Wielu byłych strażaków-ochotników nie zdaje sobie sprawy z istnienia dodatkowych form wsparcia finansowego, które przysługują im po zakończeniu aktywnej służby. Jednym z kluczowych rozwiązań jest świadczenie ratownicze - dożywotni dodatek pieniężny wypłacany co miesiąc jako uzupełnienie podstawowej emerytury lub renty. Świadczenie to stanowi formę uznania za trud i poświęcenie osób, które przez lata dbały o bezpieczeństwo publiczne.
Kto ma prawo do świadczenia ratowniczego?
Prawo do świadczenia przysługuje strażakowi ratownikowi OSP, który spełnia łącznie określone kryteria ustawowe:
- Wiek: 65 lat w przypadku mężczyzn oraz 60 lat w przypadku kobiet.
- Staż w OSP: minimum 25 lat dla mężczyzn oraz 20 lat dla kobiet. Co ważne, przy naliczaniu okresu czynnego uczestnictwa nie jest wymagane zachowanie ciągłości wysługi lat.
- Aktywność: wymagany jest bezpośredni udział w działaniach lub akcjach ratowniczych (co najmniej raz w roku w deklarowanym okresie). Do działań tych zaliczane są również szkolenia i ćwiczenia.
Wysokość świadczenia i waloryzacja
Kwota świadczenia podlega corocznej waloryzacji, która odbywa się z urzędu 1 marca każdego roku. Świadczenie jest niezależne od wysokości pobieranej emerytury czy innych dodatków i nie obowiązuje tu żadne kryterium dochodowe.
| Okres | Wysokość świadczenia |
|---|---|
| Do lutego 2025 r. | 258 zł |
| Od 1 marca 2025 r. | 273 zł |
| Od 1 marca 2026 r. | około 286-288 zł |
Jak złożyć wniosek i kto wypłaca pieniądze?
Świadczenie ratownicze nie jest przyznawane z urzędu - konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku do właściwego komendanta powiatowego lub miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (PSP), odpowiedniego dla siedziby jednostki OSP, do której należy strażak.
Za wypłatę środków odpowiada Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (ZER MSWiA). Wypłata następuje co miesiąc, do 15. dnia każdego miesiąca kalendarzowego.
Dokumentowanie służby
W celu potwierdzenia udziału w akcjach ratowniczych należy zgromadzić odpowiednią dokumentację:
- Od 1 stycznia 2022 r.: wystarczająca jest ewidencja prowadzona przez PSP.
- Okres 2012-2021: dokumentacja z PSP lub pisemne oświadczenia trzech świadków.
- Okres do 31 grudnia 2011 r.: wymagane jest pisemne oświadczenie trzech świadków.
W przypadku oświadczeń świadków, co najmniej jedna z osób musi być w przeszłości osobą pełniącą funkcję publiczną (np. wójt, sołtys) lub zatrudnioną w urzędzie obsługującym organ administracji samorządowej w okresie, którego dotyczy potwierdzenie.
Procedura administracyjna w pigułce
- Pobierz aktualny wzór wniosku oraz druki oświadczeń świadków.
- Wypełnij dokumenty i uzyskaj podpisy trzech świadków.
- Potwierdź wiarygodność oświadczeń w urzędzie gminy (wójt lub burmistrz).
- Przekaż komplet dokumentów do właściwej Komendy Powiatowej lub Miejskiej PSP.
- Oczekuj na decyzję administracyjną o przyznaniu świadczenia.