Szybkozłącza Storz: Charakterystyka i Zastosowanie

Złącza zaczepowe symetryczne charakteryzują się przede wszystkim symetryczną budową części przyłączeniowych. W praktyce oznacza to, że obie łączone części w danym złączu (czyli jego wtyk i gniazdko) są takie same. Dodatkowo, wyróżniają się one dosyć dużą i niezaburzoną średnicą przelotu, a także bardzo małą wrażliwością na różnego rodzaju zanieczyszczenia oraz urazy mechaniczne. Połączenie wykonane przy pomocy tego typu złączy jest bardzo szybkie i dosyć proste - wystarczy bowiem przyłożyć do siebie obie części, a następnie docisnąć. Rozmiar danego złącza określany jest na podstawie rozstawu zaczepów.

Historia i Rozpowszechnienie Złączy Storz

Złącza zaczepowe symetryczne STORZ zaprojektowane zostały w roku 1882 przez Carla Augusta Guido Storza, niemieckiego inżyniera i wynalazcę z Frankfurtu nad Menem. Opatentowane zostały natomiast w roku 1890 w Szwajcarii.

Bardzo szybko rozpowszechniły się one w wielu europejskich krajach jako standardowe złącze wykorzystywane do węży i armatury strażackiej, z tego właśnie powodu nazywane są złączami strażackimi, ale też złączami (czy nasadami) hydrantowymi. STORZ to standardowy typ złączy wykorzystywanych między innymi w Portugalii, Danii, Niemczech, Austrii, Szwajcarii, Szwecji, Holandii, Izraelu czy Grecji. Są także w powszechnym użyciu w Australii i Stanach Zjednoczonych, oraz naturalnie w Polsce.

Mapa krajów, w których szybkozłącza Storz są standardowym typem połączeń

Konstrukcja i Materiały Szybkozłączy Storz

Złącza STORZ są konstrukcji symetrycznej (inaczej bezpłciowe) - w odróżnieniu od wielu innych typów złączy nie mają one części żeńskiej i części męskiej. Standardowe złącze STORZ posiada dwa zaczepy, które umieszczone są na specjalnej obrotowej nasadzie, która nałożona jest na końcówkę od węża i następnie zabezpieczona pierścieniem z drutu, bądź też dwa zaczepy, które umieszczone są na stałej nasadzie z gwintem, która nakręcona jest na gwint instalacji rurowej (na przykład właśnie hydrantu).

Złącza STORZ są zwykle wykonane z mosiądzu lub aluminium. Mogą być wytwarzane przez odlewanie do ogólnych połączeń wężowych i zastosowań niskociśnieniowych (ich ciśnienie robocze wynosi 6 bar). Jednak do gaszenia pożaru lepiej jest stosować odkuwki, aby zagwarantować bezpieczeństwo i trwałość sprzęgła, dla których ciśnienie robocze wynosi 16 bar. Złącza odlewane charakteryzują się znacznie mniejszą niż w przypadku złącz odkuwanych wytrzymałością i potencjalną możliwością wystąpienia wad odlewniczych. Złącza aluminiowe standardowo wyposażone są w uszczelki z białej gumy NBR.

Inne wersje materiałowe to złącza wykonane z mosiądzu (z uszczelkami z czarnej gumy NBR), które wykorzystywane są przede wszystkim w przemyśle stoczniowym, oraz złącza ze stali nierdzewnej (z uszczelkami z vitonu).

Schemat budowy szybkozłącza Storz z zaznaczeniem zaczepów

Zalety i Szerokie Zastosowanie Szybkozłączy Storz

Złącza STORZ cieszą się niesłabnącą - i zasłużoną popularnością, głównie ze względu na szerokie zastosowanie, znacznie wykraczające poza wykorzystanie przy aparaturze strażackiej. Najważniejszą zaletą jest bez wątpienia szybkość łączenia. Do całkowitego połączenia niezbędna jest jedynie 1/4 obrotu - po zamknięciu uzyskuje się solidne i bezpieczne połączenie.

Obecnie, podobnie jak w przypadku pozostałych rodzajów złączy zaczepowych symetrycznych, znajdują one szerokie zastosowanie jako złącza ogólno-przemysłowe - wykorzystuje się je między innymi w przemyśle chemicznym i spożywczym, w budownictwie, rolnictwie, w różnego rodzaju systemach nawadniania, do przewożenia ścieków, w autocysternach do przewozu materiałów sypkich i wielu innych. Z powodzeniem zastępują połączenia gwintowane i mogą pracować na podciśnienie oraz ciśnienie do 16 bar, przesyłając różne media płynne i sypkie.

Rodzaje i Rozmiary Złączy Storz

Rozmiar złączy zaczepowych STORZ określony może być na dwa sposoby:

  • tradycyjne oznaczenie związane ze średnicą nominalną węża (np. 52-B),
  • rozstaw wewnętrzny zaczepów.
Przykładowe oznaczenia rozstawu zaczepów to:
  • Złącze GZ 1",
  • Złącze GZ 2",
  • Złącze GZ 3",
  • Złącze GZ 4",
  • Złącze GZ 4 1/2".
Aby połączyć ze sobą dwa złącza STORZ, konieczne jest dobranie ich w taki sposób, aby miały one taki sam rozstaw zaczepów. W sytuacji, gdy nie jest to możliwe i konieczne jest połączenie złączy o różnych rozstawach zaczepów, niezbędne jest użycie złącza redukcyjnego.

Do asortymentu złączy zaczepowych symetrycznych STORZ zaliczyć można między innymi:

  • Złącza zaczepowe STORZ z króćcem do węża w wersji tłocznej,
  • Złącza zaczepowe STORZ z króćcem do węża w wersji ssąco-tłocznej,
  • Złącza zaczepowe STORZ z gwintem wewnętrznym,
  • Złącza zaczepowe STORZ z gwintem zewnętrznym,
  • Złącza zaczepowe STORZ z gwintem wewnętrznym obrotowe,
  • Złącza zaczepowe STORZ z gwintem zewnętrznym obrotowe,
  • Złącza zaczepowe STORZ z króćcem do węży z tworzyw sztucznych,
  • Złącza zaczepowe STORZ z króćcem do węża pod obejmy skorupowe,
  • Złącza zaczepowe STORZ zamykające,
  • Łączniki do węży,
  • Zaślepki,
  • Adaptery kołnierzowe,
  • Adaptery z gwintem BSB,
  • Redukcje,
  • Złącza obrotowe,
  • Złączki z gwintem BSP do budowy adapterów i redukcji,
  • Klucze hakowe STORZ.

Uszczelnienia do Złączy Storz

W zależności od zastosowania i transportowanego medium, do złączy STORZ stosuje się różne rodzaje uszczelek:

Rodzaje Uszczelek

  1. Uszczelka do złączy tłocznych:
    • z gumy NBR w kolorze czarnym,
    • z gumy NBR w kolorze białym,
    • z VITONU (gumy fluorowej),
    • z dopuszczeniem KTW do wody pitnej w kolorze białym.
  2. Uszczelka do złączy ssąco-tłocznych:
    • z gumy NBR w kolorze czarnym,
    • z gumy NBR w kolorze białym,
    • z gumy EPDM,
    • z silikonu,
    • z VITONU (gumy fluorowej),
    • z dopuszczeniem KTW do wody pitnej w kolorze białym.

Charakterystyka Materiałów Uszczelniających

Guma NBR (kauczuk akrylonitrylo-butadienowy), zwana także gumą olejoodporną, to bardzo popularny i często wykorzystywany materiał gumowy. Stosowana jest do wyrobu różnego rodzaju podkładek oraz uszczelek pracujących statycznie w stanie nierozciągniętym, a także innych elementów w pompach. Guma NBR bardzo dobrze sprawdza się w niesprzyjających warunkach - ścisku i wysokich ciśnień pracy.

Guma Viton to inaczej kauczuk fluorowy, kopolimer monomerów. Produkty z Vitonu charakteryzują się bardzo dużą odpornością cieplną i chemiczną. Dodatkowo, ze względu na zawartość fluoru, są one niepalne. Na bazie Vitonu powstają między innymi uszczelnienia wyróżniające się stabilnością wymiarów i właściwościami samosmarującymi. Viton jest materiałem odpornym na próżnię, promieniowanie UV, ozon, oleje i smary mineralne, węglowodory aromatyczne i alifatyczne, kwasy nieorganiczne: siarkowy, fosforowy, solny i azotowy oraz trudnopalne ciecze hydrauliczne na bazie fosforoestrów i węglowodorów chlorowanych (HSC). Guma Viton wykorzystywana jest z powodzeniem w różnych gałęziach przemysłu, między innymi w elektrowniach węglowych, gazowych, olejowych, petrochemicznych i atomowych.

Guma EPDM to syntetyczny kauczuk z rodziny elastomerów. W jego składzie znajduje się membrana (etyleno-propyleno-dienowego-monomer) oraz sadza techniczna, ił, olej techniczny, siarka i stabilizatory. Materiał powstaje w wyniku wulkanizacji.

Silikony to inaczej syntetyczne polimery krzemoorganiczne, w których wszystkie atomy krzemu połączone są z grupami alkilowymi (najczęściej metylowymi lub etylowymi) lub arylowymi (zwykle fenylowymi). Do ich podstawowych właściwości zaliczyć można niepalność, odporność termiczną i chemiczną, odporność na promieniowanie ultrafioletowe oraz dobrą elektroizolacyjność i smarność. Silikony mają bardzo szerokie zastosowanie. Wykorzystywane są między innymi jako oleje i smary lub też ich składniki, przy produkcji lakierów i kauczuków, w budownictwie jako materiały uszczelniające (szczeliwa silikonowe) oraz łączące (silikony strukturalne), w medycynie, do produkcji opatrunków i implantów piersi, do produkcji soczewek kontaktowych (soczewki silikonowo-hydrożelowe), cewników oraz w innych celach, we włókiennictwie do preparacji włókien poliestrowych, w kosmetyce przede wszystkim jako składniki szamponów, odżywek (pełnią one funkcje nabłyszczającą oraz chroniącą włosy) oraz w przemyśle jako podstawowy surowiec do budowy form silikonowych.

Tabela porównawcza właściwości uszczelek NBR, Viton, EPDM, Silikon do złączy Storz

tags: #szybkozlacze #strazackie #storz #52