Strażacy, w myśl swojej dewizy „Bogu na chwałę, ludziom na pożytek”, na co dzień walczą z ogniem i niosą pomoc poszkodowanym. Ich praca, często odbywająca się w ekstremalnie trudnych warunkach, jest niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu, w tym różnorodnych pojazdów gaśniczych, które stanowią serce każdej akcji ratowniczej.
Walka z Pożarami Wielkopowierzchniowymi: Przykład Puszczy Solskiej
Pożary lasów, takie jak ten w Puszczy Solskiej, stanowią ogromne wyzwanie dla służb ratowniczych. Jak przekazał szef MSWiA Marcin Kierwiński, za strażakami cała noc walki z żywiołem, a pojedyncze ogniska są na bieżąco wygaszane. Sytuacja nadal jest bardzo trudna, a największym zagrożeniem pozostaje silny wiatr, który nasila się z godziny na godzinę. Premier Donald Tusk uczestniczył w sztabie kryzysowym w Rządowym Centrum Bezpieczeństwa w Warszawie, składając kondolencje rodzinie pilota, który zginął podczas akcji gaśniczej.
Akcję gaśniczą wspierają siły z różnych regionów. Od strony północnej z ogniem walczą strażacy z Podkarpacia, a od strony południowej z Małopolski. Na miejscu jest też 55 zastępów Państwowej Straży Pożarnej z województwa lubelskiego, którzy prowadzą działania w obrębie całego pogorzeliska. Do akcji zadysponowano również 14 specjalnie przeszkolonych strażaków z 11 powiatów Wielkopolski, w tym z Turku i Słupcy, którzy skoncentrowali się w Koninie. W kulminacyjnym momencie na miejscu pracowało 48 zastępów, a kolejnych 58 dołączyło w środę rano. W akcję zaangażowany jest również moduł GFFFV z woj. podkarpackiego, czyli zespół ratowniczy przeznaczony do zwalczania wielkopowierzchniowych pożarów lasów.
Trudności i Taktyka Gaśnicza
Jak tłumaczył Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej nadbryg. Wojciech Kruczek, trudność akcji gaśniczej wynika z faktu, że to teren trudno dostępny, a pożar ma charakter wierzchołkowy, szybko rozwijający się, przenoszący się między koronami drzew. Pożar w bardzo krótkim czasie objął 150 ha, a następnie oceniono, że może być ogarnięty obszar nawet 250 hektarów. Pożar rozprzestrzenia się obecnie na powierzchni lasu dosyć wolno, ale jednak powoli front pożaru się przesuwa, a akcja gaśnicza może potrwać nawet dobę.
O sposobach walki z tak dużym pożarem opowiada st. bryg. Borowiec, specjalista i uczestnik międzynarodowych akcji gaszenia pożarów m.in. w Grecji i Turcji. Podkreślił, że to jest cała operacja i bardzo złożone działanie. Składa się ona z działań naziemnych, takich jak przygotowanie linii obrony - miejsc, w których planowane jest przerwanie frontu pożaru. Można to robić przez demineralizację gleby (usunięcie ściółki) i usuwanie drzew. Jeżeli pożar idzie praktycznie całością drzewostanu, czyli od najniższych poziomów drzewa aż do koron, to jego moc będzie bardzo duża. Strażacy starają się obniżyć intensywność ognia, gdy dochodzi do zaplanowanych linii, by nie dopuścić do jego dalszego przeniesienia.
W gaszeniu dużych pożarów lasów wykorzystuje się również roztwory środka pianotwórczego, by zmniejszyć napięcie powierzchniowe wody. Jeżeli takim roztworem poleje się glebę, to woda wnika głębiej i powstaje większa wilgotność. W Stanach Zjednoczonych do gaszenia pożarów lasów bardzo często używa się retardantów, czyli środków, które mają za zadanie powstrzymać palność.
Wsparcie Lotnicze w Akcji Gaśniczej
Państwowa Straż Pożarna nie ma własnego lotnictwa, ale śmigłowce można bardzo szybko dostosować do gaszenia. Ma on specjalny zaczep pod kabiną, do którego montowany jest zbiornik - bambi bucket. Najbardziej popularną wersją śmigłowca dedykowaną do walki z pożarem jest Fire Hawk, czyli zbiornik wmontowany w kadłub Black Hawka. Do akcji w Puszczy Solskiej włączyły się śmigłowiec Black Hawk oraz śmigłowiec z Lasów Państwowych, a w późniejszym czasie miały dolecieć dwa pozostałe śmigłowce i dwa Dromadery.
10 najlepszych śmigłowców strażackich w akcji
Używane są również specjalne, duże samoloty do gaszenia, np. Dromadery. Aby zatankować wodę, muszą wylądować na lotnisku, gdzie podłączany jest wąż strażacki i pobierana jest woda. Natomiast samolot gaśniczy Canadair, który jest dużo większy, zwykle charakterystycznie pomalowany na żółto-czerwono, pobiera wodę bezpośrednio ze zbiorników wodnych, zniżając się nad lustro wody i zasysając ją.
Tragiczna Katastrofa Samolotu Gaśniczego
We wtorek wieczorem, podczas akcji gaśniczej w Puszczy Solskiej, rozbił się samolot gaśniczy Dromader z bazy lotniczej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie. W wyniku upadku maszyny zginął pilot. „Pilot, który zginął, był doświadczony i miał duże kwalifikacje” - oświadczył szef MSWiA Marcin Kierwiński. Policja i Lasy Państwowe potwierdziły tragiczną wiadomość, łącząc się w żałobie z rodziną i bliskimi zmarłego pilota.
Prokuratura Okręgowa w Zamościu prowadzi śledztwo w kierunku sprowadzenia katastrofy w ruchu lotniczym, w której zginęła jedna osoba. Od rana prowadzone są oględziny miejsca zdarzenia przez prokuratorów, z udziałem biegłego z zakresu medycyny sądowej, a także przedstawicieli Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych. Śledczy zamierzają zabezpieczyć wrak maszyny i poddać go specjalistycznym badaniom, zgromadzić potrzebną dokumentację i przesłuchać świadków. Zaplanowano również sekcję zwłok pokrzywdzonego. Celem jest ustalenie przebiegu zdarzenia i jego przyczyn oraz ewentualne rozważenie odpowiedzialności karnej. Nie wyklucza się, że śledztwo w sprawie samego pożaru lasu w Puszczy Solskiej również będzie prowadzone w Prokuraturze Okręgowej w Zamościu.
Wozy Strażackie: Budowa i Wyposażenie
Wóz strażacki to złożony i starannie zaprojektowany system, niezbędny do powodzenia operacji gaśniczych i ratowniczych.
Kabina Kierowcy i Obszary Dowodzenia
Przednia część wozu pożarowego to kabina kierowcy, stanowiąca centrum początkowej fazy reakcji. Wyposażona jest w standardowy zestaw kontroli pojazdu, ale również w specjalistyczne funkcje, takie jak przełączniki i dźwignie do aktywacji syren i świateł awaryjnych, które są kluczowe dla ostrzegania innych użytkowników dróg. Kabina ma również system komunikacji radiowej, pozwalający kierowcy i załodze pozostać w kontakcie ze strażnicami pożarnymi i innymi ratownikami. Siedzenie kierowcy jest często regulowane, aby zapewnić maksymalny komfort podczas długich i stresujących akcji.
Niektóre nowoczesne wozy pożarowe są wyposażone w panel sterowania i centrum dowodzenia, zazwyczaj znajdujące się w pobliżu przedziałów pompy i sprzętu. Jest to centralne miejsce, gdzie dowódca incydentu może koordynować wysiłki gaśnicze i ratownicze. Może mieć duży ekran, który pokazuje mapy obszaru, lokalizację pożaru i pozycję innych ratowników, a także system komputerowy, który może uzyskać dostęp do baz danych planów budowy, informacji o zagrożeniu i innych istotnych danych.
Przedziały Sprzętu
Jedną z najbardziej charakterystycznych cech wozu strażackiego są liczne przedziały sprzętu, zaprojektowane do przechowywania szerokiej gamy narzędzi i zapasów potrzebnych do operacji gaśniczych i ratowniczych. Zazwyczaj istnieją duże, montowane boczne przedziały, które mogą pomieścić takie przedmioty jak:
- Węże - linia życia operacji gaśniczych, dostępne w różnych długościach i średnicach.
- Drabiny - używane do uzyskiwania dostępu do górnych pięter budynków i operacji ratowniczych.
- Osie i inny sprzęt.
Istnieją również mniejsze, bardziej wyspecjalizowane przedziały, które przechowują przedmioty takie jak:
- Gaśnice - używane do małych pożarów, które można szybko ugasić przed rozprzestrzenianiem się.
- Apteczki pierwszej pomocy - niezbędne do leczenia obrażeń odniesionych przez załogę lub ofiary na miejscu zdarzenia.
- Sprzęt ochrony osobistej (PPE) - hełmy, odporne na ogień kombinezony, rękawiczki i buty.
Obszar Pompy i Zbiornika Wody
Kolejną krytyczną częścią układu wewnętrznego wozu strażackiego jest obszar pompy i zbiornika wody. Zbiornik na wodę jest miejscem, w którym wóz strażacki przechowuje wodę, która zostanie wykorzystana do walki z ogniem, a jego rozmiar może się różnić w zależności od typu i modelu ciężarówki. Pompa jest odpowiedzialna za pobieranie wody ze zbiornika i wymuszanie jej przez węże pod wysokim ciśnieniem. Jest ona zazwyczaj położona w pobliżu zbiornika na wodę i jest zasilana silnikiem pojazdu lub osobnym silnikiem pomocniczym. Obszar wokół pompy jest również wyposażony w elementy sterujące i wskaźniki, które pozwalają operatorowi monitorować i dostosować przepływ i ciśnienie wody, co jest ważne dla zapewnienia skutecznego dostarczania wody na miejsce pożaru.
Oprócz wody, niektóre ciężarówki strażackie mają również zbiorniki z pianą. Piana jest często stosowana w połączeniu z wodą do walki z niektórymi rodzajami pożarów, takimi jak pożary oleju i tłuszczu.
Siedzenia Załogi i Specjalistyczne Wozy Leśne
Siedzenia załogi to miejsce, w którym strażacy siedzą podczas tranzytu na miejsce awaryjne, zazwyczaj za kabiną kierowcy. Obszar ten jest wyposażony w funkcje bezpieczeństwa, takie jak pasy bezpieczeństwa i poduszki powietrzne. Dodatkowo, w pobliżu siedzeń mogą znajdować się obszary przechowywania, w których strażacy mogą zachować swoje przedmioty osobiste i dodatkowy sprzęt. Obszar ten jest również miejscem, w którym załoga może komunikować się i przygotować do operacji.
W walce z ogniem w lasach wykorzystuje się również specjalne wozy, tzw. leśniki. Mają one napędy na więcej osi, specjalne osłony na szyby, są też trochę węższe i wyższe od normalnych samochodów strażackich, co ułatwia poruszanie się w trudnym terenie. Państwowa Straż Pożarna używa całego spektrum pojazdów, dostosowanych do konkretnych potrzeb i warunków akcji.
Wyzwania i Wsparcie: Przykład OSP Klewianka
Nawet niewielkie jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych, takie jak OSP Klewianka z Podlasia, działająca tuż przy granicy Biebrzańskiego Parku Narodowego, pełnią kluczową rolę w ratowaniu ludzi i przyrody. Ich członkowie każdego roku biorą udział w akcjach ratowniczych na terenach chronionych, walcząc z ogniem, który coraz częściej trawi unikatowe torfowiska i lasy. Niestety, podczas ostatniej akcji gaśniczej w Biebrzańskim Parku Narodowym, ich wóz do końca się zepsuł. W trudnym, podmokłym terenie, w którym liczy się każda sekunda, zużyta skrzynia biegów ostatecznie odmówiła posłuszeństwa. Naczelnik Wojciech Szklarzewski próbował reanimować wóz cały dzień, ale części zamienne do tego modelu są niemal nie do zdobycia. Strażacy zostali bez najważniejszego narzędzia do ratowania ludzi i przyrody.
Naczelnik podkreślił, że potrzebny jest nowy (lub używany, ale sprawny) wóz strażacki. Nie chodzi o luksus, lecz o możliwość działania. Zmieniający się klimat, hydrologiczna susza i coraz większe zagrożenie pożarowe sprawiają, że każda minuta zwłoki to ryzyko utraty czegoś bezcennego, a OSP Klewianka, ze względu na swoje położenie, jest zawsze pierwsza na miejscu. Z okazji Międzynarodowego Dnia Strażaka Fundacja Pomagam.pl uruchomiła zbiórkę na rzecz strażaków z OSP Klewianka, aby pomóc im w zakupie niezbędnego pojazdu.
Służba Strażaków Poza Gaszeniem Pożarów
Rola strażaków wykracza daleko poza walkę z ogniem. Są często pierwsi na miejscu wypadku i udzielają pomocy poszkodowanym. Zabezpieczają i udrażniają drogi, na które zwalił się konar w trakcie wichury. W dobie epidemii koronawirusa ich służba również była nieoceniona. Wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz oraz zastępca komendanta głównego PSP, nadbryg. Paweł Frysztak chylili czoła przed strażakami zawodowymi i druhami z ochotniczych straży pożarnych za ich poświęcenie w służbie na rzecz drugiego człowieka.
Wielowymiarowe działania podejmowane na rzecz walki z koronawirusem obejmowały m.in. dezynfekcję poprzez fumigację pomieszczeń budynków użyteczności publicznej, takich jak urzędy, szpitale czy przychodnie. W ramach współpracy jednostek ochrony przeciwpożarowej z samorządami lokalnymi, strażacy dezynfekowali również miejsca przestrzeni publicznej, takie jak przystanki autobusowe, obiekty sakralne, przedszkola, place zabaw, siłownie plenerowe.
Ponadto druhowie ochotniczych straży pożarnych angażowali się w działania pomocowe, takie jak utworzenie magazynu w Ośrodku Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie. Magazyn ten, utworzony na prośbę wojewody małopolskiego Łukasza Kmity i decyzją małopolskiego komendanta wojewódzkiego PSP st. bryg. Piotra Filipka, przyjmował asortyment szpitalny z Agencji Rezerw Materiałowych, z przeznaczeniem na wyposażenie powstających szpitali tymczasowych na terenie woj. małopolskiego. Dystrybucja obejmowała m.in. łóżka szpitalne oraz odzież ochronną dla lekarzy. Te działania podkreślają wszechstronność służby strażackiej i adaptacyjność ich sprzętu do różnorodnych, często nieprzewidzianych sytuacji kryzysowych.
