Proces wyborczy w Ochotniczych Strażach Pożarnych (OSP) oraz strukturach Związku OSP RP opiera się na jasno określonych rolach i kompetencjach, co ma realny wpływ na przyszłość całego środowiska strażackiego.
Struktura i Role w Ochotniczej Straży Pożarnej
Zarząd Jednostki
Zarząd kieruje bieżącą działalnością jednostki OSP. Odpowiada między innymi za realizację celów statutowych, gospodarkę finansową, zarządzanie majątkiem OSP, przygotowanie dokumentacji oraz reprezentowanie jednostki na zewnątrz.
Komisja Rewizyjna
Komisja Rewizyjna sprawuje kontrolę nad działalnością zarządu, w szczególności w zakresie finansów i zgodności działań z przepisami prawa oraz statutem.
Delegaci Jednostki OSP
Delegaci reprezentują jednostkę OSP na zjeździe gminnym. Biorą udział w wyborach władz oddziału gminnego oraz delegatów na zjazd powiatowy. Są to osoby wybrane przez walne zebranie OSP do bezpośredniego udziału w pracach zarządu gminnego ZOSP RP.
Zjazdy i Ich Znaczenie
Zjazd Oddziału Gminnego ZOSP RP
Zjazd Oddziału Miejsko-Gminnego/Gminnego ZOSP RP jest najwyższą władzą Oddziału. Może być zwyczajny lub nadzwyczajny. Zwyczajny Zjazd jest zwoływany przez Zarząd Oddziału Miejsko-Gminnego/Gminnego ZOSP RP raz na 5 lat i musi odbyć się w terminie od 1 kwietnia do 30 czerwca. Przed delegatami stoi ważne zadanie - przygotowanie zjazdów i prowadzenie ich zgodnie z prawem.
W zjeździe oddziału gminnego uczestniczą:
- z głosem decydującym - delegaci członków zwyczajnych Związku
- z głosem doradczym - przedstawiciele członków wspierających Związku oraz członkowie ustępujących władz oddziału gminnego i osoby zaproszone.
Zarząd Oddziału Gminnego ZOSP RP
Zarząd Oddziału Miejsko-Gminnego/Gminnego ZOSP RP jest władzą zarządzająco-wykonawczą Oddziału. W jego skład wchodzą przedstawiciele wszystkich jednostek OSP z terenu danej gminy w liczbie określonej uchwałą Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego/Gminnego ZOSP RP.
Zarząd Oddziału Gminnego ZOSP RP określa liczbę członków Prezydium oraz wybiera jego skład, w tym Prezesa, Wiceprezesów, Sekretarza, Skarbnika i Komendanta Gminnego ZOSP RP.
Zastępstwa i Kwestie Wyborcze
Zjazd Oddziału Miejsko-Gminnego/Gminnego ZOSP RP wybiera delegatów na Zjazd Oddziału Powiatowego ZOSP RP spośród delegatów na Zjazd Oddziału Miejsko-Gminnego/Gminnego ZOSP RP. Regulamin Zjazdu Oddziału Gminnego wskazuje, że Zjazd oddziału gminnego może wybrać do składu zarządu oddziału gminnego dodatkowych członków w liczbie nieprzekraczającej 1/5 ogólnej liczby członków zarządu (§ 22 ust. 3 i § 62 ust. 2 Statutu ZOSP RP).
W skład zarządu oddziału wchodzą PRZEDSTAWICIELE, a spośród nich powołuje się przedstawiciela do zarządu wyższego stopnia. Z delegatów powołuje się członków komisji rewizyjnej oraz delegatów na zjazdy oddziałów wyższego stopnia (w gminnych na powiat, w powiecie na województwo, w województwie na zjazd krajowy).
Zarząd może powołać zgodnie z par. 20 pkt 3 Statutu ZOSP RP "przedstawicieli organizacji, stowarzyszeń lub innych instytucji współpracujących ze Związkiem". Stanowi to furtkę do wprowadzania do zarządu osób, które nie zostają wybrane przez poszczególne OSP.
Jeśli obecny prezes ZOG nie został wybrany w swojej jednostce jako delegat, ma szansę zostać członkiem zarządu, jeśli zjazd tak zdecyduje i przegłosuje jego kandydaturę. Walny Zjazd może powołać do zarządu wspomnianego prezesa ZOG tylko jako przedstawiciela organizacji zewnętrznej. Wójt lub burmistrz może również zostać wskazany osobiście. Walne Zebranie określa, czy chce, aby w skład zarządu wszedł taki przedstawiciel, i głosuje nad tym faktem. Jeśli przegłosuje, taka osoba staje się pełnoprawnym członkiem zarządu gminnego i może zostać prezesem. Delegat może być jednocześnie przedstawicielem.
Zjazd ma prawo "dokoptować" do 20% ogólnej liczby przedstawicieli do zarządu.
Komendant Gminny OSP
Pytanie, czy członek OSP, który nie był wyznaczony jako delegat i przedstawiciel swojej jednostki do ZG ZOSP, po rezygnacji komendanta gminnego może zostać wybrany na nowego komendanta przez ZG? Tak, jeśli Walne Zebranie Oddziału Gminnego (Zjazd) go przegłosuje, może on zostać członkiem Zarządu Gminnego, a następnie wybranym na funkcję Komendanta Gminnego.
Działalność i Podsumowania
Od czerwca do listopada odbywały się zjazdy Oddziałów Gminnych Związku Ochotniczych Straży Pożarnych. Spotkania były okazją do podsumowania działalności Zarządu w latach 2016-2020, wyboru nowego Zarządu Oddziału Gminnego, Komisji Rewizyjnej, delegatów na Zjazd Oddziału Powiatowego ZOSP RP, a także przedstawicieli do Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP.
W zjazdach uczestniczyli delegaci z jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, prezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP oraz przedstawiciele władz samorządowych, a także Komenda Powiatowa PSP. Podczas tych wydarzeń dziękowano strażakom ratownikom za zaangażowanie, ofiarność i trud ponoszony w służbie.