Jaworzno to wyjątkowa enklawa zieleni, wyróżniająca się na tle regionu wysokimi walorami przyrodniczymi. Bogata fauna i flora wkomponowana jest w zróżnicowaną rzeźbę terenu, co stanowi o niezaprzeczalnym atucie bioróżnorodności przestrzeni miasta.
Obszary Chronione w Jaworznie
Miasto Jaworzno może pochwalić się licznymi terenami objętymi ochroną, rozmieszczonymi głównie w jego północno-wschodniej części. Te cenne przyrodniczo obszary zajmują łącznie prawie 1 636 ha, co stanowi około 11% powierzchni miasta. Do kluczowych form ochrony należą:
- Rezerwat Przyrody Dolina Żabnika
- Obszar Chronionego Krajobrazu Kompleks Leśny Dobra - Wilkoszyn, którego powierzchnia w ostatnich latach została zwiększona prawie 3-krotnie.
- Obszar Natura 2000 Łąki w Jaworznie
- Obszar Natura 2000 Dolina Białej Przemszy, powiększony w lutym 2023 roku o fragment Jaworzna.
Oprócz powyższych, ochroną prawną w Jaworznie otoczony jest również Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Uroczysko Sadowa Góra, w obrębie którego rok rocznie wypasane są owce.
Użytki Ekologiczne - Lokalne Perły Przyrody
Wśród prawnie chronionych obszarów znajdują się również ważne użytki ekologiczne, które stanowią cenne siedliska dla wielu gatunków roślin i zwierząt. Ochroną prawną w mieście objęte są między innymi:
- Użytek Ekologiczny Remiza Leśna Bucze przy ul. Jana III Sobieskiego
- Zakola Białej Przemszy
- Góra Wielkanoc i Łąki w Ciężkowicach
- Użytek Ekologiczny Chomik europejski, słynący z występowania zagrożonego wyginięciem, kolorowego gryzonia.
Powyższe obszary, w tym Remiza Leśna Bucze, są objęte ochroną prawną, co świadczy o zaangażowaniu miasta w zachowanie jego naturalnego dziedzictwa. Status użytku ekologicznego nadawany jest na podstawie uchwały rady miejskiej, co gwarantuje długoterminową ochronę tych cennych terenów.
Pomniki Przyrody
Ochroną prawną w Jaworznie objęte są również okazałe drzewa. W mieście znajduje się 44 pomniki przyrody, którym w 2019 roku nadano nieprzypadkowe imiona. Są to głównie dęby, lipy, jesiony, wiąz, klon i głóg. Te wyjątkowe drzewa rosną pojedynczo lub w grupach, zarówno na terenach miejskich, jak i na prywatnych działkach, wzbogacając krajobraz i wspierając lokalną bioróżnorodność.