Wozy strażackie, zwane również samochodami pożarniczymi, to specjalistyczne pojazdy przeznaczone dla straży pożarnej oraz innych jednostek ochrony przeciwpożarowej. Są one wykorzystywane w akcjach ratowniczo-gaśniczych oraz prewencyjnych. Te pojazdy są specjalnie oznakowane i uprzywilejowane w ruchu drogowym, a w większości państw świata mają barwę czerwieni sygnałowej z białymi zderzakami i błotnikami.
Inwestycje w średnie samochody ratowniczo-gaśnicze
Wsparcie dla Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w Małopolsce
Kolejne 23 nowe średnie samochody ratowniczo-gaśnicze trafią do jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z Małopolski. Zarząd województwa przeznaczył na ich zakup prawie 16 milionów złotych z programu Fundusze Europejskie dla Małopolski.

Zakup tych nowoczesnych pojazdów ratowniczych jest kluczową inwestycją w bezpieczeństwo regionu. Nowe średnie wozy ratowniczo-gaśnicze z napędem 4x4 będą służyły do prowadzenia akcji ratowniczych i usuwania skutków katastrof. Zostaną wyposażone w nowoczesny sprzęt, a ich przekazanie użytkownikom ma nastąpić najpóźniej do 30 września tego roku.
Dotychczas, w ramach pierwszego etapu tego programu dofinansowaniem objęto 63 samochody ratownicze. W wyniku realizacji obecnego, drugiego etapu projektu, nowe pojazdy otrzymają partnerzy, którzy znaleźli się na liście rezerwowej pierwszego etapu.
Finansowanie i zakupy na Podkarpaciu
Nowoczesny sprzęt, samochody ratowniczo-gaśnicze i wyposażenie medyczne trafią również do jednostek na Podkarpaciu. Umowy w ramach Ogólnopolskiego Programu Finansowania Służb Ratowniczych zostały podpisane, a całkowity budżet przedsięwzięcia wynosi 1 615 000 zł. Środki pochodzą z dwóch źródeł: 200 tys. zł przekazał Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie, natomiast 1 415 000 zł pochodzi z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Dzięki wsparciu doposażone zostaną zarówno Ochotnicze Straże Pożarne, jak i instytucja zajmująca się kulturą fizyczną i sportem: Polski Instytut Rozwoju Kultury Fizycznej i Sportu w Jaśle.
Przykłady zakupu średnich wozów na Podkarpaciu:
- OSP Podborze: wartość zadania: 1 200 000 zł, dofinansowanie: 250 000 zł, zakup średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego.
- OSP Wilcza Wola: wartość zadania: 1 200 000 zł, dofinansowanie: 250 000 zł, zakup średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego.
- OSP Wólka Łamana: wartość zadania: 1 200 000 zł, dofinansowanie: 500 000 zł, zakup średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego.
Wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul podkreśla, że inwestycje w bezpieczeństwo mieszkańców regionu mają ogromne znaczenie, a dzięki wsparciu jednostki będą mogły szybciej i skuteczniej nieść pomoc w sytuacjach zagrożenia.

Koszty i źródła finansowania pojazdów strażackich
Orientacyjne koszty zakupu
W ramach tegorocznego naboru ustalono, że szacowany koszt zakupu pojazdów dla straży pożarnej przedstawia się następująco:
- ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego: 1,6 miliona złotych,
- średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego: 1 milion 250 tys. zł,
- lekkiego samochodu: 480 tys. zł,
- mikrobusa: 300 tys. zł.
System dotacji
Ustalono, że maksymalna rządowa dotacja dla jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej na zakup ciężkiego lub średniego samochodu wyniesie 500 tysięcy złotych. Dotacje te stanowią montaż finansowy pieniędzy z części budżetu państwa dla jednostek z Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) i spoza systemu, Komendy Głównej PSP, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) oraz funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Specyfika ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych
Chociaż tematem są średnie wozy strażackie, warto wspomnieć o innych kategoriach, zwłaszcza gdy ich koszt jest zbliżony do miliona złotych. Pod koniec roku do Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Limanowej trafi nowiutki wóz: ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy wyposażony w napęd 6x6. Pojazd będzie używany w trudnodostępnym terenie, a jego koszt, szacowany na blisko 1,1 miliona złotych, świadczy o znaczącej inwestycji w bezpieczeństwo.
Pożarniczy GCBA Kamaz 6x6 w terenie [HD]
Za przetarg odpowiadała Komenda Wojewódzka PSP w Krakowie, która za jednym razem zamówiła jedenaście wozów dla jednostek, które jej podlegają. Umowę na dostawę pojazdu podpisano z firmą Autobagi, mającą w swojej ofercie samochody specjalistyczne na bazie podwozia marki Kamaz.
Potrzeba odnowienia taboru jest odczuwalna, czego przykładem jest sytuacja w Limanowej. Jak przyznał bryg. mgr inż., tamtejszy tabor samochodowy jest wysłużony, a najstarszy pojazd pochodzi z 2003 roku. Dążenie do odnowienia parku maszynowego jest priorytetem, choć pewne kwestie utrudnia sytuacja związana z pandemią, powodująca opóźnienia w produkcji poszczególnych części samochodowych.
Komenda Powiatowa PSP z Limanowej zobligowała się na zapewnienie współfinansowania na poziomie co najmniej 300 tys. zł. Połowę z tej kwoty zabezpieczył w swoim budżecie samorząd powiatu limanowskiego. Gmina Mszana Dolna również pomogła w realizacji inwestycji, przekazując na ten cel 100 tys. zł. W zamian jedna z jednostek OSP na terenie gminy otrzymała średni samochód ratowniczo-gaśniczy Mercedes z posterunku czasowego PSP w Mszanie Dolnej. Komenda z Limanowej wystąpiła także do władz województwa małopolskiego o przekazanie 50 tys. zł. Nowy Kamaz ma służyć do gaszenia pożarów i dysponuje zbiornikiem o pojemności minimum pięciu tysięcy litrów.
Kluczowe elementy wyposażenia i typy pojazdów
Układ wodno-pianowy
Bardzo ważnym elementem wozu strażackiego jest tak zwany układ wodno-pianowy. W jego skład wchodzi autopompa z urządzeniem odpowietrzającym, linia szybkiego natarcia (czyli wąż i mechanizm zwijający), zbiornik wody, zbiornik środka pianotwórczego i jego dozownik. Opcjonalnie może znajdować się tam również działko wodno-pianowe oraz instalacja zraszaczowa.

Do zadań układu wodno-pianowego należy podawanie wody lub roztworu środka pianotwórczego przez nasady tłoczne, linię szybkiego natarcia lub też zamontowane na dachu pojazdu działka, a także napełnianie zbiornika wody z hydrantu lub za pomocą autopompy. Przykładowa zabudowa samochodu gaśniczego może dysponować pompą o wydajności 1600 l/min, zbiornikiem na wodę o pojemności 1600 l oraz przednią wyciągarką Rotzler Treibmatik TR030.
Dodatkowe wyposażenie
Kolejnymi elementami wyposażenia, często występującymi w wozach strażackich, są:
- drabina,
- dźwig,
- podnośnik hydrauliczny,
- motopompa,
- ładunek proszkowy i śniegowy,
- armatka wodna.
W wozach znajdują się również łomy, pojemniki na substancje toksyczne i żrące oraz węże do ich przepompowywania, aparaty chroniące drogi oddechowe, a także agregaty oddymiające.
Rodzaje specjalistycznych pojazdów strażackich
Specjalistyczne pojazdy strażackie dzielimy na kilka rodzajów, w zależności od ich przeznaczenia. Wśród nich wyróżnia się:
- wozy dowodzenia i łączności,
- samochody kontenerowe,
- wozy kwatermistrzowskie,
- pojazdy operacyjne,
- samochody rozpoznania,
- pojazdy ratownictwa chemicznego,
- pojazdy ratownictwa technicznego,
- pojazdy ratownictwa wodnego,
- wozy wężowe.