W historycznym Starym Ratuszu Wojewódzkiego Biura Paszportowego odbyło się ważne spotkanie poświęcone dziedzictwu ochotniczego pożarnictwa w regionie Warmii i Mazur. Gośćmi wydarzenia byli Stanisław Mikulak i Grzegorz Matczyński, autorzy publikacji zatytułowanej „Ochotnicze Straże Pożarne na Warmii i Mazurach”. Książka ta stanowi cenne źródło wiedzy o historii i współczesności formacji, które od pokoleń strzegą bezpieczeństwa mieszkańców.
Początki i ewolucja ochotniczego pożarnictwa
Pierwsze jednostki straży pożarnych na ziemiach Warmii i Mazur zaczęły powstawać w drugiej połowie XIX wieku. Przez ponad półtora wieku, które minęło od tamtego czasu, dokonał się ogromny postęp w zakresie wyposażenia i organizacji straży. Niezmienione jednak pozostały wartości, które od zawsze przyświecały strażakom ochotnikom. Jak podkreśla Grzegorz Matczyński, „być członkiem OSP to nie tylko ofiarna służba, to zaszczyt, to środowiskowe wyróżnienie, prawo do noszenia korporacyjnego munduru”. Strażakiem ochotnikiem nie zostaje się z przymusu, a z potrzeby serca i poczucia odpowiedzialności.
Sylwetki autorów publikacji
Wkład w powstanie publikacji „Ochotnicze Straże Pożarne na Warmii i Mazurach” wnieśli dwaj doświadczeni i zaangażowani w sprawy pożarnictwa ludzie - Grzegorz Matczyński i Stanisław Mikulak. Ich życiorysy są nierozerwalnie związane ze służbą i działalnością społeczną na rzecz ochrony przeciwpożarowej.
Grzegorz Matczyński
Grzegorz Matczyński urodził się 17 listopada 1958 roku w Bukowcu. Swoją drogę w pożarnictwie rozpoczął od nauki w Szkole Chorążych Pożarnictwa w Poznaniu w latach 1978-1980. Następnie, w 1988 roku, ukończył Szkołę Główną Służby Pożarniczej w Warszawie, zdobywając pierwszy stopień oficerski i tytuł inżyniera.
Pracę zawodową podjął we wrześniu 1980 roku w Komendzie Zawodowej Straży Pożarnych w Świeciu nad Wisłą. Od marca 1989 roku pełnił służbę w Olsztynie, gdzie zajmował stanowiska zastępcy komendanta, a następnie komendanta miejskiego Państwowej Straży Pożarnej. W swojej karierze dowodził wieloma akcjami ratowniczymi, w tym:
- 9 grudnia 2002 r. - zwalczanie pożaru zakładu meblarskiego „Mebelplast” w Kieźlinach,
- 24 stycznia 2004 r. - pożar budynku kościoła przy ulicy Wyszyńskiego w Olsztynie,
- 12 lutego 2005 r. - pożar zakładu należącego do grupy „Tymbark” w Olsztynku.
Służbę zawodową zakończył w styczniu 2007 roku. Obok pracy zawodowej, Grzegorz Matczyński aktywnie działa społecznie. Początkowo był członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej w swojej rodzinnej miejscowości - Bukowcu, a obecnie działa w OSP w Olsztynie - Gutkowie. Pełni ważne funkcje w strukturach Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, będąc wiceprezesem Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP w Olsztynie oraz dyrektorem Zarządu Wykonawczego ZOSP RP tego Oddziału.
Stanisław Mikulak
Stanisław Mikulak przyszedł na świat 2 stycznia 1937 roku w miejscowości Raki. W czerwcu 1945 roku jego rodzina osiedliła się w miejscowości Nowe Kiejkuty, gdzie ojciec otworzył warsztat kowalski. Od 1952 roku Stanisław Mikulak związał się zawodowo i społecznie z pożarnictwem.
Jego praca zawodowa rozpoczęła się we Wrocławiu, a zakończyła w Olsztynie. W latach 1952-1956 był słuchaczem Oficerskiego Technikum Pożarniczego we Wrocławiu, gdzie uzyskał pierwszy stopień oficerski. Przez kolejne dwa lata pełnił funkcję zastępcy komendanta powiatowego Straży Pożarnych w Szczytnie. W okresie od 1958 do 1978 roku pracował na kierowniczych stanowiskach w Komendzie Miejskiej i Wojewódzkiej Straży Pożarnych w Olsztynie. Następnie, w 1978 roku, został powołany na stanowisko komendanta wojewódzkiego Straży Pożarnych w Bydgoszczy. Od 1985 roku do 1991 roku pełnił funkcję komendanta wojewódzkiego w Olsztynie.
W swojej niezwykle bogatej, 60-letniej służbie, Stanisław Mikulak uczestniczył w setkach znaczących działań gaśniczych oraz w likwidacji skutków powodzi, katastrof, wypadków i innych zdarzeń losowych. Do jego najważniejszych interwencji należały:
- Gaszenie największych pożarów fabryk mebli w Szczytnie w dniach 21 lutego 1970 r. i 9 grudnia 1972 r.,
- Udział w gaszeniu pożaru zakładów „Lenpol” w dniach 18 i 19 lipca 1969 r.,
- Dowodzenie akcją gaśniczą szpitala psychiatrycznego w Górnej Grupie koło Grudziądza w dniu 31 października 1980 roku. Był to najtragiczniejszy pożar w powojennej Polsce, w którym śmierć poniosło 51 pacjentów, a uratowano ponad 200 osób.
Pamięć o poległych i współczesne wyzwania
W czwartek 21 sierpnia, o godzinie 18:00, we wszystkich jednostkach Państwowej Straży Pożarnej na Warmii i Mazurach, podobnie jak w całym kraju, strażacy wraz z policjantami i ratownikami Państwowego Ratownictwa Medycznego, przy włączonych sygnałach świetlno-dźwiękowych, oddali hołd strażakowi z Ochotniczej Straży Pożarnej w Sierakowicach (woj. pomorskie). Zginął on podczas akcji gaśniczej w Kawlach, polegając na służbie. Warmińsko-Mazurski Komendant Wojewódzki PSP, nadbrygadier Michał Kamieniecki, wraz z całym środowiskiem pożarniczym regionu, złożył wyrazy głębokiego współczucia rodzinie zmarłego.
Pokaz służb mundurowych z okazji dnia strażaka#strażpożarna #psp
Współczesne wyzwania dla strażaków na Warmii i Mazurach często wiążą się z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Szczególnie trudna sytuacja występuje na północy województwa, gdzie gwałtowne opady deszczu prowadzą do lokalnych podtopień. Jak wyjaśnia młodszy brygadier Grzegorz Różański, rzecznik prasowy Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie, „przyczynił się do tego intensywny deszcz i niekorzystne ukształtowanie terenu, sprzyjające podtopieniom”. W akcje ratownicze zaangażowane są znaczne siły i środki. „W Elblągu pracuje ok. 230 strażaków, a jeśli chodzi o Tolkmicko, jest to blisko 70 osób” - informuje Grzegorz Różański. Głównym zadaniem w takich sytuacjach jest „wypompowywanie wody” i zabezpieczanie zagrożonych terenów.
