Strażak Sam (oryg. Sam Tân) to walijska animowana seria poklatkowa, która zadebiutowała w Walii w 1985 roku. Pierwsze cztery serie, produkowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design, były emitowane na kanałach S4C (walijskim) oraz BBC (brytyjskim). Serial opowiada o przygodach bohaterskiego strażaka Sama, którego akcja rozgrywa się w malowniczym, fikcyjnym miasteczku Pontypandy w Walii.
Nazwa miasta Pontypandy jest połączeniem dwóch walijskich miejscowości: Pontypridd i Tonypandy, co dodaje mu lokalnego kolorytu. Strażak Sam mieszka w spokojnym i urokliwym miasteczku Pontypandy. Czasami jednak mieszkańcom zdarza się wpaść w kłopoty, które dzielny strażak stara się rozwiązać. Sam nie tylko gasi pożary, ale również pomaga przyjaciołom w rozwiązywaniu ich problemów.

Czołówka Serialu: Wprowadzenie do Akcji
Czołówka serialu, będąca animacją, rozpoczyna każdy odcinek. W wersji oryginalnej była emitowana w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii i na Tasmanii. W tych krajach widzowie mogli usłyszeć muzykę i śpiew artysty w tle. Akcja serialu często rozpoczyna się od typowego poranka w Pontypandy.
W jednym z odcinków, w malowniczym, walijskim mieście Pontypandy panuje późny ranek. W sypialni rozbrzmiewa głośny dzwonek wielkiego, czerwonego budzika stojącego na szafce nocnej, obok czarno-białej fotografii. Smacznie śpiący pod pościelą strażak Sam, ubrany jeszcze w piżamę, przestaje chrapać i budzi się. Z przerażeniem zrzuca z siebie pościel, wyskakuje z łóżka i krzyczy: "Och, nie!".
Następnie, świeżo umyty, uczesany i ubrany w mundur strażacki, Sam zjeżdża po poręczy schodów, wskakuje w swoje strażackie obuwie i zapina pas. Idzie w kierunku wiszącego lustra. Po chwili odbiera od stojącego przed domem Normana gazetę i, nie zwracając uwagi na deskorolkę, wsiada do wozu strażackiego. Dołącza do niego jego najlepszy kolega, Elvis. Pani Price, matka Normana, obserwuje nadjeżdżający wóz strażacki z Samem i Elviseem podczas porannych porządków w sklepie. Pani Bella, właścicielka włoskiej restauracji, podchodzi do Sama z drugim śniadaniem. Nasz bohater bierze torbę z kanapkami i odjeżdża. Na koniec Sam i Elvis docierają do remizy, gdzie czekają na nich komendant Steele oraz Trevor, sąsiad Sama i kierowca autobusu. Na końcu czołówki pojawia się charakterystyczny znak Sama - uniesiony kciuk do góry.
Historia Emisji w Polsce i Dubbingu
W Polsce serial "Strażak Sam" pojawił się po raz pierwszy w latach 90. na kanale TVP1. Był emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej "Wieczorynce" o godzinie 19:10 w latach 1993-1996, obejmując łącznie 32 odcinki. W czerwcu 2007 roku wznowiono emisję serialu, a trzy tygodnie później pojawiła się nowa seria z 2003 roku. W 2008 roku "Strażak Sam" był dostępny na kanałach JimJam i MiniMini.
W tym samym roku firma Cass Film wydała 3 płyty DVD zawierające 18 odcinków serii z lat 1987-1994. Rok później pojawiły się kolejne 3 płyty DVD z 18 odcinkami piątej serii. Polska wersja językowa serialu była tworzona etapami. W 2009 roku polski dubbing do pierwszych trzech serii został nagrany w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie. Reżyserem dubbingu była Maria Piotrowska, a narratorem - Jerzy Kramarczyk. W tym samym roku Telewizja Polska Agencja Filmowa opracowała polską wersję piątej serii serialu, z tłumaczeniem Grażyny Rogalskiej.
Niestety, w 2009 roku w pożarze archiwum TVP spłonęły taśmy z nagraną pierwszą serią. Ocalały jedynie taśmy z drugą, trzecią i czwartą serią. W 2012 roku Cass Film zlecił studiu Eurocom nagranie polskiej wersji świątecznego odcinka, który nigdy wcześniej nie był emitowany w żadnej polskiej telewizji.

Wybrane Przygody i Odcinek "Światła, kamera, lawina"
Strażak Sam i jego zespół z Pontypandy regularnie stawiają czoła różnorodnym wyzwaniom i niebezpiecznym sytuacjom, które często wynikają z nieprzewidzianych zdarzeń lub psot mieszkańców. Wśród wielu odcinków serialu znajduje się epizod zatytułowany "Światła, kamera, lawina" (sezon 9, odcinek 147), wyprodukowany w Wielkiej Brytanii w 2013 roku. Chociaż szczegółowy opis fabuły tego konkretnego odcinka nie jest dostępny, jego tytuł wskazuje na rodzaj zagrożenia związanego z naturą, jakim jest lawina śnieżna.
Serial wielokrotnie pokazywał, jak Sam radzi sobie z wyzwaniami w warunkach zimowych i górskich. Na przykład, w odcinku "Kula grozy", w remizie przecieka rura. Elvis stara się zatkać ją palcem, a Mike, goniony przez kulę śnieżną puszczoną przez Normana i Dereka, wpada do studni. To wydarzenie pokazuje, jak niefrasobliwe zabawy na śniegu mogą prowadzić do poważnych wypadków, a także jak ważna jest szybka interwencja. W innym epizodzie, "Zimno, zimno i jeszcze zimniej", z powodu wyjątkowo mroźnych i śnieżnych warunków drogowych autobus zjeżdża z drogi, co również wymagało interwencji strażaków.
Inne opisy odcinków również ilustrują różnorodność misji Sama:
- W odcinku "Uciekający pociąg" Penny i Sam wracają do remizy z akcji ratowania Błyskawicy i jej pasażerów, a potem Elvis próbuje skleić rozbity kubek oficera Steela, co prowadzi do nieoczekiwanych konsekwencji.
- Epizod "Potwór z Pontypandyness" ukazuje Gareta martwiącego się brakiem pasażerów, a Sarę udającą, że widziała potwora, aby pomóc dziadkowi.
- W odcinku "Halloweenowy przekręt Normana", Norman Price wespół z kuzynem Darekiem próbuje zgarnąć wszystkie halloweenowe cukierki z Pontypandy, co oczywiście nie może obejść się bez katastrofy.
- Odcinek "Bessie mknie na ratunek" przedstawia kapitana Steela, który podczas inspekcji na stacji kolejowej odkrywa swój pierwszy wóz strażacki - Bessie, jeżdżącą po torach, i zastanawia się, czy jeszcze mogłaby się do czegoś przydać.
Te przykłady podkreślają wszechstronność i odwagę Strażaka Sama, który jest zawsze gotowy pomóc mieszkańcom Pontypandy, niezależnie od tego, czy jest to związane z pożarem, wypadkiem komunikacyjnym, psotami Normana czy niebezpieczeństwami wynikającymi z trudnych warunków atmosferycznych, takich jak te sugerowane przez tytuł "Światła, kamera, lawina".

Przykładowe Emisje Serialu
Serial "Strażak Sam" cieszy się niesłabnącą popularnością, o czym świadczą regularne emisje jego odcinków. Poniżej przedstawiono przykładowy harmonogram emisji wybranych odcinków, które miały lub mają mieć miejsce:
| Data emisji | Tytuł odcinka (sezon, odcinek) | Czas trwania | Kraj produkcji / Rok | Opis/Streszczenie |
|---|---|---|---|---|
| 06.05.2026, 21:48 | Nieposłuszny koń (sez. 10, odc. 163) | Zakończone | United Kingdom / 2016 | Brak szczegółowego opisu w harmonogramie. |
| 07.05.2026, 11:55 | Uciekający pociąg (seria 8, odc. 11) | 10 min | Wielka Brytania / 2012 | Gdy Penny i Sam wracają do remizy z akcji ratowania Błyskawicy i jej pasażerów, mają kolejne zadanie do wykonania. Elvis zbił kubek oficera Steela i próbował go skleić, ale klej okazał się na tyle mocny, że skleił nie tylko kubek. |
| 08.05.2026, 12:10 | Zimno, zimno i jeszcze zimniej (seria 8, odc. 14) | 10 min | Wielka Brytania / 2012 | Ponieważ jest wyjątkowo mroźno i śnieżnie, Norman, na czas wyjazdu do Newtown, powierza opiekę nad swoimi owcami Elvisowi, który zabiera je do remizy. Ze względu na trudne warunki drogowe, autobus zjeżdża z drogi. |
| 10.05.2026, 12:05 | Kula grozy (seria 8, odc. 18) | 10 min | Wielka Brytania / 2012 | W remizie przecieka rura. Elvis stara się zatkać ją palcem. Potrzebny jest Mike, ale ten, goniony przez kulę śnieżną puszczoną przez Normana i Dereka, wpada do studni. Tymczasem rura zaczyna przeciekać w kolejnych miejscach. |
| 10.05.2026, 13:36 | Światła, kamera, lawina (sez. 9, odc. 147) | 10 min | United Kingdom / 2013 | Brak szczegółowego opisu w harmonogramie. Tytuł sugeruje akcję ratunkową związaną z lawiną. |