W ostatnich latach problem pożarów samochodów marki BMW z silnikami Diesla stał się szeroko omawiany na całym świecie. Przyczyną tych niebezpiecznych zdarzeń jest wadliwy układ recyrkulacji spalin (EGR), a dokładnie nieszczelna chłodnica EGR. BMW prowadzi zakrojone na szeroką skalę akcje serwisowe, jednak ich skuteczność bywa kwestionowana, a wiele aut wciąż pozostaje zagrożonych.
Rola układu EGR w nowoczesnych silnikach Diesla
W nowoczesnych silnikach recyrkulacja spalin jest kluczem do uzyskania odpowiedniego poziomu emisji szkodliwych substancji. Cyrkulacją spalin kieruje właśnie układ EGR (Exhaust Gas Recirculation). Jego zadaniem jest zapobieganie powstawaniu tlenków azotu, które są najbardziej szkodliwymi składnikami spalin. Tlenki azotu powstają w bardzo wysokiej temperaturze i przy dużej zawartości tlenu, dlatego powinno się zmniejszyć temperaturę i zawartość tlenu w cylindrach.
Jak działa zawór i chłodnica EGR?
- W określonych sytuacjach, kiedy silnik jest rozgrzany i osiąga odpowiednią prędkość obrotową, sterownik silnika otwiera zawór EGR.
- Spaliny po opuszczeniu cylindra wędrują z powrotem w układ dolotowy, gdzie są dopalane i redukowane do nieszkodliwej postaci.
- Aby zmniejszyć ilość wydalanych tlenków azotu, układ recyrkulacji spalin musi dodatkowo te spaliny ochładzać, ponieważ ochłodzone spaliny lepiej się dopalają. Służy do tego chłodnica EGR.
- Spaliny wpadają do chłodnicy, która ma postać komory z płytkami optymalizującymi przepływ i zapobiegającymi zbieraniu się nagarów.
- Wokół komory chłodzącej znajduje się płaszcz z płynu chłodzącego (glikolu), co pozwala zmniejszyć temperaturę gazów.
Bezpośrednie przyczyny pożarów BMW
Główną przyczyną pożarów jest nieszczelna chłodnica zaworu EGR. Problem pojawia się, gdy w komorze chłodzącej mimo wszystko zbierze się trochę nagaru w postaci sadzy i niedopalonego paliwa, a w płaszczu wodnym pojawi się mikropęknięcie. Wówczas do chłodnicy EGR przedostają się opary glikolu, czyli płynu chłodzącego.
Spaliny wpadające do komory są tak gorące, że glikol po prostu się zapala. Jeśli w tym momencie "złapie" choć trochę tlenu, może dojść do pożaru. Najczęściej w pierwszej kolejności topi się plastikowy kolektor ssący. W najgorszym wypadku płomień może buchnąć i zająć całą komorę silnika, prowadząc do całkowitego spalenia samochodu.
Mieszanina płynu chłodniczego (glikolu) ze spalinami i zalegającą sadzą oraz osadami oleju w kolektorze dolotowym stwarza wysoce łatwopalne środowisko. Kolektor dolotowy, wykonany z tworzywa sztucznego, jest szczególnie podatny na zapłon i topienie w wysokich temperaturach.
Modele i roczniki dotknięte problemem
Problem pożarów dotyka głównie diesle BMW. Wadliwe chłodnice EGR zidentyfikowano w następujących jednostkach i okresach produkcji:
- Silniki 6-cylindrowe N57: produkowane od wakacji 2012 do końca wakacji 2015 r.
- Silniki 4-cylindrowe N47 i B47: okres produkcji wadliwej chłodnicy EGR to kwiecień 2015 - wrzesień 2016.
Problem dotyczy przede wszystkim aut wyprodukowanych w latach 2010-2017, wyposażonych w silniki Diesla o pojemności 2.0 i 3.0 (oznaczenia kodowe N47, B47, N57, B57). Są to modele serii 3, 4, 5, 6, 7 oraz X1, X3, X4, X5.
Warto również zaznaczyć, że BMW poruszające się głównie po mieście są bardziej narażone na kłopoty, ponieważ jazda na krótkich dystansach sprzyja gromadzeniu się łatwopalnego nagaru.
Akcje serwisowe BMW i ich przebieg
BMW jest świadome zagrożenia i już pięć lat temu wybuchła afera, która rozpoczęła się w Korei Południowej, gdzie spłonęło ponad 20 samochodów. Producent ogłosił zakrojone na szeroką skalę akcje serwisowe, które w październiku zeszłego roku rozszerzono do 1,6 miliona samochodów na całym świecie.
Chaotyczny przebieg i powtórne wymiany
Akcje serwisowe były jednak prowadzone chaotycznie. W Polsce niektórzy właściciele byli wzywani, inni dowiadywali się o akcji przy okazji serwisu okresowego. Ponadto, serwisy BMW miały problemy z dostępnością części zamiennych, co prowadziło do długich przestojów aut. W kulminacyjnym momencie serwisy nie radziły sobie z ilością oczekujących aut, co skutkowało wywożeniem samochodów na odległe place.
Co gorsza, okazało się, że wymieniane części, choć fabrycznie nowe i zmodyfikowane, nadal bywały obarczone ryzykiem wycieku. Problemy powracały, a wielu właścicieli samochodów, które przeszły już akcję naprawczą, ponownie musiało zgłaszać się do serwisu w celu wymiany tych samych elementów. Dopiero od połowy 2022 roku BMW stosuje całkowicie przeprojektowane elementy, które zostały bardzo dokładnie przetestowane i sprawdzone, co ma definitywnie rozwiązać problem wycieków.
Aktualizacje oprogramowania i nowe środki zapobiegawcze
Od pewnego czasu w części aut trafiających do ASO na wymianę elementów układu recyrkulacji spalin dodatkowo modyfikuje się elektronikę sterującą. W razie pojawienia się nieszczelności w dolocie (gdzie najczęściej zaczynał się pożar), komputer najpierw ogranicza moc, a gdy auto się zatrzyma, stara się odciąć dopływ tlenu i zdławić silnik całkowicie. Ma to zapobiec rozprzestrzenianiu się ognia.
Chłodniczka EGR - Jej Uszkodzenia Często Są Mylone Z Uszkodzoną Uszczelką Pod Głowicą!!
Objawy, których nie należy ignorować
Kierowcy samochodów BMW, szczególnie tych z zagrożonych roczników, powinni być szczególnie wyczuleni na następujące objawy:
- Ubytki płynu chłodzącego: regularne sprawdzanie poziomu płynu jest kluczowe.
- Zapach palącego się płynu chłodniczego: wyczuwalny w kabinie lub w komorze silnika.
- Zapach spalin: w kabinie lub pod maską.
- Jakiekolwiek, choćby śladowe ilości dymu spod maski: nawet najmniejsze zadymienie powinno wzbudzić natychmiastową reakcję.
W przypadku zaobserwowania któregokolwiek z tych objawów, należy jak najszybciej zatrzymać i opuścić auto, a następnie skontaktować się z Autoryzowanym Serwisem Obsługi BMW.
Możliwe rozwiązania i działania prewencyjne
Jeśli nasze BMW pochodzi z wadliwych roczników, a producent twierdzi, że wszystko jest w porządku, warto podjąć własne kroki:
- Kontakt z ASO: Najlepszym rozwiązaniem jest kontakt telefoniczny z najbliższym serwisem dealerskim. Podając numer VIN, otrzymamy informację, czy nasz pojazd kwalifikuje się do wymiany wadliwej części, a może już ją przeszedł.
- Wymiana EGR na nowy: Możemy wymienić sobie EGR na nowy, wraz z chłodnicą (część kosztuje około 3000-3200 zł w ASO).
- Czyszczenie komory chłodzenia EGR: Czyszczenie komory chłodzenia z odkładającej się sadzy i osadów oleju może znacznie zmniejszyć prawdopodobieństwo pożaru, ponieważ złogi starego oleju i sadzy są najbardziej palne.
- Całkowite usunięcie i zaślepienie układu EGR (EGR-off): Niektórzy właściciele decydują się na programowe wyłączenie EGR lub kompleksowe usunięcie i zaślepienie układu. Ta opcja eliminuje potencjalne wycieki z chłodnicy EGR, ale może mieć wpływ na zgodność z normami emisji spalin.
- Posiadanie sprawnej gaśnicy: Zawsze warto mieć w samochodzie sprawną gaśnicę proszkową i umieć z niej korzystać.
W przypadku zakupu używanego BMW z rocznika 2010-2017, zawsze należy sprawdzić numer VIN w Autoryzowanym Serwisie Obsługi BMW, aby upewnić się, czy auto podlegało akcji naprawczej lub czy już ją przeszło.
Awaria zaworu EGR - szerszy kontekst
Zawór EGR powoduje mnóstwo problemów, nie tylko związanych z pożarami. Jest między innymi przyczyną zapychania kolektorów dolotowych tłustym szlamem. Nagary gromadzące się w tej części na skutek zwykłej eksploatacji twardnieją pod wpływem temperatury, tworząc trudno usuwalną masę.
Objawy awarii zaworu EGR
- Zablokowanie zaworu w pozycji otwartej:
- Silnik jest nieustannie "zalewany" spalinami i nie jest w stanie osiągnąć oczekiwanej mocy.
- Samochód wyraźnie słabnie, silnik się dławi, a czasem wręcz gaśnie.
- Silne dymienie z rury wydechowej (bezpośredni efekt niskiej temperatury w komorze spalania i niewłaściwego spalania).
- Zablokowanie zaworu w pozycji zamkniętej:
- Pozornie wszystko jest w porządku, a silnik może osiągnąć pełną moc.
- Awaria trudna do zauważenia.
- Możliwy wzrost temperatury silnika i trudny do wyjaśnienia wzrost zużycia paliwa.
- Zwiększona produkcja tlenków azotu, co jest szkodliwe dla środowiska.
Konserwacja i wymiana zaworu EGR
Zawór EGR jest jedną z tych części samochodowych, które wymagają stałej kontroli i regularnej konserwacji, polegającej przede wszystkim na sprawdzaniu stanu zaworu oraz usuwaniu zabrudzeń. W przypadku nowoczesnych zaworów sterowanych elektronicznie (nierozbieralnych), uszkodzenie zazwyczaj oznacza konieczność wymiany części. W przypadku zaworów sterowanych pneumatycznie, czyszczenie jest możliwe, a poziom trudności zależy od konstrukcji auta i stopnia zabrudzenia.
System EGR znajduje się w niemal każdym samochodzie. Jego obecność obniża toksyczność spalin i poprawia stan termiczny jednostki napędowej. Niestety, zawór EGR należy do typowych części eksploatacyjnych i dlatego co jakiś czas trzeba go wymienić.