Poniższa artykuł przedstawia szczegóły postępowania sądowego dotyczącego roszczeń odszkodowawczych po wypadku komunikacyjnym, który miał miejsce 7 lipca 2013 roku. Sprawa obejmowała powództwa M. M. i J. M. przeciwko ubezpieczycielowi, pierwotnie A. A., a następnie spółce (...), z siedzibą w W.
Przebieg Postępowania Sądowego
Wniesienie pozwów i połączenie spraw
W dniu 17 października 2016 roku M. M., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wytoczyła powództwo przeciwko pozwanemu A. A., reprezentowanemu przez oddział w Polsce - A. Spółka (...) z siedzibą w W. W uzasadnieniu pełnomocnik powódki wskazał, że w dniu 7 lipca 2013 roku powódka uczestniczyła w wypadku komunikacyjnym, na skutek którego doznała obrażeń ciała w postaci poważnego urazu kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym, w związku z czym zmuszona była korzystać z intensywnej rehabilitacji. Sprawę zarejestrowano pod sygn. (pozew k.). Tego samego dnia J. M., reprezentowany również przez zawodowego pełnomocnika, wytoczył powództwo przeciwko temu samemu pozwanemu. Pełnomocnik powoda wskazał, że na skutek wypadku powód doznał obrażeń ciała w postaci poważnego urazu kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym, w związku z czym zmuszony był korzystać z intensywnej rehabilitacji. Sprawę zarejestrowano pod sygn. (pozew k.). Postanowieniem z dnia 2 listopada 2016 r. połączono sprawę toczącą się z powództwa J. M. z powództwem M. M.
Odpowiedź na pozew i zakwestionowanie związku przyczynowego
W odpowiedzi na pozew wniesionej w sprawie z powództwa M. M., strona pozwana, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwany zakwestionował związek przyczynowo-skutkowy między dolegliwościami wskazanymi przez powódkę, a zdarzeniem, za które odpowiada pozwana. Zdaniem pozwanego zdarzenie nie pozostawiło u powódki trwałych następstw. Podano również, iż powódka na etapie postępowania likwidacyjnego podała, iż rozpoczęła leczenie powypadkowe dopiero dnia 7 października 2015 r., czyli ponad 2 lata po wypadku (odpowiedź na pozew k.). W uzasadnieniu zakwestionowano związek przyczynowo-skutkowy między dolegliwościami wskazanymi przez powoda, a zdarzeniem, za które odpowiada pozwana. Wskazano, iż dolegliwości zgłaszane przez powoda wynikają z chorób samoistnych kręgosłupa, które były zdiagnozowane przed zdarzeniem (odpowiedź na pozew k.).
Zmiana strony pozwanej
Pismem z dnia 19 stycznia 2017 r. strona pozwana poinformowała, iż z dniem 26 października 2016 r. nastąpiło przeniesienie portfela ubezpieczeń A. A. we Francji z siedzibą w S. działającej przez (...) S.A. Oddział w Polsce z siedzibą w W. na (...) S.A. z siedzibą w W. Według pozwanego, legitymowanym biernie nadal jest pierwotny pozwany, bowiem oba powództwa zostały wniesione do Sądu w dniu 17 października 2016 r., zaś pozwana otrzymała oba pozwy w dniu 14 listopada 2016 r. w sprawie z powództwa ubezpieczającego o roszczenia wynikające z umowy ubezpieczenia objętej umową o przeniesienie portfela, przewidzianą w art. 66 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 50, poz.) (pismo pozwanego k.). Pismem z dnia 23 lutego 2017 r. powodowie przez pełnomocnika wnieśli o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego na podstawie art. 194 § 1 k.p.c. (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. Zdaniem powodów, biorąc pod uwagę treść art. 192 pkt 3 k.p.c., w niniejszej sprawie do zawarcia umowy przeniesienia portfela ubezpieczeń doszło przed doręczeniem pozwanej odpisu obu pozwów, a więc przed uzyskaniem zawisłości sprawy, zatem pozwanym powinien zostać nabywca portfela ubezpieczeń jako jedyny legitymowany biernie w zaistniałej sytuacji (pismo powodów k.). Pismem z dnia 20 marca 2017 r. pozwany wniósł o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego na podstawie art. 194 § 1 k.p.c. (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. i zobowiązanie powodów do wskazani czy wyrażają zgodę na wstąpienie przez (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. (pismo strony pozwanej k.). Postanowieniem z dnia 31 marca 2017 r. wezwano na podstawie art. 194 § 1 k.p.c. (postanowienie k.). Pismem z dnia 1 sierpnia 2017 r. powodowie, przez pełnomocnika, wyrazili zgodę na wstąpienie dopozowanego (...) S.A. w W. w miejsce dotychczasowego pozwanego A. (pismo powodów k.). Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2017 r. zwolniono na podstawie art. 194 § 2 k.p.c. od udziału w sprawie w charakterze pozwanego A. A. we Francji z siedzibą w S. (postanowienie k.). W trakcie postępowania spółka (...) S.A. w W. przejęła zobowiązania.
Miejsce rozprawy i przeniesienie/zmiana miejsca rozprawy – postępowanie cywilne
Stan Faktyczny
Opis zdarzenia drogowego
W dniu 7 lipca 2013 roku doszło do zdarzenia drogowego. J. M. jechał jako kierowca, zaś M. M. jako pasażer lewym pasem Al. (...) w Ł. W pewnym momencie zajechał mu drogę pojazd - srebrny O. (...). Sprawca zdarzenia ubezpieczony był w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu w A.
Obrażenia i leczenie J. M.
J. M. udał się do lekarza POZ w pierwszy dzień roboczy po wypadku. Odczuwał on ból w okolicach ścięgna A. i ból kręgosłupa w odcinku krzyżowym i lędźwiowym. Dostał on skierowanie do specjalisty, na prześwietlenie kręgosłupa, rehabilitację. Zalecono również przyjmowanie leków: K. D. i P. C. Rehabilitacja finansowana z NFZ miała odbyć się w terminie liczonym w miesiącach, a nawet pół roku, dlatego też powód skorzystał z rehabilitacji prywatnej, tj. z masaży leczniczych - masaży odcinka lędźwiowego, krzyżowego, połączonych z laseroterapią. Masaże odbywały się raz w tygodniu. Następnie powód korzystał z rehabilitacji w ramach NFZ. Powód do tej pory ma problemy z odcinkiem lędźwiowym, co wyłączyło jego aktywność fizyczną i spowodowało przyrost wagi o 20 kg. Przed wypadkiem powód uprawiał pływanie i jeździł na rowerze, obecnie nie może jeździć na rowerze. Powód odczuwa dolegliwości psychiczne. Z tego powodu jeździ on samochodem typu (...), z uwagi na bezpieczeństwo użytkowania, z dużego pojazdu łatwiej mu wysiąść. Samochód wyposażony jest w radar i system zabezpieczający przed skutkami kolizji (dowód z przesłuchania powoda - nagranie od 00:06:18 do 00:24:03 protokołu rozprawy z dnia 20 czerwca 2022 r., skierowania do poradni specjalistycznej rehabilitacyjnej z dnia 9 lipca 2013. r, z dnia 23 lipca 2013 r., z dnia 9 lipca 2013 r. k. 27 akt I C 589/16, historia zdrowia i choroby k.). Powód po zdarzeniu z dnia 7 lipca 2013 r. (rachunki k.) przyjmował również lekarstwa: A., M., K. D. (faktura nr (...) na kwotę 41,84 zł) oraz I. Forte, K. D., P. C. (w aktach I C 589/16 : rachunki k. 25v.-26v., faktury k.).
Obrażenia i leczenie M. M.
Po wypadku M. M. bolał najbardziej szyjny odcinek kręgosłupa i lędźwiowy. Dostała ona skierowanie na rehabilitację, ale miała się ona odbyć za kilka miesięcy, więc powódka skorzystała z rehabilitacji prywatnej - były to masaże i laseroterapia. W dniu 7 października 2015 r. powódka przebywała w Miejskim Centrum Medycznym im. dr K. J. w Ł. z rozpoznaniem: zawroty głowy układowe. Powódka korzystała również z leczenia neurologicznego, bo doznawała nagłych zawrotów głowy, połączonych czasami z wymiotami. Powódka odczuła wypadek w sferze psychicznej. W dniu 16 lipca 2013 r. dostała skierowanie do poradni psychologicznej. Odczuwa ona nadal strach do jeżdżenia na miejscu pasażera, boi się ona, jak jakieś auto zmienia pas i wjeżdża przed nią. Jak sama jest kierowcą, utrzymuje dużą odległość między pojazdami. Była ona na jednej wizycie u psychologa (dowód z przesłuchania powódki - nagranie od 00:25:26 do 00:33:51 protokołu rozprawy z dnia 20 czerwca 2022 r., skierowanie do poradni psychologicznej k. 22, skierowanie do poradni rehabilitacyjnej k. 28, karta informacyjna k.). Powódka po zdarzeniu z dnia 7 lipca 2013 r. (rachunki k.) również korzystała z leczenia.
Ocena Medyczna Obrażeń
Opinie biegłych dotyczące J. M.
Ocena psychiatryczna
Z punktu widzenia psychiatrii - wyniki badania psychiatrycznego u J. M. nie wskazują na występowanie objawów nerwicowych w chwili obecnej - nie ujawnia objawów psychopatologicznych mogących utrudniać codzienne funkcjonowanie w różnych rolach społecznych. Zdarzenie drogowe z dnia 7 lipca 2013 r. było dla powoda źródłem stresu, który jednak nie przekraczał adekwatnej reakcji emocjonalnej. Nie stwierdzono zaburzeń ani choroby psychicznej spowodowanej wypadkiem, które powodowałoby naruszenie sprawności organizmu. Nie stwierdza się u powoda trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Rozmiar cierpień u powoda był lekki. Powód nie wymagał pomocy innych osób ze względów psychiatrycznych (opinia z zakresu psychiatrii k.).
Ocena ortopedyczna i rehabilitacyjna
Z punktu widzenia ortopedii i rehabilitacji medycznej powód J. M. w wyniku zdarzenia z dnia 7 lipca 2013 r. doznał niskoenergetycznego urazu wielonarządowego o charakterze potłuczenia ogólnego, bez uszkodzeń kostnych, aparatu torebkowo więzadłowego, ran skóry i uszkodzeń (...) i (...). Uraz ten nie wymagał hospitalizacji, ani długotrwałego leczenia ambulatoryjnego. Uraz ten nie spowodował u powoda długotrwałego ani trwałego uszczerbku na zdrowiu zarówno w płaszczyźnie funkcjonalnej, jak i strukturalnej. Nie wymagały one długotrwałego leczenia specjalistycznego oraz poszerzonej diagnostyki obrazowej. Zgłaszane przez badanego objawy i dolegliwości mają charakter subiektywny i nie potwierdzają się w badaniu klinicznym i badaniach obrazowych. Powód w związku z przedmiotowym wypadkiem nie wymaga leczenia ortopedycznego i usprawniającego, jego narząd ruchu jest statycznie i dynamicznie wydolny, zachowana jest pełna zdolność chwytna i manipulacyjna kończyn górnych. Prawdopodobieństwo wystąpienia tzw. późniejszych następstw urazu doznanego 7 lipca 2013 r. jest minimalne. Rokowanie jest dobre, nie istnieją obiektywne przesłanki co do konieczności podjęcia przez powoda leczenia w przyszłości w związku z przedmiotowym zdarzeniem drogowym. Nie wystąpiły u powoda ograniczenia sprawności ruchowej (zdolności lokomocyjnej oraz zdolności chwytnej i manipulacyjnej) w związku z przedmiotowym wypadkiem. Powód nie wymagał opieki ani pomocy osób trzecich w związku z konsekwencjami wypadku. Doznane powierzchniowe obrażenia ciała nie mają wpływu na obecne funkcjonowanie powoda (opinia z zakresu ortopedii i rehabilitacji k. 281-294, uzupełniająca opinia k. 323-326, dokumentacja medyczna k.).
Ocena neurochirurgiczna
Pod względem neurochirurgicznym, J. M. w wyniku zdarzenia z dnia 7 lipca 2013 roku nie doznał żadnych obrażeń. Nie doznał on trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu związanego ze zdarzeniem. U powoda występują tylko zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa L/S - bez związku z wypadkiem. Nie występują u powoda związane z wypadkiem cierpienia fizyczne i psychiczne. Nie stwierdzono ograniczenia sprawności ruchowej związanych z wypadkiem (opinia z zakresu neurochirurgii k. 380-388, dokumentacja medyczna k.).
Opinie biegłych dotyczące M. M.
Ocena psychiatryczna
Z punktu widzenia psychiatrycznego u powódki M. M. po wypadku z dnia 7 lipca 2013 r. nasiliły się zaburzenia nerwicowe o charakterze lękowym, które nadal trwają. W chwili obecnej powódka wymaga psychoterapii, nie ma bezwzględnych wskazań do leczenia psychiatrycznego. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej uszczerbek na zdrowiu psychicznym można przyznać wyłącznie w przypadku stwierdzenia zaburzeń nerwicowych, które wystąpiły w następstwie urazu czaszkowo-mózgowego lub gdy wystąpi psychoza. W związku z powyższym, z uwagi na fakt, że powódka nie doznała urazu czaszkowo-mózgowego i miała rozpoznawane jedynie zaburzenia nerwicowe o charakterze lękowym, ani psychozę, nie można jej przyznać uszczerbku na zdrowiu psychicznym. Zakres cierpień powódki był lekki. Powódka nie wymagała pomocy innych osób ze względów psychiatrycznych. Powódka już przed wypadkiem zdradzała objawy zaburzeń lękowych o niewielkim nasileniu, jednak zdarzenie drogowe nasiliło je. Powódka nie była leczona psychiatrycznie, nie wymagała bezwzględnego leczenia, objawy przez nią zgłaszane nie powodowały znacznego ograniczenia w funkcjonowaniu (opinia z zakresu psychiatrii k. 209-223, uzupełniająca opinia z zakresu psychiatrii k. 477-480, dokumentacja medyczna k. 22-29, z akt I C 589/16 k.).
Ocena ortopedyczna i rehabilitacyjna
Z punktu widzenia ortopedii oraz rehabilitacji medycznej M. M. w wyniku wypadku z dnia 7 lipca 2013 r. doznała niskoenergetycznego urazu o charakterze potłuczenia ogólnego. Urazy nie miały skomplikowanego charakteru, nie wymagały długotrwałego leczenia, poszerzonej diagnostyki i przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Nie doznała ona długotrwałego ani trwałego uszczerbku na zdrowiu. Rokowanie jest dobre, nie istnieją obiektywne przesłanki co do konieczności podjęcia przez powódkę leczenia w przyszłości w związku z przedmiotowym zdarzeniem drogowym, nie wystąpiły ograniczenia sprawności ruchowej (zdolności lokomocyjnej oraz zdolności chwytnej i manipulacyjnej) w związku z przedmiotowym wypadkiem. Stopień ograniczenia sprawności ruchowej oraz czas trwania był niewielki i krótkotrwały. Powódka nie wymagała opieki ani pomocy osób trzecich w związku ze zdarzeniem. Doznane powierzchowne obrażenia ciała nie mają wpływu na obecne funkcjonowanie powódki. U powódki stwierdzono przewlekły zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego oraz stan po przebytej nefrektomii, co ma wpływ na charakter i rodzaj zgłaszanych subiektywnych dolegliwości (opinia z zakresu ortopedii i rehabilitacji k. 268-280, uzupełniająca opinia k. 323-326, dokumentacja medyczna k. 22-29, z akt I C 589/16 k.).
Ocena neurochirurgiczna
Pod względem neurochirurgicznym, M. M. w wyniku zdarzenia z dnia 7 lipca 2013 roku nie doznała trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, dolegliwości powódki opierając się na podstawie skarg subiektywnych, brak odchyleń w badaniu przedmiotowym, podmiotowym i badaniach obrazowych. Doznała ona urazu bez trwałych następstw o charakterze krótkotrwałym przemijającym, nieskomplikowanym z brakiem odchylenia w badaniach: przedmiotowym i technikach obrazowych. U powódki cierpienia fizyczne i psychiczne wiązały się z samym wypadkiem, a nie jego następstwami. Powódka nie wymaga leczenia w związku z wypadkiem. Nie stwierdzono ograniczenia sprawności ruchowej wynikającego z następstw wypadku (opinia z zakresu neurochirurgii k. 371-379, dokumentacja medyczna k. 22-29, z akt I C 589/16 k.).
Zgłoszenie Roszczeń
Pismem z dnia 28 czerwca 2016 roku, doręczonym (...) S.A. Oddział w Polsce w dniu 30 czerwca 2016 roku, powód zgłosił roszczenie pozwanemu, wnosząc o przyznanie kwoty 50 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 1 340,97 zł tytułem zwrotu kosztów leczenia (z akt I C 589/16: zgłoszenie szkody z (...) k. 18-19v., odmowa k.). Tego samego dnia, pismem z dnia 28 czerwca 2016 roku, doręczonym (...) S.A. Oddział w Polsce w dniu 30 czerwca 2016 roku, powódka zgłosiła roszczenie pozwanemu, wnosząc o przyznanie kwoty 50 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 1 140 zł tytułem zwrotu kosztów leczenia (zgłoszenie szkody z (...) k. 19-20v., odmowa k.).
Uzasadnienie Sądu
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił bądź jako bezsporny, bądź na podstawie powołanych wyżej dowodów, w tym dowodów z dokumentacji medycznej, dowodu z przesłuchania stron ograniczonego w trybie art. 302 k.p.c. Oceniając opinie biegłych, Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zawartych w ich treści wniosków. Opinie te były bowiem rzetelne, jasne, logiczne oraz w sposób wyczerpujący objaśniające budzące wątpliwości kwestie. Wydając opinie, biegli oparli się na zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, w tym na dokumentacji medycznej powodów. Powództwo M. M. było zasadne w całości, zaś powód...