Wąż pożarniczy, zwany również wężem strażackim, to niezbędny element wodnej armatury pożarniczej. Jego podstawowym zadaniem jest podawanie wody lub wodnych roztworów środka pianotwórczego jako środka gaśniczego. Jest to podstawowy element wyposażenia strażackiego, który służy do podłączenia do źródła wody, takiego jak hydrant gaśniczy czy otwarty zbiornik wodny.
Rodzaje węży strażackich i ich przeznaczenie
Węże strażackie dzieli się przede wszystkim na węże ssawne i węże tłoczne, z których każdy ma specyficzne zastosowanie i konstrukcję.
Węże ssawne
Węże ssawne są elementami, które mają wbudowany oplot druciany. Oplot ten zapobiega spłaszczeniu węża podczas zasysania wody z otwartego zbiornika, na przykład z rzeki. Służą one zazwyczaj do zasysania wody, a także środka pianotwórczego. Należy pamiętać, że węże ssawne nie są przystosowane do pracy z ciśnieniem wyższym niż atmosferyczne. Rozróżnia się różne wielkości węży ssawnych w zależności od ich średnicy wewnętrznej, które wynoszą 52, 75, 110, 125 i 150 mm.
Węże tłoczne
Węże tłoczne to węże bez drucianego oplotu, które charakteryzują się łatwością zwijania. Wewnątrz posiadają specjalną koszulkę z tworzywa, która zmniejsza opór podczas tłoczenia wody. Pożarnicze węże tłoczne służą do tłoczenia wody, a także wodnych roztworów środka pianotwórczego. Są one niezastąpionym narzędziem podczas działań gaśniczych, umożliwiając skuteczne rozprzestrzenianie wody pod wysokim ciśnieniem na obszarach zagrożonych pożarem. Węże tłoczne cechują się wytrzymałą konstrukcją, która zapewnia odporność na działanie wysokiej temperatury oraz uszkodzenia mechaniczne.
Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wykazu wyrobów strażackich, węże tłoczne dzieli się na:
- Pożarnicze węże tłoczne do hydrantów - o średnicy wewnętrznej 25 i 52 mm.
- Pożarnicze węże tłoczne do pomp pożarniczych - o średnicy wewnętrznej 25, 42, 52, 75, 110 mm.
Dostępne w różnych długościach i średnicach, umożliwiają efektywne prowadzenie działań gaśniczych w różnych warunkach terenowych. Węże tłoczne stanowią integralną część systemu gaśniczego, umożliwiając skuteczne dostarczanie wody do miejsc pożaru.
Materiały i konstrukcja
Od wysokiej jakości wykonania węża strażackiego i łatwego dostępu do niego może zależeć powodzenie i czas trwania akcji gaśniczej strażaków. Dlatego są to elementy, które muszą spełniać określone przepisami parametry, aby dobrze pełniły swoją funkcję.
Najczęściej stosuje się wytrzymałe tworzywa, takie jak guma syntetyczna lub poliuretan, które oplatane są włóknami syntetycznymi, np. wysokiej jakości przędzą poliestrową. Takie materiały zapewniają elastyczność i odporność na:
- ścieranie
- uszkodzenia mechaniczne
- działanie warunków atmosferycznych
- zabrudzenia
- wysokie ciśnienie
Nowoczesne akcesoria produkowane są z oplotów z tworzyw sztucznych, dzięki czemu węże są odporne na przetarcia, pęknięcia, przebicia czy inne uszkodzenia mechaniczne. Nie mogą się rozwarstwiać, a przede wszystkim powinny być szczelne oraz odporne na działanie wysokich i niskich temperatur.
Ważną cechą jest również elastyczność, która zapewnia swobodny przepływ wody, niezależnie od umiejscowienia węża i stopnia jego zagięcia. Poza elastycznością i odpornością na czynniki zewnętrzne, wąż strażacki powinien charakteryzować się gładką powierzchnią w środku. Umożliwia to szybkie przesyłanie wody czy innego środka gaśniczego, pod mniejszym, jak i większym ciśnieniem. Materiały te charakteryzuje duża wytrzymałość, dzięki czemu są odporne na ścieranie i łamanie, są też termoplastyczne, ściśle przylegają do oplotu i wzmacniają ścianki węża, odpowiednio je usztywniając bez ograniczania ich ruchomości. Wąż strażacki wykonany z wysokiej jakości przędzy poliestrowej z wewnętrzną wkładką z PCV zapewnia odporność na uszkodzenia mechaniczne oraz wysoką wytrzymałość na ciśnienie robocze, co czyni go niezastąpionym w pracy strażackiej, nawet w ekstremalnych warunkach.
Jak powstają węże
Łączniki i standardy prawne
Wszystkie węże muszą mieć łączniki umożliwiające podłączenie ich z jednej strony do motopompy (lub autopompy), zaś z drugiej do prądownicy (węże tłoczne) i smoka ssawnego (węże ssawne).
Wymagania, jakie powinny spełniać węże pożarnicze, są określone w załączniku nr 2 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu wyrobów strażackich służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania. Pożarnicze węże tłoczne i ssawne powinny spełniać wymagania normy PN-EN 14540.
Strażacy zajmujący się zapewnianiem bezpieczeństwa w sytuacji pożaru i sprawnym jego gaszeniem, używają różnego rodzaju sprzętu pożarniczego, a wąż strażacki stanowi kluczowy element tego wyposażenia, umożliwiając skuteczne podawanie wody na duże odległości, nawet do kilkudziesięciu metrów.