzech serii został nagrany w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie, pod reżyserią Marii Piotrowskiej, a narratorem był Jerzy Kramarczyk. W tym samym roku Telewizja Polska Agencja Filmowa opracowała polską wersję piątej serii, z tłumaczeniem Grażyny Rogalskiej. Niestety, w 2009 roku w pożarze archiwum TVP spłonęły taśmy z nagraną pierwszą serią serialu, ale udało się ocalić taśmy z drugą, trzecią i czwartą serią. W 2012 roku Cass Film zlecił nagranie polskiej wersji nigdy nieemitowanego wcześniej odcinka świątecznego studiu Eurocom.
Już od 1 września na antenie POLSAT JimJam emitowane są nowe odcinki bajki „Strażak Sam”. Dzielny Strażak codziennie ratuje swoich przyjaciół i znajomych z różnych niebezpiecznych sytuacji. W około 10-minutowych odcinkach pojawiają się ci sami bohaterowie - mieszkańcy miasta, którzy dobrze się znają i tworzą sympatyczną społeczność.
