Umundurowanie Strażaków: Przepisy, Rodzaje i Zasady Noszenia

Umundurowanie strażaka jest kluczowym elementem jego tożsamości i funkcjonalności, odróżniając strój używany podczas akcji od tego przeznaczonego na uroczystości. Zarówno strażacy Państwowej Straży Pożarnej (PSP), jak i Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) są zobowiązani do noszenia odpowiednich mundurów. Noszenie umundurowania, dystynkcji i znaków identyfikacyjnych jest prawnie zastrzeżone wyłącznie dla strażaka.

Podstawy Prawne i Cel Umundurowania

Na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, wzory umundurowania, odzieży specjalnej, dystynkcji i znaków identyfikacyjnych strażaka Państwowej Straży Pożarnej, a także sposób ich noszenia oraz normy zaopatrzenia, zostały pierwotnie określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 1997 r. Strażak Państwowej Straży Pożarnej na mocy ustawy jest obowiązany do noszenia w czasie służby umundurowania, środków ochrony indywidualnej i ekwipunku osobistego oraz oznak.

W dniu 1 października 2021 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2021 r. w sprawie umundurowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Wprowadziło ono do użytkowania nowy typ umundurowania służbowego, zastępujący dotychczas funkcjonujący ubiór o tej samej nazwie oraz tzw. odzież specjalną (ubrania dla kadry dowódczo-sztabowej oraz ubranie koszarowe). Nowe umundurowanie służbowe bazuje na koncepcjach wypracowanych przez inne służby mundurowe, opracowanych na bazie wojskowego munduru polowego wz. 2010. Duży nacisk położono na ergonomię nowego ubioru, co przejawia się w takich cechach jak kolor, zastosowany materiał i wzór.

Rodzaje Umundurowania Strażaka

Umundurowanie strażackie dzieli się na kilka głównych kategorii, dostosowanych do różnych typów służby i okoliczności. Składa się z ubiorów: służbowego i wyjściowego.

Umundurowanie Służbowe

Zasadniczymi przedmiotami ubioru służbowego są: mundur w kolorze ciemnogranatowym, sweter w kolorze czarnym, koszula w kolorze niebieskim, kurtka 3/4 w kolorze czarnym, czapka w kolorze ciemnogranatowym, beret w kolorze czarnym oraz obuwie, pas i teczka w kolorze czarnym. Wzory ubioru służbowego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Nowe umundurowanie służbowe wprowadzone rozporządzeniem z 2021 roku zastępuje dotychczas funkcjonujący rodzaj ubioru o tej samej nazwie oraz tzw. odzież specjalną (ubrania dla kadry dowódczo-sztabowej oraz ubranie koszarowe).

Ubiór służbowy oficera PSP w nowym mundurze służbowym (wzór 2021)

Umundurowanie Wyjściowe (Galowe)

Zasadniczymi przedmiotami ubioru wyjściowego są: mundur w kolorze ciemnogranatowym, czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym z ciemnoniebieskim otokiem, płaszcz zimowy w kolorze ciemnogranatowym, płaszcz letni w kolorze ciemnogranatowym, koszula w kolorze białym oraz obuwie, pas i teczka w kolorze czarnym. Wzory ubioru wyjściowego określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Ubiór Galowy w Jednostkach OSP

Kompletny mundur galowy w jednostkach OSP jest starannie skomponowany i obejmuje: mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski i damski), koszulę białą z długim rękawem, czapkę rogatywkę (dla mężczyzn) lub czapkę typu "dżokejka" (dla kobiet) w kolorze ciemnogranatowym, czarne obuwie oraz sznur galowy w kolorze srebrnym, przeplatany niebieską nitką. Wyposażenie uzupełniające stanowi czarny krawat, czarne skarpety (mężczyźni) lub beżowe rajstopy (kobiety). Ubiór galowy ze sznurem galowym jest zakładany podczas wszelkich uroczystości, gdy ochotnicy są przedstawicielami swojej grupy, na przykład podczas świąt państwowych, Dnia Strażaka, uroczystości wręczenia sztandarów, orderów, otwarcia strażnic oraz podczas składania wieńców. Niewielka różnica dotyczy strażaków zaangażowanych w ekspozycję pocztu sztandarowego. Ubiór galowy z baretkami stosuje się podczas uroczystych przedstawień lub innych ważnych uroczystości na polecenie prezesa lub naczelnika OSP.

Strażak OSP w umundurowaniu galowym z rogatywką

Ubiór Wyjściowy w Jednostkach OSP

Ubiór wyjściowy OSP obejmuje: mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski i damski), koszulę białą z długim rękawem, czapkę rogatywkę (dla mężczyzn) lub czapkę typu "dżokejka" (dla kobiet), obie w kolorze ciemnogranatowym, czarne obuwie oraz kurtkę 3/4 z odpinaną podpinką w kolorze czarnym. Uzupełniające wyposażenie to czarny krawat, czarne skarpety (mężczyźni) lub beżowe rajstopy (kobiety). Ubiór wyjściowy z baretkami nosi się podczas posiedzeń władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP, a także podczas oficjalnych spotkań i imprez w charakterze przedstawiciela OSP.

Odzież Specjalna i Koszarowa

Strażacy znacznie częściej korzystają z munduru koszarowego i specjalnego, które zapewniają komfort i bezpieczeństwo podczas codziennych obowiązków i działań ratowniczych. Zasadniczymi przedmiotami odzieży specjalnej są:

  • Ubranie specjalne dwuczęściowe
  • Ubranie specjalne jednoczęściowe (kombinezon)
  • Ubranie koszarowe
  • Rękawice i kominiarka (niepalne)
  • Buty specjalne
  • Hełm

Wzory odzieży specjalnej określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Ubranie specjalne zapewnia maksymalną ochronę przed specyficznymi zagrożeniami, takimi jak rozprysk ciekłego żelaza czy łuk elektryczny. W tej kategorii znajdują się kurtki, kamizelki, kombinezony, t-shirty i polary.

Strażak w specjalistycznym ubraniu ochronnym podczas akcji ratowniczej

Bezpieczeństwo młodych strażaków | Odc. 5: Jak powinien ubierać się strażak?

Ubiór Ochronny Strażaka OSP

Ubranie ochronne i specjalne jest niezbędne podczas działań ratowniczo-gaśniczych, ćwiczeń i sprawdzianów wyszkolenia bojowego. Obejmuje ono: ubranie ochronne dwuczęściowe, ubranie specjalne popularne dwuczęściowe, ubranie koszarowe, rękawice i kominiarkę (niepalne), buty specjalne oraz hełm. W przypadku braku konieczności użycia specjalistycznej odzieży ochronnej, dopuszcza się noszenie ubrań typu "moro" lub koszarowego. O rodzaju użytej odzieży decyduje kierujący akcją po dokonaniu rozpoznania zagrożeń na miejscu akcji.

Ekwipunek Osobisty

Zasadniczymi przedmiotami ekwipunku osobistego są: pas bojowy, zatrzaśnik, toporek strażacki, latarka, podpinka linkowa oraz maska do aparatu oddechowego. Te elementy są niezwykle ważne dla bezpieczeństwa i funkcjonalności strażaka, stanowiąc integralną część wyposażenia.

Odzież Ochronna i Specjalistyczna Bielizna

Bezpieczeństwo strażaka podczas akcji wymaga stosowania specjalistycznej odzieży, w tym bielizny trudnopalnej. Do elementów tej kategorii należą: trudnopalne skarpety, koszulki, szorty i kalesony.

Ubiór Letni w Jednostkach OSP

W okresie letnim (od 1 maja do 30 września), przy temperaturze powyżej 20°C, stosuje się ubiór letni OSP, składający się z koszuli letniej w kolorze białym z krótkim rękawem, spodni (lub spódnicy) w kolorze ciemnogranatowym, czapki rogatywki (dla mężczyzn) lub czapki typu "dżokejka" (dla kobiet), czarnego obuwia. Uzupełniające wyposażenie to czarny krawat, czarne skarpety (mężczyźni) lub beżowe rajstopy (kobiety), sznur galowy (srebrny z niebieską nitką) oraz naramienniki w kolorze ciemnogranatowym. Ubiór letni nosi się podczas imprez i spotkań w charakterze przedstawiciela OSP, zawodów sportowo-pożarniczych, koncertów orkiestr OSP, a także podczas posiedzeń władz statutowych.

Ubiór Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP) OSP

Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze posiadają swój specyficzny ubiór, który obejmuje: koszulę w kolorze czerwonym, szorty lub spodnie w kolorze czarnym, bluzę w kolorze czarnym, spódnicę w kolorze czarnym (dla dziewcząt), czarne obuwie sportowe, białe podkolanówki oraz czarny krawat. Mundur MDP nosi się podczas oficjalnych spotkań, uroczystości strażackich, religijnych i świeckich, apeli, wart oraz zbiórek MDP. Dopuszcza się stosowanie poprzedniego wzoru mundurków MDP do czasu ich zużycia.

Dystynkcje, Znaki Identyfikacyjne i Oznaczenia

Na umundurowaniu i odzieży specjalnej strażak nosi wizerunek orła, dystynkcje i znaki identyfikacyjne, których wzory określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. Rozporządzenie z 2021 roku dokonało także systematyzacji oznak, dodając do obecnie funkcjonujących oznaki przynależności państwowej w formie emblematu z godłem Rzeczypospolitej Polskiej, który ma być umieszczany na umundurowaniu wyjściowym i reprezentacyjnym oraz w formie naszywki z flagą Rzeczypospolitej Polskiej na umundurowaniu służbowym. Powyższe rozwiązania stosowane są w innych służbach mundurowych i Siłach Zbrojnych.

Wizerunek Orła i Dystynkcje

Wizerunek orła umieszcza się na: czapkach wyjściowych - z metalu w kolorze złota pokrytego patyną, kapeluszach, czapkach służbowych i beretach - haftowany nitką w kolorze złotym, kołnierzach kurtek mundurów i płaszcza sukiennego nadbrygadiera i generała brygadiera - haftowany bajorkiem w kolorze złotym, na guzikach czapek wyjściowych, kurtek mundurów wyjściowych i płaszczy sukiennych - w kolorze guzika. Dystynkcje w kolorze złotym umieszcza się na: czapkach wyjściowych - haftowane bajorkiem, kapeluszach, czapkach służbowych i beretach, a także na naramiennikach kurtek 3/4, swetrów, na ubraniach specjalnych i koszarowych - haftowane nitką, naramiennikach mundurów, koszul i płaszczy: starszego strażaka i podoficera - z taśmy dystynkcyjnej, aspiranta - haftowane bajorkiem, a naramienniki obszyte taśmą dystynkcyjną, oficera - haftowane bajorkiem.

Znaki Identyfikacyjne i Emblematy

  • Identyfikator osobisty: Na wysokości lewej górnej kieszeni munduru służbowego, kurtki 3/4 oraz ubrania koszarowego.
  • Znak pożarniczy: Z metalu w kolorze złotym - na kołnierzu munduru wyjściowego oraz płaszcza sukiennego.
  • Emblemat Państwowej Straży Pożarnej: Na czapkach kadry dowódczo-sztabowej i czapkach koszarowych oraz na lewych rękawach ubrań specjalnych i koszarowych.
  • Identyfikator miejscowości: Na rękawach ubrań specjalnych i koszarowych pod emblematem Państwowej Straży Pożarnej.
  • Znak absolwenta Szkoły Państwowej Straży Pożarnej: Pośrodku prawej górnej kieszeni munduru wyjściowego i służbowego, pomiędzy dolnymi krawędziami klapy i kieszeni; znak umieszcza się na podkładce skórzanej w kolorze czarnym.

Na ubraniach specjalnych i koszarowych strażak może nosić inne oznaczenia, np. w postaci emblematów szkół Państwowej Straży Pożarnej, herbów miast i regionów oraz reklam wyrobów rynkowych. Decyzje w sprawie umieszczania reklam na ubraniach specjalnych i koszarowych podejmuje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej.

Odznaczenia, Medale i Odznaki

Strażacy, zarówno PSP, jak i OSP, mogą być uhonorowani za swoją służbę różnymi odznaczeniami, medalami i odznakami. Ich noszenie podlega ścisłym regulacjom.

  • Medal "Za Zasługi dla Pożarnictwa": Występuje w trzech klasach (złoty, srebrny, brązowy) i jest nadawany za wyróżniającą się działalność na rzecz ochrony przeciwpożarowej.
  • Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza: Przyznawany za zasługi dla rozwoju i umacniania Związku OSP RP i Ochotniczych Straży Pożarnych.
  • "Złoty Znak Związku": Nadawany za długoletnią aktywną działalność w OSP lub Związku OSP RP.
  • Odznaka "Strażak Wzorowy": Wyróżnienie dla członków OSP za wzorową działalność i zaangażowanie.
  • Odznaka "Młodzieżowa Drużyna OSP": Dla członków młodzieżowych drużyn pożarniczych.
  • "Odznaka za wysługę lat": Noszona na prawej górnej klapie kieszeni munduru.

Zasady Noszenia Odznaczeń i Baretek

Ordery, odznaczenia i medale zawiesza się na wstążkach o określonej długości. W przypadku braku obowiązku noszenia pełnych odznaczeń, nosi się ich baretki, wykonane ze wstążki barwy przewidzianej dla danego orderu lub odznaczenia. Baretki nosi się na kurtkach ubioru wyjściowego i galowego, nad lewą kieszenią, z zachowaniem określonego porządku i zasad układania. Ordery i odznaczenia państw obcych oraz ich baretki nosi się po polskich.

Zasady Noszenia Umundurowania

Strażak pełni służbę w umundurowaniu albo odzieży specjalnej i ekwipunku osobistym. Użytkowane przedmioty umundurowania powinny być czyste, należycie dopasowane i odprasowane. Wszelkie informacje dotyczące tego, w jaki sposób strażak może się ubrać na daną uroczystość, zawarte są w regulaminie, co oznacza brak miejsca na samowolkę. Specjalne wytyczne mówią o tym, jak powinien wyglądać ubiór: wyjściowy, galowy, paradny, letni, MDP czy odzież ochronna. Znajdziemy tam również informację na temat tego, jakie można stosować nakrycia głowy, które emblematy i naszywki są dopuszczalne oraz z jakich dystynkcji mogą korzystać strażacy.

Ogólne Zasady i Pory Roku

Poszczególne ubiory strażak nosi w zestawach stosownie do pory roku. Rozróżnia się okres letni od dnia 1 maja do dnia 30 września i okres zimowy od dnia 1 listopada do dnia 31 marca. Miesiące kwiecień i październik stanowią okres przejściowy. W okresie przejściowym nosi się zimowy lub letni zestaw umundurowania. Zestawy ubioru służbowego i wyjściowego określają załączniki nr 5 i 6.

Kiedy Nosić Umundurowanie Służbowe

Umundurowanie służbowe nosi się podczas:

  • Wykonywania obowiązków służbowych w miejscu pełnienia służby, nie wymagających występowania w umundurowaniu wyjściowym lub w odzieży specjalnej.
  • Krajowych delegacji służbowych, wykonywania czynności kontrolnych, występowania przed organami administracji rządowej i samorządowej oraz sądami w charakterze przedstawiciela jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej.
  • Raportu służbowego.
  • Na polecenie przełożonego.

Kiedy Nosić Umundurowanie Wyjściowe

Umundurowanie wyjściowe nosi się w różnych okolicznościach, zależnie od dodatkowych elementów:

  • Ze sznurem galowym, orderami, odznaczeniami i odznakami: W dniach świąt państwowych i w Dniu Strażaka, w czasie uroczystości wręczenia sztandarów, orderów i odznaczeń oraz w czasie ślubowania strażaków, a także podczas innych uroczystości na polecenie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, komendantów wojewódzkich i komendantów szkół Państwowej Straży Pożarnej.
  • Ze sznurem galowym i baretkami: Podczas uroczystych przedstawień w teatrach, salach koncertowych, ważniejszych uroczystości oraz w innych okolicznościach, w których w środowiskach cywilnych przyjęty jest strój wieczorowy, a także podczas wręczenia aktów nadania stopnia.
  • Z baretkami: Podczas wystąpień w charakterze przedstawiciela Państwowej Straży Pożarnej na oficjalnych spotkaniach lub imprezach, meldowania się przełożonym po przybyciu do nowej jednostki lub przed odejściem na inne stanowisko służbowe. Strażak może nosić umundurowanie wyjściowe z baretkami w czasie pełnienia służby w pomieszczeniach biurowych oraz w czasie wolnym od służby.

Strażak w służbie przygotowawczej nosi umundurowanie służbowe w okolicznościach określonych w ust. 1-4.

Kiedy Nosić Odzież Specjalną

Odzież specjalną nosi się podczas:

  • Akcji ratowniczo-gaśniczych.
  • Pełnienia służby w podziale bojowym w miejscach zakwaterowania.
  • Manewrów, ćwiczeń taktycznych i działań ze sprzętem oraz sprawdzianów wyszkolenia bojowego.
  • Pełnienia służby wartowniczej.
  • Przy składaniu raportu służbowego w warunkach polowych.

Dopuszcza się noszenie odzieży roboczej lub koszarowej podczas akcji ratowniczo-gaśniczych, jeśli nie jest konieczne użycie odzieży specjalnej. O rodzaju użytej odzieży decyduje kierujący akcją po dokonaniu rozpoznania zagrożeń na miejscu akcji.

Dozwolone i Zabronione Elementy

Strażakowi zezwala się na noszenie:

  • Pasów głównych, pasów bojowych z toporkami, hełmów, butów typu „skutery”, trzewików bukatowych, butów oficerskich, bryczesów oraz białych rękawiczek - w pocztach sztandarowych, flagowych oraz w kompaniach honorowych.
  • Symbolu żałoby według zasad powszechnie przyjętych w praktykowanym przez strażaka obrządku religijnym.
  • Okularów przeciwsłonecznych.
  • Elementów strojów regionalnych w czasie udziału w uroczystościach folklorystycznych.
  • Insygniów władzy rektorskiej przez rektora i prorektora Szkoły Głównej Służby Pożarniczej.

Strażakowi zabrania się:

  • Noszenia przedmiotów umundurowania, których stopień zużycia lub wygląd zewnętrzny narusza godność służby.
  • Dokonywania przeróbek, poprawek i zniekształcania umundurowania.
  • Noszenia przedmiotów umundurowania w połączeniu z przedmiotami odzieży specjalnej lub cywilnej, z wyjątkiem przypadków określonych w § 13 pkt 1 i 4.
  • Wykonywania prac gospodarczych w ubraniu specjalnym.

Zaopatrzenie i Rozliczenia Umundurowania

Prawo do Umundurowania

Uprawnienie do zaopatrzenia w przedmioty umundurowania, odzieży specjalnej i ekwipunku osobistego powstaje z dniem mianowania i wygasa z dniem zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. Normy umundurowania, odzieży specjalnej i ekwipunku osobistego oraz okresy ich używalności określa załącznik nr 7. Strażak w służbie stałej otrzymuje przedmioty umundurowania z odpowiednimi dystynkcjami na własność. Strażak w służbie przygotowawczej nabywa prawo własności przedmiotów umundurowania po upływie okresu ich używalności. Strażakowi w służbie przygotowawczej mogą być wydane przedmioty używane, posiadające wartość użytkową. Przedmioty te wydaje się na czas, jaki pozostał do końca ich okresów używalności.

Zasady Wydawania i Użytkowania

Przedmioty umundurowania, odzieży specjalnej i ekwipunku osobistego wydaje się w naturze. Strażak, który nie może dopasować gotowego przedmiotu umundurowania, otrzymuje tkaninę oraz zwrot kosztów szycia, dodatków krawieckich i materiałów pomocniczych. Strażak, który otrzymał gotowe przedmioty umundurowania wymagające wykonania poprawek krawieckich, otrzymuje zwrot kosztów ich wykonania. Okres używalności przedmiotów umundurowania, odzieży specjalnej i ekwipunku osobistego liczy się od dnia ich wydania użytkownikowi. Okres używalności wizerunku orła, dystynkcji i znaków identyfikacyjnych jest równy okresowi używalności przedmiotów, do których zostały wydane, z wyjątkiem identyfikatora osobistego wydawanego jednorazowo.

Utrata lub Zużycie Przedmiotów

Strażakowi można wydać przedmioty umundurowania, odzieży specjalnej, ekwipunku osobistego oraz dystynkcje przed upływem okresu ich używalności w przypadkach utraty przedmiotu lub utraty jego wartości użytkowej. W przypadkach utraty przedmiotu lub utraty jego wartości użytkowej, powstałych w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych z przyczyn niezależnych od użytkownika, strażakowi wydaje się nieodpłatnie nowy przedmiot. W przypadkach utraty przedmiotu lub utraty jego wartości użytkowej powstałych z winy użytkownika, strażakowi wydaje się na jego wniosek nowy przedmiot, jednakże jest on obowiązany zwrócić równowartość utraconego przedmiotu. W przypadku wydalenia ze służby strażak zobowiązany jest uiścić równowartość przedmiotów umundurowania za czas do końca okresu ich używalności według aktualnych tabel kalkulacyjnych równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, określonych w odrębnych przepisach. Strażakowi korzystającemu z urlopu bezpłatnego lub wychowawczego trwającego powyżej 6 miesięcy oraz zawieszonemu w czynnościach służbowych przedłuża się okres używalności przedmiotów umundurowania, odzieży specjalnej i ekwipunku osobistego o czas urlopu lub zawieszenia.

Strażak jest obowiązany zwrócić przedmioty odzieży specjalnej i ekwipunku osobistego nie będące przedmiotami osobistego użytku: w przypadku ich zużycia, w przypadku zwolnienia ze służby, po upływie okresu ich używalności. Za nie zwrócone przedmioty strażak jest obowiązany uiścić równowartość według cen detalicznych obowiązujących w dniu rozliczenia za czas do końca okresu używalności przedmiotu, a w przypadku przedmiotów wydawanych do zużycia - z uwzględnieniem stopnia ich zużycia. Przepisów tych nie stosuje się w przypadku śmierci strażaka.

Strażak w służbie stałej lub przygotowawczej jest przenoszony do służby w innej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej wraz z posiadanymi przedmiotami umundurowania, odzieży specjalnej i ekwipunku osobistego. Strażak w służbie przygotowawczej w przypadku zwolnienia ze służby jest obowiązany zwrócić przedmioty umundurowania nie będące przedmiotami osobistego użytku.

Przedmioty umundurowania i odzieży specjalnej wydane strażakowi przed wejściem w życie rozporządzenia z 1997 roku, a nie odpowiadające wzorom określonym w załącznikach nr 1, 2 i 3, mogły być użytkowane nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 1998 r. Do przedmiotów umundurowania, odzieży specjalnej i ekwipunku osobistego wydanych strażakowi przed wejściem w życie rozporządzenia stosuje się okresy używalności określone w załączniku nr 7. Strażak zwolniony ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 3 lub pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej zachowuje wydane mu przedmioty umundurowania.

Obowiązki i Prawa Strażaka w Stanie Spoczynku

Strażak w stanie spoczynku ma prawo występować w ubiorze wyjściowym podczas uroczystości organizowanych z okazji świąt państwowych i Dnia Strażaka, pogrzebów i uroczystości okolicznościowych, takich jak: uroczystości religijne z akcentem pożarniczym, wręczenie sztandaru, oddanie do użytku strażnicy i zjazdy absolwentów, a także uroczystości osobistych i rodzinnych. Może występować w ubiorach wyjściowych według zestawów obowiązujących w chwili jego przejścia w stan spoczynku i jest obowiązany do przestrzegania sposobu noszenia umundurowania.

Dylematy Etyczne i Praktyczne: Dyskusja o "Koszarówce"

Wśród strażaków, zwłaszcza w Ochotniczych Strażach Pożarnych, często pojawia się dyskusja na temat zasadności używania umundurowania, w szczególności tzw. koszarówki, do celów innych niż służbowe. Jeden z uczestników dyskusji opisał sytuację, gdzie widział strażaka używającego spodni i czapki od kompletu koszarówki z orzełkiem do prac prywatnych, zadając pytanie o sensowność takiego postępowania.

W odpowiedzi na to, inny strażak stwierdził, że używa spodni z koszarówki do prac prywatnych, ponieważ, jeśli są jego własnością (np. zostały wyzłomowane lub kupione prywatnie), może z nimi robić, co mu się podoba. Podkreślono jednak, że czapka z orzełkiem nie jest nakryciem roboczym do prac polowych czy innych tego rodzaju, a jej noszenie w takich okolicznościach jest niestosowne. Podniesiono również argument, że takie zachowanie, jak również używanie umundurowania do innych celów czy picie alkoholu w nim, może negatywnie wpływać na wizerunek OSP w oczach społeczeństwa - "Jak nas widzą tak nas piszą".

Zgodnie z regulaminami OSP, strażak ma prawo nosić mundur strażacki podczas służby, uroczystości państwowych i strażackich, a nie podczas prac domowych. Stwierdzono, że koszarówka jest ubraniem ochronnym, a nie formalnym mundurem, jednak używanie odzieży z emblematami strażackimi do celów prywatnych nie powinno mieć miejsca. Wielu zgodziło się, że jeśli ktoś kupi sobie koszarówkę za własne pieniądze i pozbawi ją wszelkich emblematów strażackich, to może jej używać jako ubrania roboczego, ze względu na trwały i odpowiedni materiał. Zwrócono uwagę, że niewłaściwe wykorzystanie umundurowania, zwłaszcza tego, które jest własnością jednostki, a nie zakupione z prywatnych środków, jest problemem. Inni podkreślili, że kasowanie sprzętu, który nadal nadaje się do użytku, podczas gdy biedniejsze jednostki cierpią na braki, jest również problemem, który podważa sensowność takich praktyk.

Podsumowując, dominujące jest przekonanie, że umundurowanie strażackie, niezależnie od jego przeznaczenia (służbowe, wyjściowe, specjalne czy koszarowe), zasługuje na poszanowanie. Noszenie elementów munduru, zwłaszcza tych z widocznymi emblematami, poza ściśle określonymi okolicznościami służbowymi lub uroczystymi, budzi kontrowersje i może negatywnie wpływać na postrzeganie całej formacji. Właściwe gospodarowanie sprzętem i dbałość o wizerunek służby są kluczowe.

tags: #strazak #w #mundurze #ze #sztanga