Strażak Sam (oryg. Sam Tân) to walijska animowana seria poklatkowa, która zadebiutowała w Walii w 1985 roku. Serial opowiada o przygodach bohaterskiego strażaka Sama, którego akcja rozgrywa się w malowniczym, fikcyjnym miasteczku Pontypandy w Walii. Nazwa miasta jest połączeniem dwóch walijskich miejscowości: Pontypridd i Tonypandy.
Wprowadzenie do świata Strażaka Sama
Strażak Sam mieszka w spokojnym i urokliwym miasteczku Pontypandy. Czasami jednak mieszkańcom zdarza się wpaść w kłopoty, które dzielny strażak stara się rozwiązać. Sam nie tylko gasi pożary, ale również pomaga przyjaciołom w rozwiązywaniu ich problemów.
Początki i rozwój serialu
Geneza i produkcja
Pierwsze cztery serie, produkowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design, były emitowane na kanałach S4C (walijskim) oraz BBC (brytyjskim). Wersja oryginalna była emitowana w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii i na Tasmanii.
Charakterystyka czołówki
Czołówka serialu, będąca animacją, rozpoczyna każdy odcinek. W tych krajach widzowie mogli usłyszeć muzykę i śpiew artysty w tle. Akcja serialu często rozpoczyna się od typowego poranka w Pontypandy. W jednym z odcinków, w malowniczym, walijskim mieście Pontypandy panuje późny ranek.
W sypialni rozbrzmiewa głośny dzwonek wielkiego, czerwonego budzika stojącego na szafce nocnej, obok czarno-białej fotografii. Smacznie śpiący pod pościelą strażak Sam, ubrany jeszcze w piżamę, przestaje chrapać i budzi się. Z przerażeniem zrzuca z siebie pościel, wyskakuje z łóżka i krzyczy: "Och, nie!". Następnie, świeżo umyty, uczesany i ubrany w mundur strażacki, Sam zjeżdża po poręczy schodów, wskakuje w swoje strażackie obuwie i zapina pas. Idzie w kierunku wiszącego lustra.
Po chwili odbiera od stojącego przed domem Normana gazetę i, nie zwracając uwagi na deskorolkę, wsiada do wozu strażackiego. Dołącza do niego jego najlepszy kolega, Elvis. Pani Price, matka Normana, obserwuje nadjeżdżający wóz strażacki z Samem i Elviseem podczas porannych porządków w sklepie. Pani Bella, właścicielka włoskiej restauracji, podchodzi do Sama z drugim śniadaniem. Nasz bohater bierze torbę z kanapkami i odjeżdża. Na koniec Sam i Elvis docierają do remizy, gdzie czekają na nich komendant Steele oraz Trevor, sąsiad Sama i kierowca autobusu. Na końcu czołówki pojawia się charakterystyczny znak Sama - uniesiony kciuk do góry.
Odcinek "Polowanie na żółwia"
Jednym z odcinków serialu jest "Polowanie na żółwia", który został wyemitowany jako część dziewiątej serii. Poniżej znajdują się szczegóły dotyczące tego epizodu:
| Tytuł odcinka | Sezon | Numer odcinka | Kraj produkcji | Rok produkcji | Czas trwania | Typ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Polowanie na żółwia | 9 | 153 | United Kingdom | 2013 | 10 min. / 22 min. (w zależności od emisji) | Serial animowany, Film animowany (jednostkowy, seria, serial) |
Oficjalny zwiastun 15. sezonu Strażaka Sama
Historia emisji w Polsce
Pierwsze emisje i dubbing
W Polsce serial "Strażak Sam" pojawił się po raz pierwszy w latach 90. na kanale TVP1. Był emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej "Wieczorynce" o godzinie 19:10 w latach 1993-1996, obejmując łącznie 32 odcinki.
Wznowienia i wydania DVD
W czerwcu 2007 roku wznowiono emisję serialu, a trzy tygodnie później pojawiła się nowa seria z 2003 roku. W 2008 roku "Strażak Sam" był dostępny na kanałach JimJam i MiniMini. W tym samym roku firma Cass Film wydała 3 płyty DVD zawierające 18 odcinków serii z lat 1987-1994. Rok później pojawiły się kolejne 3 płyty DVD z 18 odcinkami piątej serii.
Wyzwania z archiwami
Niestety, w 2009 roku w pożarze archiwum TVP spłonęły taśmy z nagraną pierwszą serią. Ocalały jedynie taśmy z drugą, trzecią i czwartą serią.
Proces tworzenia polskiego dubbingu
Polska wersja językowa serialu była tworzona etapami. W 2009 roku polski dubbing do pierwszych trzech serii został nagrany w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie. Reżyserem dubbingu była Maria Piotrowska, a narratorem - Jerzy Kramarczyk. W tym samym roku Telewizja Polska Agencja Filmowa opracowała polską wersję piątej serii serialu, z tłumaczeniem Grażyny Rogalskiej. W 2012 roku Cass Film zlecił studiu Eurocom nagranie polskiej wersji świątecznego odcinka, który nigdy wcześniej nie był emitowany w żadnej polskiej telewizji.
Przykładowe emisje w programach telewizyjnych
Odcinek "Polowanie na żółwia" (sezon 9, odcinek 153) był wielokrotnie emitowany. Poniżej przedstawiono przykładowe daty emisji, zgodnie z programami telewizyjnymi:
- 6 maja 2026 (Środa), 21:00: Strażak Sam, sez. 9, odc. 153: Polowanie na żółwia (Czas trwania: 22min. / United Kingdom / 2013 / Serial animowany, Film animowany)
- 1 kwietnia 2026 (Środa), 21:51: Strażak Sam, sez. 9, odc. 153: Polowanie na żółwia (Czas trwania: 10min. / United Kingdom / 2013 / Serial animowany, Film animowany)