Zabezpieczenie przeciwpożarowe obiektów budowlanych jest kluczowe dla ochrony życia i mienia. W Polsce, kwestie te reguluje szereg przepisów, w tym przede wszystkim Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030) oraz Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U.2010.109.719).
Hydranty Zewnętrzne: Podstawa Prawna i Zasady Umieszczania
Podstawa Prawna i Ogólne Zasady
Kluczowym dokumentem określającym wymagania dla sieci wodociągowej przeciwpożarowej, w tym hydrantów zewnętrznych, jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Akt ten zawiera szczegółowe regulacje dotyczące niemal każdego aspektu związanego z hydrantami zewnętrznymi, w tym ich lokalizacji, oznakowania i wymaganej wydajności. Przepisy te są uszczegółowieniem regulacji zawartych w Prawie budowlanym, które warunkuje możliwość wznoszenia niektórych obiektów budowlanych od zapewnienia im przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru.
Hydranty zewnętrzne pozwalają na bezpieczny pobór wody na potrzeby gaszenia pożaru ze stale nawodnionej sieci wodociągowej. W zależności od charakterystyki obszaru lub obiektu, w którym będą zainstalowane, wymagania dotyczące ich stosowania mogą się różnić.
Obiekty Wymagające Hydrantów Zewnętrznych
Hydranty zewnętrzne muszą być stosowane w jednostkach osadniczych o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 osób, które nie stanowią zabudowy kolonijnej. Dodatkowo, w hydranty wyposażone powinny być położone w ich granicach budynki użyteczności publicznej, budynki zamieszkania zbiorowego, obiekty produkcyjne i magazynowe. Te ostatnie muszą posiadać dostęp do hydrantów niezależnie od miejsca położenia, jeśli ich kubatura przekracza 2500 m³ lub ich powierzchnia przekracza 500 m² (wymagania mogą zależeć od gęstości obciążenia ogniowego i powierzchni strefy pożarowej, zgodnie z §6 i tabelą nr 2 rozporządzenia).
Ponadto, hydranty są niezbędnym elementem każdej stacji paliw płynnych ze zbiornikami o łącznej pojemności do 200 m³ i stacji gazu płynnego - niezależnie od ich charakterystyki (§6 ust. 4 rozporządzenia wymaga 10 dm³/s). Obowiązek przyłączenia do sieci hydrantowej dotyczy również obiektów użyteczności publicznej lub zamieszkania zbiorowego, w których jednocześnie może przebywać ponad 50 osób, jeśli posiadają wyznaczoną strefę pożarową o powierzchni ponad 1000 m².
Lokalizacja i Odległości Hydrantów Zewnętrznych
Pomiar wydajności hydrantu zewnętrznego - nadziemnego | Stalowa Wola i Rzeszów
Hydranty zewnętrzne - niezależnie od tego, czy jest to hydrant podziemny czy nadziemny - muszą znajdować się w odpowiednich odległościach, zarówno od budynków, jak i od siebie. Na terenach miejskich, hydranty umieszczane są wzdłuż ulic i dróg oraz przy ich skrzyżowaniach. Zgodnie z §10 ust. 4 Rozporządzenia MSWiA z 2009 r., należy zachować następujące odległości:
- Odległość pomiędzy dwoma sąsiadującymi ze sobą hydrantami nie powinna przekraczać 150 metrów.
- Odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni lub drogi wyznaczona została na maksymalnie 15 metrów.
- Jeśli hydranty zewnętrzne przeznaczone są do chronienia konkretnego obiektu, pierwszy (najbliższy) z nich umieszczony powinien być w odległości do 75 metrów od obiektu.
- Kolejne hydranty wymagane do ochrony obiektu powinny być rozmieszczone w odległości do 150 metrów od siebie.
- Hydrant zawsze powinien być odsunięty od ściany chronionego budynku na minimum 5 metrów (wynika to pośrednio z wymagań dla dróg pożarowych §12 ust. 2).
Jeśli hydranty umieszczane są poza obszarami miejskimi, odległości między nimi powinny być dostosowane do gęstości zaludnienia i planowanej zabudowy. W przypadku obiektów, dla których zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru zapewnia się w ramach zaopatrzenia jednostki osadniczej, przepisy nie precyzują odległości lokalizowania od nich hydrantów zewnętrznych, określają natomiast, aby odległości między hydrantami umieszczonymi na sieci wodociągowej były nie większe niż 150 m.
Wydajność Hydrantów Zewnętrznych
Sieć wodociągowa przeciwpożarowa powinna zapewniać wydajność nie mniejszą niż 5 dm³/s i ciśnienie w hydrancie zewnętrznym nie mniejsze niż 0,1 MPa, przez co najmniej 2 godziny. Dla obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych ilość wody do celów przeciwpożarowych uzależniona jest od gęstości obciążenia ogniowego oraz powierzchni strefy pożarowej. Woda do celów przeciwpożarowych niekoniecznie musi być dostarczona z sieci hydrantowej - może ona pochodzić także ze źródeł uzupełniających (np. przeciwpożarowe zbiorniki wody).
W przypadku jednostek osadniczych do 2000 mieszkańców, dla domków jednorodzinnych, wymagana jest co najmniej 5 dm³/s wydajności. Hydrant zewnętrzny wymagany jest do 75 m od obiektu chronionego, czyli literalnie od każdego domu jednorodzinnego. Co do odległości hydrantów zewnętrznych od budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dla budynków z § 213 Warunków Technicznych nie wymaga się obligatoryjnie zapewniania wody do zewnętrznego gaszenia pożaru, jedynie woda do celów przeciwpożarowych do zewnętrznego gaszenia pożaru powinna być zapewniana w ramach ilości wody przewidywanych dla jednostek osadniczych.
Typy Hydrantów Zewnętrznych i Ich Oznakowanie
Zgodnie z normami europejskimi EN, które dostosowane zostały na potrzeby polskie, przy drogach i chodnikach spotkać można:
Hydranty pożarowe zewnętrzne nadziemne - norma PN-EN 14384:2009. Są to kolumny obustronnie zakończone nasadami wylotowymi, umożliwiającymi pobór wody z rurociągu. Najczęściej mają kolor czerwony, ale spotyka się również czarne lub szare. Oznakowane są tabliczką płaską lub przestrzenną (znak hydrant na trzech płaszczyznach połączonych w trójścian), co zapewnia ich widoczność z każdej strony. Znak hydrant zewnętrzny nadziemny to kwadratowa tabliczka w kolorze białym z dużą, czarną literą H w środku, po obu stronach której umieszczone są dwa czerwone prostokąty.
Hydranty pożarowe zewnętrzne podziemne - norma PN-EN 14339. Jest to kolumna umieszczona w rurociągu, która umożliwia przyłączenie stojaka hydrantowego. Cała konstrukcja hydrantu znajduje się pod płaszczyzną chodnika, drogi, parkingu czy podjazdu. Miejsce dostępu przykryte jest specjalną pokrywą - klapą z literą W. Do jego otwarcia wymagany jest specjalny klucz. Hydrant podziemny oznaczany jest tablicą orientacyjną (czerwony znak z białą obwódką i białą literą H), która informuje o obecności hydrantu, średnicy zaworu i kierunku położenia względem znaku.
Zaleca się instalowanie hydrantów nadziemnych (DN 80), ponieważ są one łatwiejsze do zlokalizowania i umożliwiają szybszy dostęp do wody. Stosowanie hydrantów podziemnych jest dopuszczalne, jeśli hydrant nadziemny powodowałby utrudnienia (np. w ruchu drogowym, ruchu pieszych, uniemożliwienie dojazdu służb ratunkowych) lub byłoby niewskazane. Najczęściej stosowane są hydranty o średnicach 80 mm i 100 mm (DN80 i DN100). Dodatkowym parametrem jest zakres ciśnień, w jakich mogą pracować: PN 10 (10 bar/1 MPa) lub PN 16 (16 bar/1,6 MPa).
Hydranty Wewnętrzne: Zastosowanie i Rodzaje
Ogólne Informacje o Hydrantach Wewnętrznych
Hydrant wewnętrzny, czyli wąż z prądownicą, podłączony do zaworu, do którego dopływa woda pod odpowiednim ciśnieniem, jest urządzeniem powszechnie stosowanym w budynkach, choć nie wszędzie jest obligatoryjny. Jego praktyczne wykorzystanie jest rzadkie, ale stanowi ważny element ochrony przeciwpożarowej w przypadku pożarów, które rozwijają się do rozmiarów, przy których użycie gaśnicy jest niewystarczające.
Rodzaje Hydrantów Wewnętrznych i Ich Przeznaczenie
Wyróżnia się trzy, a nawet cztery rodzaje hydrantów wewnętrznych, które różnią się średnicą węża i co za tym idzie, wydajnością:
Hydranty 25 (DN25): Wyposażone w wąż półsztywny o średnicy 25 mm. Przeznaczone są dla budynków zaliczonych pod względem pożarowym do kategorii zagrożenia ludzi (ZL). Ciśnienie dla zaworów hydrantów 25 powinno mieścić się w granicach 0,2 - 1,2 Mpa (2-12 barów).
Hydranty 33 (DN33): Wyposażone w wąż półsztywny o średnicy 33 mm. Obowiązkowe są w garażach jednokondygnacyjnych zamkniętych o więcej niż 10 stanowiskach postojowych oraz w garażach wielokondygnacyjnych. Dopuszczalna górna granica ciśnienia wynosi 0,7 Mpa (7 barów).
Hydranty 52 (DN52): Wyposażone w wąż płasko składany o średnicy 52 mm. Są to hydranty o największej wydajności, przeznaczone do budynków przemysłowo-magazynowych (PM). Dopuszczalna górna granica ciśnienia wynosi 0,7 Mpa (7 barów).
Węże półsztywne (hydranty 25 i 33) są przechowywane w szafkach hydrantowych na obrotowych zwijadłach, co pozwala na wyciągnięcie tylko potrzebnego odcinka węża i zapewnia przepływ wody całym przekrojem. Węże płaskoskładane (hydranty 52) wymagają całkowitego rozwinięcia przed użyciem, aby uniknąć załamań, co czyni ich obsługę bardziej kłopotliwą, ale rekompensuje to ich wyższa wydajność.
Kiedy Stosowanie Hydrantów Wewnętrznych jest Obowiązkowe?
Stosowanie hydrantów wewnętrznych nie jest wymagane we wszystkich rodzajach obiektów, a zależy od potencjalnego zagrożenia stwarzanego przez pożar, które rośnie z wielkością i wysokością budynku, a także z liczbą przebywających w nim osób lub ilością materiałów palnych.
Zgodnie z § 19 Rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, stosowanie hydrantów wewnętrznych jest wymagane w określonych kategoriach obiektów. Przykładowo, są to:
- Budynki użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego, kwalifikowane do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V, gdy strefa pożarowa o danej ZL przekracza powierzchnię 200 m², niezależnie od wysokości budynku.
- W budynkach kategorii zagrożenia ludzi ZL III (np. biurowce), jeśli budynek jest średniowysoki, a powierzchnia strefy pożarowej ZL III przekracza 200 m², hydrant jest wymagany.
- Garaże jednokondygnacyjne zamknięte o więcej niż 10 stanowiskach postojowych oraz garaże wielokondygnacyjne.
- Obiekty produkcyjne i magazynowe o określonej gęstości obciążenia ogniowego i powierzchni strefy pożarowej.
Hydranty Wewnętrzne w Domach Jednorodzinnych
W typowych, wolnostojących domach jednorodzinnych nie ma obowiązku montażu hydrantów wewnętrznych, ponieważ wymagania te dotyczą głównie budynków użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych oraz dużych garaży. Jednakże, brak przepisowego wymogu nie oznacza, że nie można wyposażyć budynku mieszkalnego w system przeciwpożarowy. Zastosowanie drzwi przeciwpożarowych między garażem a częścią mieszkalną w domu jednorodzinnym, choć niewymagane, z pewnością podniesie poziom bezpieczeństwa mieszkańców.
Dla domów jednorodzinnych istnieje prostsze wyjście, dające możliwość korzystania z namiastki hydrantu. Każde gospodarstwo domowe dysponujące kranem z wodą i wężem do podlewania ogrodu posiada namiastkę hydrantu wewnętrznego. Ważne jest, aby wąż był na zwijadle, co jest wygodniejsze w codziennym użytkowaniu. Ponadto, warto założyć prądowniczkę dającą rozproszony prąd wody. Należy również nauczyć się odłączania dopływu energii elektrycznej do budynku - w tym przypadku najłatwiej znaleźć wyłącznik różnicowoprądowy, który musi być przy tablicy lub w szafce bezpiecznikowej.
Wymagania dla Instalacji Hydrantowej w Praktyce Projektowej
Profesjonalny projekt instalacji hydrantowej musi uwzględniać szereg szczegółowych wytycznych, aby zapewnić niezawodność i skuteczność systemu. Instalacja musi być zasilana z dedykowanego źródła wody, zapewniającego wymaganą wydajność i ciśnienie przez określony czas. Minimalna wydajność poboru wody mierzona na wylocie prądownicy dla hydrantu 25 musi wynosić 1,0 dm³/s, a dla hydrantu 52 - 2,5 dm³/s.
Szafki hydrantowe muszą być zlokalizowane przy wejściach do budynku, w przejściach, na korytarzach oraz przy wejściach na klatki schodowe. Zasięg węża hydrantowego (zazwyczaj 20 lub 30 m) musi obejmować całą powierzchnię chronionej strefy. Przewody instalacji hydrantowej wykonuje się najczęściej z rur stalowych ocynkowanych lub czarnych, łączonych za pomocą spawania lub połączeń gwintowanych, prowadzone w sposób zabezpieczający przed uszkodzeniami mechanicznymi i pomalowane na kolor czerwony.
Projektowaniem instalacji hydrantowych mogą zajmować się wyłącznie osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Projekt należy uzgodnić z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Przeglądy i Konserwacja
Zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie ochrony przeciwpożarowej..., przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne urządzeń przeciwpożarowych, w tym hydrantów, należy przeprowadzać w okresach ustalonych przez producenta, jednak nie rzadziej niż raz w roku. Badanie wydajności i ciśnienia jest kluczowym elementem takiego przeglądu.
tags: #domi #jednrodzonne #hydrant