Historia Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) w Jędrzejowie jest nierozerwalnie związana z dziejami miasta, jego rozwojem gospodarczym oraz walką z żywiołami, które przez wieki nawiedzały ten region. Opracowanie szczegółowej monografii tej jednostki, powstałej z okazji jubileuszu 75-lecia jej istnienia, stanowi ważne podsumowanie bezinteresownej służby wielu pokoleń strażaków.
Rys historyczny Jędrzejowa a zagrożenie pożarowe
Początki Jędrzejowa sięgają XII wieku, kiedy to osada przekształciła się w ważny ośrodek rzemieślniczo-handlowy. Miasto, słynące z licznych jarmarków i unikalnej architektury barokowej, wielokrotnie padało ofiarą pożarów. Już w 1259 roku, podczas najazdu tatarskiego, zniszczeniu uległ klasztor cysterski. Kolejne stulecia przynosiły dalsze katastrofy - pożary w 1510, 1705 oraz 1726 roku niszczyły nie tylko domy mieszczańskie, ale także cenne archiwalia, ratusz miejski oraz bibliotekę klasztorną.
Brak zorganizowanej ochrony przeciwpożarowej w dawnych wiekach sprawiał, że każde większe zagrożenie kończyło się dla miasta tragicznie. Dopiero przełom XIX i XX wieku przyniósł poprawę infrastruktury miejskiej, co w połączeniu z rosnącą świadomością społeczną doprowadziło do powstania profesjonalnych struktur strażackich.
Monografia jednostki strażackiej
Przygotowanie monografii OSP w Jędrzejowie było wyzwaniem badawczym ze względu na rozproszenie źródeł archiwalnych w Warszawie, Radomiu, Kielcach i Krakowie. Opracowanie obejmuje okres od 1900 do 1975 roku i zawiera:
- Analizę ewolucji nazewnictwa: od Straży Ogniowej w czasach zaborów po Ochotniczą Straż Pożarną.
- Aneksy, w tym statut Straży Pożarnych z 1898 roku.
- Wykazy statystyczne i unikalną dokumentację fotograficzną.
Celem tej publikacji jest utrwalenie pamięci o bohaterskiej postawie strażaków, których bezinteresowne poświęcenie i życzliwość dla drugiego człowieka powinny stanowić wzór dla współczesnych zastępów.
Symbolika strażacka w czasach współczesnych
Współczesna rola strażaków w Jędrzejowie wykracza poza działania ratowniczo-gaśnicze. Przykładem tego jest symboliczna warta pełniona przez strażaków z OSP w Laskowie oraz Sudole. Nawet w obliczu pandemii w 2020 roku, gdy tradycyjna obecność strażaków przy Grobie Pańskim w klasztorze cystersów była niemożliwa, ich hełmy zostały umieszczone przy grobie jako znak trwania i wierności tradycji.
Jak podkreśla proboszcz parafii, ojciec Jakub Zawadzki, ten gest strażaków stał się dla mieszkańców ważnym symbolem nadziei i jedności w trudnych czasach. Strażacy, którzy przez lata pełnili wartę w Wielki Czwartek i Wielki Piątek, w ten sposób wyrazili swoją gotowość do służby, przypominając o wartościach, które przyświecają ich formacji od ponad wieku.
tags: #tadeusz #laskow #strazak #jedrzejowa