Zawody Strażackie – Tradycja i Ewolucja

Zawody sportowo-pożarnicze Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) to niezwykle ważna dyscyplina, która łączy elementy sprawnościowe i techniczne z zakresu działań strażackich. Są to specjalistyczne wydarzenia sportowo-techniczne, mające na celu sprawdzenie i doskonalenie umiejętności w działaniach wymagających specjalistycznej wiedzy i sprzętu. Ich głównym celem jest doskonalenie umiejętności obsługi sprzętu, popularyzacja zagadnień ochrony przeciwpożarowej, a także ocena stanu wyszkolenia pożarniczego. W regulaminie zawodów można przeczytać, że są one formą intensywnego szkolenia pożarniczego.

Historia i Sukcesy - Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze

Historia zawodów strażackich w Polsce sięga wielu lat wstecz. Przykładem są zawody rejonowych straży pożarnych w Zalesiu Śląskim, które odbyły się już w 1965 roku, w kategorii seniorów.

Lata 2000 to czas największych osiągnięć Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej (MDP) przy OSP Stary Ujazd, nie tylko na szczeblu gminnym, ale również powiatowym, wojewódzkim i krajowym. Do sukcesów tych przyczyniła się żmudna i wytrwała praca młodzieży oraz jej opiekunów, a w szczególności prezesa OSP Helmuta Mehlicha, który własnym staraniem przygotował sprzęt treningowy dla swoich drużyn.

• 2006 rok: W gminnych eliminacjach Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej, Agnieszka Mehlich zajęła I miejsce w grupie ponadgimnazjalnej. Chłopcy z MDP OSP Stary Ujazd wzięli udział w Ogólnopolskich Zawodach Sportowo-Pożarniczych. Zdobycie mistrzostwa województwa opolskiego umożliwiło chłopcom reprezentowanie swojego województwa na szczeblu krajowym.
• 2008 rok: W dniach 12-14 września Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza dziewcząt brała udział w zawodach sportowo-pożarniczych na szczeblu krajowym w Bydgoszczy, reprezentując województwo opolskie. Droga do sukcesu nie była prosta; dziewczęta musiały najpierw wygrać zawody gminne, potem powiatowe, a następnie wojewódzkie. Do każdych zawodów systematycznie ćwiczyły pod okiem trenera dh. Helmuta Mehlicha. Po pierwszym dniu plasowały się na 8 miejscu wśród 20 startujących drużyn. Ostatecznie, mimo wielkich chęci do walki i bojowej postawy, ich dwudniowa rywalizacja zakończyła się na 16 miejscu.

Podstawowe Zasady i Regulamin

W zawodach sportowo-pożarniczych biorą udział członkowie Ochotniczych Straży Pożarnych. Zgodnie z regulaminem, strażacy w wieku powyżej 16 lat mogą brać udział, a w przypadku zawodników niepełnoletnich wymagana jest zgoda rodziców/opiekunów. Niektóre funkcje w drużynie wymagają ukończonych 18 lat.

Drużyna składa się z 9 osób: 8 zawodników oraz 1 zawodnika rezerwowego. Zawodnik rezerwowy nie jest obowiązkowy, ale jego powołanie jest zdecydowanie zalecane. W przypadku drużyn dziewcząt, skład to 8 zawodniczek, 1 zawodniczka rezerwowa (nieobowiązkowo) oraz mężczyzna obsługujący motopompę (również nieobowiązkowo). Startujący zawodnicy powinni posiadać odpowiednie oznaczenia funkcyjne.

Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych, oznaczony jako OSP-1/2011, jest podstawą dla wszystkich konkurencji. Zawody te rozgrywane są na różnych szczeblach, od gminnego po krajowy.

Kluczowe Dyscypliny Zawodów

Ćwiczenie Bojowe ("Bojówka")

Ćwiczenie bojowe, często nazywane "bojówką", to widowiskowa konkurencja. W dużym skrócie, celem konkurencji jest strącenie pachołków i obrócenie/złamanie tarczy prądem wody. Cel ten trzeba zrealizować poprzez zassanie wody z zewnętrznego zbiornika, podanie jej na linię główną zakończoną rozdzielaczem, z którego wyprowadzone są dwie linie gaśnicze.

Ćwiczenie rozpoczyna się od meldunku dowódcy o gotowości drużyny. Sędzia odbierający meldunek wydaje zgodę na rozpoczęcie ćwiczenia, a następnie sędzia startowy wydaje komendę do startu.

Zadania poszczególnych zawodników:

• Łącznik: Buduje linię główną (od nasady motopompy do rozdzielacza) we współpracy z rozdzielaczowym. Zabiera z podestu wąż W-75, unosi go i rozwija w kierunku natarcia, podłączając jedną końcówkę do motopompy i biegnąc z drugą w kierunku rozdzielacza.
• Rozdzielaczowy: Buduje linię główną. Zabiera z podestu rozdzielacz oraz odcinek węża W-75, biegnie na wysokość końca pierwszego odcinka węża rozwijanego przez łącznika, stawia rozdzielacz i rozwija wąż w kierunku natarcia. Następnie łączy go z linią główną.
• Mechanik: Uczestniczy w budowie linii ssawnej. Jego zadaniem jest przeniesienie smoka ssawnego i dwóch kluczy do łączników w miejsce łączenia smoka z pierwszym odcinkiem węża ssawnego. Czeka na odbiór smoka i przekazanie kluczy rocie budującej linię ssawną.
• Rota I (Przodownik i Pomocnik):
  • Przodownik: Zabiera prądownicę i odcinek węża W-52, udaje się na wysokość rozwinięcia pierwszego odcinka, rozwija wąż w kierunku natarcia, podłącza do prądownicy, zajmuje stanowisko gaśnicze i zgłasza gotowość.
  • Pomocnik: Zabiera z podestu odcinek węża W-52, biegnie na wysokość rozdzielacza, rozwija wąż i łączy jedną końcówkę do lewej nasady rozdzielacza, a z drugą biegnie w kierunku natarcia, łącząc z odcinkiem rozwiniętym przez przodownika.
• Rota II: Ma za zadanie zbudowanie linii ssawnej i drugiej linii gaśniczej. Po zbudowaniu linii ssawnej i zanurzeniu jej w wodzie, przystępuje do budowania drugiej linii gaśniczej analogicznie do roty I. Po zbudowaniu linii gaśniczej zadaniem przodownika jest strącenie czterech pachołków.

Podczas zawodów organizator zapewnia: zbiornik, podest, pachołki drogowe ustawione na stabilnych podstawach i tarczę obrotową. Arkusz oceny ćwiczenia bojowego znajduje się w regulaminie OSP-1/2011.

Sztafeta Pożarnicza

W sztafecie pożarniczej każdy zawodnik ma do pokonania dystans 50 metrów. Pierwszy zawodnik rozpoczyna bieg z prądownicą, która jest przekazywana kolejnym zawodnikom aż do pokonania całego dystansu. Przekazanie prądownicy powinno nastąpić w strefie zmiany; w przeciwnym wypadku naliczane są punkty karne.

Każdy z zawodników, poza pokonaniem dystansu 50 metrów, ma do wykonania zadanie:

• Pokonanie drewnianej ściany o wymiarach 1,5 m x 1,5 m.
• Podłączenie odcinka W-52 do wyjścia rozdzielacza i podłączenie prądownicy do węża (dowolna kolejność).

Podczas zawodów organizator zapewnia: płotek, rów, tyczki (mocowane na stałe z podstawą, 3 szt.), równoważnię i ścianę. Arkusz oceny sztafety pożarniczej również jest częścią regulaminu OSP-1/2011.

System Punktacji i Kary

W każdej z konkurencji możliwe jest otrzymanie punktów karnych, które są przyznawane za wykonanie czynności niezgodnych z regulaminem. Jeden punkt karny równa się jednej sekundzie. Oznacza to, że nawet uzyskując najlepszy czas, można otrzymać kilkadziesiąt punktów karnych i nie zająć wymarzonego miejsca. W celu uniknięcia punktów karnych należy trenować zgodnie z wytycznymi w regulaminie, ponieważ utrwalenie błędnych nawyków będzie trudne do naprawienia.

Wynik końcowy to suma uzyskanych czasów w ćwiczeniu bojowym i sztafecie pożarniczej, z uwzględnieniem punktów karnych. Im mniejsza liczba punktów, tym wyższe miejsce zajmuje drużyna.

Krajowe Zawody i Uściślenia Regulaminowe

Krajowe zawody sportowo-pożarnicze OSP organizowane są co 4 lata. Uzyskiwane czasy podczas tych zawodów robią wrażenie; najlepsze drużyny wykonują ćwiczenie bojowe w czasie poniżej 30 sekund i sztafetę w okolicach 51 sekund.

Regulamin OSP-1/2011 jest najnowszą wersją. Przed zawodami krajowymi w 2019 roku Kolegium Sędziów Zawodów Strażackich ZOSP RP przygotowało uściślenia do regulaminu. Celem tego dokumentu jest zapewnienie jednolitej interpretacji regulaminu na wszystkich szczeblach zawodów.

Warto również zaznaczyć, że regulamin zawodów umożliwia organizację dodatkowych wydarzeń, takich jak memoriały, puchary czy ligi. Źródło: Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych, OSP-1/2011.

Znaczenie Zawodów dla Strażaków

Zawody sportowo-pożarnicze OSP to jedna z wielu aktywności podejmowanych przez strażaków. Mogą być traktowane jako forma rozrywki i integracji, ale przede wszystkim jako doskonała forma doskonalenia umiejętności. Ćwiczenie bojowe jest w pewnej części podobne do rozwinięć spotykanych podczas pożarów. Udział i treningi do zawodów sportowo-pożarniczych z pewnością mogą być dobrą formą przygotowania do realnych działań ratowniczo-gaśniczych.

tags: #zawody #strazackie #retro