Znaki przeciwpożarowe i AED: Klucz do bezpieczeństwa i szybkiej reakcji

Znaki i instrukcje BHP to wizualne lub tekstowe wskazówki, które pomagają ludziom orientować się w otoczeniu oraz podejmować odpowiednie działania w różnych sytuacjach. Ułatwiają one komunikację, przekazując informacje w sposób zrozumiały, podczas gdy instrukcje pomagają zrozumieć, jak wykonać konkretne zadania. Znaki i instrukcje są kluczowym elementem codziennego życia, który pomaga bezpiecznie i efektywnie reagować w sytuacjach awaryjnych.

Znaki pierwszej pomocy i defibrylatora AED

Znaki pierwszej pomocy to wizualne wskazówki, które w sytuacjach awaryjnych pozwalają na szybką reakcję, pomagając znaleźć potrzebny sprzęt ratunkowy. Znaki te są zazwyczaj umieszczane w strategicznych punktach budynków, takich jak miejsca pracy, szkoły, obiekty publiczne oraz inne przestrzenie, gdzie mogą być potrzebne w razie nagłego wypadku.

Typowe symbole i piktogramy pierwszej pomocy to:

• apteczka pierwszej pomocy
• prysznic/płukanka do przemywania oczu
• znak AED defibrylator
• nosze
• znak kierunkowy
• torba medyczna
• punkt opatrunkowy
• plastry opatrunkowe

Znak AED defibrylator to znak informacyjny BHP pierwszej pomocy, który służy do oznakowania miejsca wyposażonego w automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED). Jest to kwadratowy znak z zielonym tłem i białą lub fotoluminescencyjną obwódką. Tablice informacyjne AED pod kapsułę ROTAID oraz tablice informacyjne AED pod szafkę AIVIA, wykonane z trwałego materiału odpornego na warunki zewnętrzne, ułatwiają lokalizację defibrylatora. Zawierają skróconą obrazkową instrukcję udzielania pierwszej pomocy, dzięki czemu defibrylator jest dobrze widoczny z większej odległości. Znak ten jest ogólnodostępny w razie konieczności użycia.

Znaki przestrzenne 3D

Znaki przestrzenne 3D to trójwymiarowe znaki, które są wykorzystywane do oznaczania ważnych miejsc i urządzeń w budynkach. Dzięki swojej trójwymiarowej konstrukcji, znaki te mogą lepiej przyciągać uwagę oraz ułatwić orientację w przestrzeni. Trójwymiarowa forma zapewnia maksymalną czytelność i łatwość identyfikacji, niezależnie od perspektywy obserwatora.

Wśród najczęściej spotykanych znaków przestrzennych 3D można wyróżnić:

• gaśnica
• telefon alarmowy
• oczomyjki
• wyjście ewakuacyjne
• defibrylator
• apteczka pierwszej pomocy
• nosze
• hydrant wewnętrzny

Znaki te występują w różnych rozmiarach (C1 - 15x15cm, D1 - 20x20cm, E3 - 35x35cm), co pozwala na dopasowanie ich do konkretnej lokalizacji i zapewnia maksymalną widoczność. Są one dostępne w różnych materiałach, takich jak PCV i aluminium, co zapewnia ich trwałość i odporność na warunki atmosferyczne oraz uszkodzenia mechaniczne. Dodatkowo, znaki mogą być również fotoluminescencyjne, co oznacza, że świecą w ciemności po naświetleniu, zapewniając widoczność nawet w warunkach ograniczonego oświetlenia. Przykładem jest wysięgnik przestrzenny frezowany "Defibrylator AED".

Instrukcje pierwszej pomocy

Instrukcje pierwszej pomocy to wytyczne, które uczą, jak postępować w różnych sytuacjach nagłych. Mogą one występować w formie pisemnej, graficznej lub jako kombinacja obu. Dzięki nim poznajemy zbiór zasad i kroków, które należy podjąć w sytuacjach niespodziewanych, aby uratować życie lub złagodzić skutki obrażeń do momentu przybycia pomocy medycznej. Instrukcje są niezbędnym wyposażeniem w każdym miejscu pracy oraz w miejscach, gdzie istnieje ryzyko wypadku. Często są umieszczane na tablicach informacyjnych w miejscach publicznych, zakładach pracy, szkołach oraz w apteczkach pierwszej pomocy.

Defibrylator AED: Ratunek w nagłym zatrzymaniu krążenia

Czym jest defibrylator?

Defibrylator to urządzenie medyczne służące do przeprowadzania zabiegu defibrylacji serca. Jest to wysoce specjalistyczne, skomputeryzowane urządzenie, które za pomocą poleceń głosowych i wizualnych prowadzi osoby przez procedurę bezpiecznej defibrylacji w zatrzymaniu krążenia. W 1961 roku Bernard Lown przedstawił urządzenie, które można było wykorzystać do leczenia śmiertelnych zaburzeń rytmu serca. Defibrylator generował energię elektryczną w postaci prądu stałego i dostarczał ją do mięśnia sercowego, pozwalając przywrócić mu regularny rytm. Przez następne lata technologia ta była rozwijana i defibrylatory zaczęły być powszechnie używane w szpitalach i ambulansach medycznych.

Przyczyny zatrzymania krążenia i rola defibrylacji

Fizjologiczna częstość pracy serca w spoczynku mieści się w granicach od 60 do 100 uderzeń na minutę. Skurcz serca jest inicjowany w węźle zatokowym zlokalizowanym w ścianie prawego przedsionka, który generuje impulsy elektryczne wędrujące przez całe serce drogą wytyczoną przez wyspecjalizowane komórki układu przewodzącego. Wraz z wiekiem, z powodu pojawiania się strukturalnych uszkodzeń mięśnia sercowego, wzrasta ryzyko zaburzeń rytmu, których przyczyną są nieprawidłowe pobudzenia elektryczne spoza węzła zatokowego.

• Migotanie komór jest arytmią polegającą na występowaniu szybkich i chaotycznych pobudzeń poszczególnych włókien mięśnia sercowego, które uniemożliwiają skuteczny skurcz serca. U pacjenta klinicznie stwierdza się nagłe zatrzymanie krążenia.
• Częstoskurcz komorowy to miarowy rytm pochodzący z komór serca, o częstotliwości od 110 do 250 uderzeń na minutę. Podczas arytmii dochodzi do zmniejszenia objętości wyrzutowej, spadku ciśnienia tętniczego krwi i utraty przytomności. W skrajnych przypadkach prowadzi do zaniku tętna na dużych tętnicach i nagłego zatrzymania krążenia. Dłużej trwający częstoskurcz komorowy może przekształcić się w migotanie komór. W obrazie EKG częstoskurcz komorowy widoczny jest jako regularna fala zazwyczaj o stałej amplitudzie.

Szanse uratowania osoby, u której doszło do zatrzymania krążenia z powodu migotania komór lub częstoskurczu komorowego, zależą od dwóch czynników. Pierwszym z nich jest podjęcie przez przygodnych świadków resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO). Uciśnięcia klatki piersiowej w połączeniu z oddechami ratowniczymi przez pewien czas mogą wygenerować niewielki przepływ utlenowanej krwi przez naczynia mózgowe i nie dopuścić do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu. Aby jednak przywrócić prawidłowy rytm serca, należy jak najszybciej przeprowadzić defibrylację. Defibrylacja polega na przejściu przez mięsień sercowy prądu elektrycznego o energii wystarczającej do wywołania depolaryzacji komórek mięśnia sercowego i przerwania chaotycznych pobudzeń spoza węzła zatokowego. Wykonanie defibrylacji daje szansę na ponowne przejęcie kontroli nad aktywnością elektryczną serca przez fizjologiczny rozrusznik, przywrócenie czynności mechanicznej i powrót spontanicznego krążenia. Na podstawie analiz wykazano, że jej skuteczność sięga 90% w pierwszej minucie od zatrzymania krążenia, a z każdą kolejną minutą maleje o 10%, zmniejszając szanse na przywrócenie prawidłowego rytmu serca, a tym samym przeżycia.

Czas dotarcia zespołu ratownictwa medycznego do pacjenta może wynieść nawet kilkanaście minut. Z tego względu pojawiła się potrzeba rozpowszechnienia zautomatyzowanych defibrylatorów zewnętrznych (Automated External Defibrillator - AED), które mogą być obsługiwane przez osoby bez wykształcenia medycznego.

Działanie i obsługa AED

Obecnie produkowane zautomatyzowane defibrylatory zewnętrzne to nowoczesne i niezawodne urządzenia. Po włączeniu same udzielają wskazówek dotyczących kolejnych czynności wymaganych do przeprowadzenia analizy rytmu serca i defibrylacji. Dzięki systemom analizy krzywej elektrokardiograficznej defibrylator potrafi rozpoznać zaburzenia rytmu serca, które prowadzą do zatrzymania krążenia, a gdy je wykryje - przygotować się do dostarczenia odpowiedniej energii. W przypadku modeli półautomatycznych urządzenie informuje komunikatem głosowym o zalecanej defibrylacji, a operator inicjuje ją poprzez naciśnięcie odpowiedniego przycisku. Ważnym elementem każdego AED jest zestaw jednorazowych samoprzylepnych elektrod, które po naklejeniu na klatkę piersiową pacjenta monitorują rytm serca i dostarczają energię elektryczną. W większości modeli znajdują się w szczelnym opakowaniu, na którym graficznie przedstawiono sposób ich właściwego umieszczenia na ciele poszkodowanego. Wystający z opakowania przewód zakończony złączką powinien być wsunięty do gniazda defibrylatora, natomiast elektrody znajdujące się wewnątrz opakowania - wyciągnięte bezpośrednio przed użyciem. Większość zautomatyzowanych defibrylatorów zasilanych jest niewymagającą ładowania baterią o parametrach zapewniających długi czas gotowości do użycia. Nowa, w pełni naładowana bateria, w zależności od jej pojemności, może dostarczyć nawet do 400 wyładowań. Najczęściej defibrylatory są zaprojektowane w taki sposób, aby dostarczyć 150 J energii przy obciążeniu 50 Ω. Ponieważ impedancja (opór elektryczny) klatki piersiowej może się różnić u poszczególnych pacjentów (średnio dla osoby dorosłej wynosi 70-80 Ω), parametry impulsu są automatycznie korygowane podczas defibrylacji. Zbyt wysoka impedancja przezklatkowa może ograniczyć ilość energii elektrycznej, która dotrze do mięśnia sercowego i spowodować, że defibrylacja będzie nieskuteczna. Dlatego urządzenie kompensuje zbyt wysoką lub zbyt niską impedancję poprzez zmianę czasu trwania impulsu oraz wielkości natężenia prądu. Defibrylator podczas pracy zapisuje w swojej wewnętrznej pamięci dane, takie jak: ilość defibrylacji, czy czas, jaki upłynął od włączenia urządzenia. Informacje te można udostępnić personelowi medycznemu sprawującemu opiekę nad pacjentem. Defibrylator codziennie przeprowadza automatycznie test w celu sprawdzenia wewnętrznych układów, poziomu naładowania baterii, prawidłowego podłączenia elektrod, wykrycia ewentualnych usterek. W pewnych sytuacjach, gdy defibrylator został użyty lub podejrzewane jest wystąpienie usterki, operator urządzenia może ręcznie uruchomić szczegółowy test. Dodatkowo należy skontrolować obudowę, poszukując pęknięć i innych śladów uszkodzeń oraz wymienić zużyte, uszkodzone lub przeterminowane materiały eksploatacyjne. Bardziej zaawansowane modele AED mają możliwość zmiany trybu zautomatyzowanego na tryb ręczny. W tym przypadku decyzję o wykonaniu defibrylacji podejmuje operator urządzenia, na podstawie analizy krzywej elektrokardiograficznej wyświetlanej na ekranie AED. Zautomatyzowany defibrylator zewnętrzny powinien zostać użyty u wszystkich poszkodowanych, którzy są nieprzytomni i nie oddychają lub oddychają nieprawidłowo (oddech agonalny).

Procedura użycia AED

Urządzenie należy położyć przy poszkodowanym i uruchomić, naciskając przycisk „włącz”. Następnie należy otworzyć opakowanie elektrod i wyciągnąć je. Po odklejeniu elektrody od plastikowej podkładki naklejamy ją lepką stroną z prawej strony mostka, poniżej obojczyka, a drugą umieszczamy w linii pachowej środkowej, bocznie od lewej brodawki sutkowej - jest to tzw. układ przednio-boczny. Naklejanie elektrody rozpoczynamy od jednego końca, mocno dociskając ją do klatki piersiowej, aż będzie całkowicie przylegała do ciała pacjenta. Metoda ta zapobiega powstawaniu pod elektrodą pęcherzy powietrznych, które zwiększają ryzyko oparzeń skóry i zmniejszają skuteczność defibrylacji.

Dodatkowe czynności przed defibrylacją:

• Jeżeli klatka piersiowa jest brudna lub mokra, oczyszczamy ją i wycieramy do sucha.
• Jeśli występuje na niej nadmierne owłosienie, usuwamy je maszynką do golenia w tych miejscach, w których będą naklejane elektrody.
• Usuwamy biżuterię, która może wejść w kontakt z elektrodami oraz plastry zawierające leki.

Jeśli z jakichś powodów elektrody nie będą przylegały do powierzchni ciała pacjenta, defibrylator wyda komunikat głosowy, aby je sprawdzić. Jeśli procedura została wykonana prawidłowo, urządzenie automatycznie rozpocznie analizę rytmu serca i wyemituje ostrzeżenie, aby nie dotykać pacjenta. W tym czasie należy przerwać uciskanie klatki piersiowej i zadbać, aby nikt nie miał kontaktu z poszkodowanym, gdyż może to spowodować zakłócenia, uniemożliwiające przeprowadzenie dokładnej analizy. W takim przypadku AED może zatrzymać analizę, dając czas operatorowi na usunięcie źródła zakłóceń. Jeśli analiza przebiegła bez zakłóceń i zalecane jest wykonanie wstrząsu, urządzenie poleci wcisnąć przycisk defibrylacji. Zostanie on odblokowany i zacznie migać pomarańczowym światłem. Przed wykonaniem defibrylacji operator powinien upewnić się, że nikt nie dotyka pacjenta. W przypadku modeli całkowicie automatycznych wyładowanie zostanie wyzwolone samoistnie. Urządzenie poinformuje o dostarczeniu energii i zezwoli na dotykanie pacjenta. W tym momencie ratownicy powinni wznowić resuscytację krążeniowo-oddechową. Jeżeli defibrylacja nie jest zlecana, a nie zaobserwowano oznak życia - należy rozpocząć uciskanie klatki piersiowej. Resuscytację prowadzimy, aż na miejsce przybędzie zespół ratownictwa medycznego.

Bezpieczeństwo podczas defibrylacji

Podczas procedury defibrylacji bezwzględnie należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa. W czasie przeprowadzania defibrylacji worek samorozprężalny, który jest źródłem stężonego tlenu, powinien być odsunięty na odległość co najmniej 1 m od klatki piersiowej. Przed wciśnięciem przycisku defibrylacji operator urządzenia powinien upewnić się, że nikt nie dotyka poszkodowanego i ostrzec pozostałe osoby o planowanej próbie wyładowania.

Użycie AED u dzieci

Zautomatyzowany defibrylator zewnętrzny jest urządzeniem, które może zostać użyte zarówno u osób dorosłych, jak i u dzieci. Jeżeli ofiara zatrzymania akcji serca ma powyżej 8 lat (waży powyżej 25 kg) lub jeśli jej dokładny wiek lub waga nie są znane, operator urządzenia może użyć go bez wprowadzania dodatkowych zmian w konfiguracji. Elektrody defibrylatora umieszcza się w tych samych miejscach, co u osób dorosłych (stosując układ przednio-boczny), zwracając uwagę na to, by jedna nie dotykała drugiej. U małych dzieci (poniżej 8 roku życia i ważących mniej niż 25 kg) energia defibrylacji powinna być dostosowana do tej grupy wiekowej. Dlatego większość współcześnie produkowanych modeli AED ma możliwość zmniejszenia wielkości energii do wartości 50 J - pozwala to na skuteczną i jednocześnie bezpieczną defibrylację. W praktyce spotykane są dwie odmiany układu przednio-tylnego, proponowane przez różnych producentów AED. W pierwszej jedną z elektrod umieszczamy z przodu na środku mostka, a drugą na plecach pomiędzy łopatkami. W drugiej jedna elektroda przylepiana jest z przodu w okolicy przedsercowej (po lewej stronie mostka), a druga na plecach poniżej lewej łopatki. W przypadku modeli wyposażonych w specjalny klucz pediatryczny wsuwamy go do gniazda na przednim panelu defibrylatora, a następnie naklejamy standardowe elektrody dla dorosłych, stosując układ przednio-tylny. W tym przypadku nie ma znaczenia, która elektroda zostanie umieszczona na klatce piersiowej, a która na plecach.

Program publicznego dostępu do defibrylacji (PAD)

Program publicznego dostępu do defibrylacji (Public Access Defibrillation Program) to inicjatywa mająca na celu zwiększenie dostępności zautomatyzowanych defibrylatorów zewnętrznych w miejscach publicznych oraz zachęcenie świadków nagłego zatrzymania krążenia do podejmowania resuscytacji krążeniowo-oddechowej z ich wykorzystaniem. W wielu krajach, aby zwiększyć skuteczność programu publicznego dostępu do defibrylacji, w projekt ten zaangażowano policję i straż pożarną.

Międzynarodowe organizacje, takie jak Europejska Rada Resuscytacji (European Resuscitation Council) i Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (American Heart Association) zalecają, aby zautomatyzowane defibrylatory były dostępne w tych miejscach, gdzie ze względu na obecność dużej liczby osób wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia epizodu nagłego zatrzymania krążenia, np. w portach lotniczych, centrach handlowych, obiektach sportowych, szkołach, zakładach pracy. Ustanowienie w danym miejscu programu AED inicjuje również:

• szkolenie w zakresie podstaw resuscytacji i obsługi defibrylatora osób, które potencjalnie mogą zostać zaangażowane w udzielanie pierwszej pomocy,
• stworzenie planu reagowania na wypadek zaistnienia potrzeby użycia AED w danym miejscu,
• wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za utrzymanie sprawności technicznej urządzenia.

Rodzaje materiałów do znaków i instrukcji

Występuje kilka rodzajów materiałów, z których wykonywane są znaki i instrukcje pierwszej pomocy. Każdy z tych materiałów ma swoje unikalne właściwości, które wpływają na trwałość, widoczność i zastosowanie znaków:

• Folia samoprzylepna: Materiał, który ma na jednej stronie warstwę kleju, co umożliwia jej łatwe przyleganie do różnych powierzchni. Można ją łatwo przycinać, co sprawia, że jest bardzo praktyczna w codziennym użytkowaniu. Idealna do wnętrz.
• Folia samoprzylepna fotoluminescencyjna: Jest to specjalny rodzaj folii, który ma zdolność do świecenia w ciemności po wcześniejszym naświetleniu. Tego rodzaju folia jest często stosowana w miejscach, gdzie ważne jest oznaczenie dróg ewakuacyjnych, schodów czy innych obszarów, aby zapewnić bezpieczeństwo w przypadku braku światła.
• Płyta PCV 1 mm: Jest wykonany z polichlorku winylu, który charakteryzuje się dużą wytrzymałością i odpornością na działanie chemikaliów oraz wilgoci. Dzięki grubości 1mm jest wystarczająco solidny, a jednocześnie elastyczny, co ułatwia jego aplikację.
• Płyta PCV 1 mm fotoluminescencyjna: Łączy wytrzymałość PCV z funkcją świecenia, co czyni ją praktycznym rozwiązaniem w miejscach wymagających widoczności w ciemności. Dzięki grubości wynoszącej zaledwie 1 mm, jest jednocześnie wytrzymały, jak i elastyczny, co ułatwia jego zastosowanie.
• DIBOND: Lekki, sztywny i trwały materiał, który cechuje się wysoką odpornością na warunki atmosferyczne, takie jak wilgoć, temperatura, promieniowanie UV oraz działanie chemikaliów.

Oznakowania te są zgodne z normą PN-ISO 7010:2020, która zastąpiła normy PN-ISO 7010:2006 i PN-ISO 7010:2012. Nowa norma ma za zadanie ujednolicić oznakowanie, tak aby wszędzie na świecie znaki wyglądały tak samo. Dodatkowo, projektowanie symboli graficznych jest zgodne z ISO 3864-3. Inwestując w odpowiednie oznakowanie, zapewniamy sobie i innym większą szansę na skuteczne radzenie sobie w kryzysie.

tags: #znak #przeciwpozarowy #defibrylator