Działalność Ochotniczych Straży Pożarnych na terenie Gminy Chęciny to długa i bogata historia, pełna poświęcenia, rozwoju i zaangażowania w życie lokalnej społeczności. Jednostki OSP w Chęcinach, Wolicy, Radkowicach, Bolminie i Ostrowie od dekad stanowią kluczowy element systemu bezpieczeństwa, jednocześnie aktywnie uczestnicząc w wydarzeniach kulturalnych i patriotycznych. Poniższe podsumowanie przedstawia rys historyczny oraz aktualną działalność tych formacji.
Ochotnicza Straż Pożarna w Chęcinach
Rys historyczny
Ochotnicza Straż Pożarna w Chęcinach została założona 14 marca 1901 roku, a jej pierwszym prezesem został ksiądz Czesław Rydzewski. W latach 1905-1908 władze carskie zawiesiły działalność straży za udział strażaków w antycarskich wystąpieniach. W 1920 roku straż Chęcińska aktywnie zaangażowała się w akcje niesienia pomocy walczącym o Górny Śląsk, wspierając powstańców i przyszły plebiscyt kwotą 627 marek.
W latach 1917-1925 sekretarzem straży był osobisty przyjaciel J. Piłsudskiego, pułkownik doktor Józef Bellert. W 1939 roku strażacy brali czynny udział w obronie kraju, a w latach okupacji większość z nich była członkami Armii Krajowej. W 1941 roku, w obliczu przygotowań hitlerowców do konfiskaty dzwonów z Kościoła św. Bartłomieja, strażacy w ramach ich ratowania przekazali okupantowi swoje mosiężne hełmy. Hitlerowcy zrezygnowali z konfiskaty dzwonów, zwracając strażakom hełmy niemieckie.
W latach 1908-1970 w straży działała orkiestra dęta, która została rozwiązana za odmowę grania na pochodzie 1 maja. Sztandar Strażacki został ufundowany przez mieszkańców Chęcin w 1946 roku i wykonany przez Siostry Bernardynki. Na jednej stronie płatu sztandaru znajduje się wizerunek Matki Boskiej, a na drugiej Świętego Floriana. Początkowo sztandar był przechowywany w kościele parafialnym pod wezwaniem Świętego Bartłomieja w Chęcinach, jednak ówczesny proboszcz chęciński, ksiądz Stanisław Machowski, obawiając się represji, poprosił OSP o zabranie sztandaru ze świątyni.
Lata 70. i 80. to okres stagnacji w działalności straży. Ze względów politycznych władze dążyły do likwidacji straży w Chęcinach, jednak jednostka przetrwała ten trudny okres swoich dziejów.
Rozwój po roku 1995
W 1995 roku został wybrany zarząd, który rozpoczął proces podnoszenia OSP z zapaści. Przeniesiono remizę do adaptowanego budynku i zakupiono samochód Star 244 RS. W 1997 roku straż włączono do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). W 2001 roku uroczyście obchodzono 100-lecie istnienia jednostki. Obecnie jednostka prężnie się rozwija, co roku udaje się zakupić nowy sprzęt, co pozwala działać jeszcze bardziej efektywnie.
W 2005 roku dokonano karosowania samochodu Star 244, dzięki czemu sprzęt, który dotychczas znajdował się w remizie, zyskał miejsce w samochodzie. W 2009 roku zrealizowano kolejną inwestycję, która znacznie przyczyniła się do poprawy bezpieczeństwa miasta i gminy - zakupiono nowy samochód do ratownictwa technicznego marki Renault Master. Na jego wyposażeniu znajduje się agregat gaśniczy oraz zestaw do ratownictwa drogowego. W 2017 roku jednostka wzbogaciła się o nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy z napędem na cztery koła marki MAN TGM 18.340 4×4 BB.
Współczesna działalność
Współczesna działalność OSP Chęciny to dziesiątki wyjazdów do różnych zdarzeń. Druhowie biorą aktywny udział w życiu społeczności lokalnej, uczestnicząc oraz organizując uroczystości o charakterze patriotycznym. OSP Chęciny ściśle współpracuje z Parafią pw. Św. Bartłomieja, wzbogacając święta religijne, takie jak warta przy Grobie Pańskim czy asysta podczas Bożego Ciała. Ponadto strażacy uczestniczą w imprezach organizowanych przez samorząd gminny, prezentując swoje wyszkolenie i wyposażenie.
Zebranie sprawozdawcze za rok 2022
4 lutego w Chęcinach odbyło się zebranie sprawozdawcze jednostki OSP za 2022 rok. W spotkaniu wzięli udział burmistrz Gminy i Miasta Chęciny Robert Jaworski, zastępca dowódcy JRG PSP Nr 3 Kielce - mł. bryg. Marcin Korytnicki, członek prezydium Zarządu Wojewódzkiego OSP - druh Dariusz Śliwa, prezes OSP w Chęcinach - Jarosław Gruszczyński oraz druhowie i druhny z OSP w Chęcinach. Przedstawiono sprawozdania z działalności i omówiono plan funkcjonowania jednostki na 2023 rok.
Ochotnicza Straż Pożarna w Wolicy
Historia Szpitala w Wolicy
Początki i rozwój
Ochotnicza Straż Pożarna w Wolicy została założona w 1922 roku przez senatora Joachima Hampla, głównie dla ochrony przed pożarami jego zakładów wapienniczych. Istnieją jednak wzmianki w archiwach i literaturze, świadczące o istnieniu Straży Ogniowej w Wolicy już w 1918 roku. W tamtych czasach Straż miała również służyć mieszkańcom Wolicy dla ochrony ich dobytku. Strażacy wywodzili się głównie z pracowników zakładu, co podnosiło ich prestiż. Pierwszym naczelnikiem był druh Tadeusz Kancler.
Początkowe warunki działania były trudne - za strażnicę służyła stara drewniana szopa. W 1927 roku obowiązki naczelnika objął druh Aleksander Pierzak, za którego kadencji straż nabyła pompę ręczną i 80 metrów węża gaśniczego. W tym samym roku funkcję prezesa zarządu objął dotychczasowy wiceprezes, druh Kazimierz Hempel (syn Joachima Hempla), i wówczas powstał plan wybudowania własnej remizy strażackiej. Społeczeństwo Wolicy ufundowało jednostce sztandar. Dzięki zaangażowaniu i pracowitości druhów, straż w Wolicy stała się równorzędnym zespołem z najlepszymi drużynami powiatu kieleckiego.
Okres II wojny światowej i powojenny
II wojna światowa i okres okupacji to czas działalności strażaków w ruchu oporu, wielu z nich przypłaciło to życiem. 26 maja 1944 roku śmierć poniósł naczelnik druh Aleksander Pierzak, który, jako jeden z aresztowanych mieszkańców wsi, prowadziony przez hitlerowców w kierunku stacji kolejowej, wyrwał się z ich rąk i rzucił pod koła nadjeżdżającego pociągu.
Po zakończeniu wojny OSP w Wolicy należała do grona 74 Ochotniczych Straży Pożarnych działających na terenie powiatu kieleckiego. Prezesem w latach 1945-1947 był druh Stanisław Cielibała. 6 sierpnia 1947 roku Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach wpisał "Stowarzyszenie Ochotniczej Straży Pożarnej w Wolicy pow. Kielce" do rejestru stowarzyszeń, formalizując jego funkcjonowanie w PRL.
Dalszy rozwój i nowoczesność
W latach 1945-1952 OSP w Wolicy posiadała samochód gaśniczy marki Opel Blitz, a w 1952 roku zakupiono samochód ciężarowy Star 20, później przebudowany na pożarniczy. Strażacy otrzymali nowe umundurowanie i wybudowali garaż, do którego w 1962 roku wprowadzili nowy samochód pożarniczy typu GM Star 20. 6 września 1974 roku rozpoczęto budowę nowej strażnicy, którą ukończono w grudniu 1978 roku. Rok później OSP w Wolicy otrzymała nowy sztandar - drugi w historii - który 22 lipca 1979 roku został udekorowany Złotym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa. W 1975 roku jednostka pozyskała nowy, fabryczny samochód pożarniczy typu GBM Star 660.
Praca jednostki została doceniona, czego dowodem było powołanie OSP w Wolicy w 1995 roku w skład elitarnych jednostek należących do tworzącego się Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. 4 maja 2014 roku odbyło się oficjalne otwarcie budynku wielofunkcyjnego w Wolicy, mieszczącego remizę wraz ze świetlicą wiejską. 31 maja 2015 roku, podczas dni otwartych remizy, odbyło się uroczyste ślubowanie nowopowstałej Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej OSP w Wolicy. 16 sierpnia 2015 roku miało miejsce uroczyste poświęcenie i wręczenie nowego sztandaru OSP w Wolicy.
Pod koniec 2015 roku narodził się pomysł utworzenia w remizie OSP w Wolicy Izby Pamięci. Dzięki zaangażowaniu członków OSP i pomocy finansowej oddziału wojewódzkiego ZOSP RP w Kielcach, projekt zrealizowano w ciągu kilku miesięcy, tworząc zbiór eksponatów i ekspozycji.
Dzięki unijnemu dofinansowaniu, druhowie z OSP w Wolicy od lipca 2019 roku mogą korzystać z nowoczesnego średniego strażackiego wozu ratowniczo-gaśniczego z napędem na cztery koła. Pojazd został wyposażony w agregat prądotwórczy o napędzie spalinowym oraz przenośną pompę szlamową o dużej wydajności. W ostatnich latach strażacy z Wolicy najwięcej wyjazdów odnotowują do wypadków samochodowych na drodze krajowej nr 7 oraz pożarów magazynów i budynków gospodarczych. Sporadycznie zdarzają się działania w zakresie usuwania skutków nawałnic. Oprócz udziału w akcjach ratowniczych, druhowie regularnie uczestniczą w gminnych zawodach sportowo-ratowniczych i są bardzo aktywni społecznie, biorąc udział w uroczystościach kościelnych, państwowych i patriotycznych.
Walne zebranie sprawozdawcze za rok 2019
29 lutego 2020 roku odbyło się walne zebranie sprawozdawcze OSP w Wolicy za rok 2019. W spotkaniu brali udział druhowie i druhny z jednostki oraz zaproszeni goście, w tym Senator RP Krzysztof Słoń, Burmistrz Gminy i Miasta Chęciny Robert Jaworski, Dowódca JRG 3 w Kielcach st. kpt. mgr inż. Marek Dyk oraz radny Paweł Żurek. Spotkanie rozpoczął Prezes OSP w Wolicy Stanisław Papka, witając zebranych. Następnie dokonano wyboru przewodniczącego spotkania, protokolanta oraz składów komisji. Sprawozdanie z działalności Zarządu OSP odczytał Prezes Stanisław Papka, a sprawozdanie Komisji Rewizyjnej odczytał druh Jarosław Pietrus. Druh Marcin Gondorek przedstawił prezentację dotyczącą działań Zarządu OSP oraz całej jednostki w 2019 roku. Dyskusję na temat bieżących spraw OSP w Wolicy rozpoczął Prezes Stanisław Papka, omawiając aktualne potrzeby, podejmowane inicjatywy oraz stan współpracy z urzędem gminy. Zaproszeni goście wypowiadali się pozytywnie o jednostce, podkreślając profesjonalizm, ciągłą gotowość bojową oraz znaczące zaangażowanie we wspieranie historii i kultury. Jako ostatni przemawiał druh Grzegorz Papka, pełniący również funkcję Komendanta Gminnego.
Podsumowanie działalności w 2022 roku i plany na 2023 rok
Wśród zaproszonych gości na spotkaniu ze strażakami byli między innymi Pan Robert Jaworski - Burmistrz Gminy i Miasta Chęciny oraz Zastępca Dowódcy Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Numer 3 w Kielcach - mł. bryg. Marcin Korytnicki. Goście złożyli noworoczne życzenia zebranym oraz wyrazili wdzięczność ratownikom za zaangażowanie w rozwój swojej jednostki, jak również w życie lokalnej społeczności. Druhowie omówili realizację zadań za 2022 rok oraz zaprezentowali swoje plany na rozwój jednostki w kolejnym roku.
Ochotnicza Straż Pożarna w Radkowicach
Historia jednostki
Założycielami OSP w Radkowicach 17 lipca 1957 roku byli Józef Prędota, Edward Pobocha, Ferdynand Król i Czesław Mazur. Rejestracja jednostki nastąpiła rok później. Straż liczyła wówczas 16 druhów w wieku od 18 do 30 lat. Nie mając remizy, spotykali się w dawnym budynku szkoły podstawowej. Aby pozyskać środki na budowę remizy, druhowie organizowali zabawy wiejskie, a z uzyskanych dochodów stopniowo budowano nową siedzibę OSP oraz częściowo zakupiono pierwsze mundury i sprzęt. OSP Radkowice otrzymała również środki na pokrycie kosztów budowy remizy z Urzędu Gminy i Miasta w Chęcinach oraz Urzędu Powiatowego. Budowa zakończona została w 1972 roku.
Druhowie z OSP Radkowice brali udział w zawodach strażackich, organizowanych co dwa lata. W 1968 roku w Bieleckich Młynach, wśród 21 startujących jednostek, zajęli 1 miejsce, a nagrodą był wóz konny. Podczas kolejnych zawodów, po zajęciu II miejsca, strażacy z Radkowic zostali nagrodzeni drabinami strażackimi. Pierwszym pożarem, do którego wyjechano wozem konnym, był pożar ówczesnego budynku organisty w Chęcinach, gdzie jednostka z Radkowic zameldowała się jako pierwsza do gaszenia.
Wyposażenie i rozwój
Przez kolejne lata jednostka, dzięki gospodarności i pracy druhów, zgromadziła fundusz na zakup profesjonalnego wozu bojowego marki Nysa. Po kilku latach OSP otrzymała samochód marki Star 25 z Gminy Sitkówka-Nowiny, który służył do 2004 roku, kiedy został przekazany do Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni. Następnym wozem, który otrzymała straż w Radkowicach, był Star 29 GBM (Gaśniczy, Beczka, Motopompa), przekazany z OSP Bolmin. Jest to samochód średni gaśniczy, wyposażony w motopompę PO-5, motopompę pływającą NIAGARA oraz motopompę szlamową. Od 2010 roku OSP Radkowice posiada samochód pożarniczy średni gaśniczy marki Star 244 GBA (Gaśniczy Beczka Autopompa), który służy jednostce do dziś.
Współczesność
Strażacy z Radkowic biorą udział w wydarzeniach religijno-patriotycznych w rodzimej parafii (udział w Triduum Paschalnym, procesji Bożego Ciała) oraz w wydarzeniach kulturalnych na terenie gminy Chęciny. W maju 2019 roku została uroczyście poświęcona i oddana do użytku nowa remiza OSP. Obiekt został zlokalizowany na działce należącej do Urzędu Gminy, tuż przy drodze wojewódzkiej. W wielofunkcyjnym budynku przewidziano miejsce na dwa garaże dla strażackich samochodów, a także salę szkoleń, w której spotkania będą mogli odbywać także mieszkańcy. W ramach zadania wybudowano drogi wewnętrzne, plac manewrowo-szkoleniowy i miejsca postojowe dla samochodów osobowych. Tego samego dnia dokonano także poświęcenia i przekazania nowego sztandaru dla OSP Radkowice.
Ochotnicza Straż Pożarna w Bolminie
Początki i działalność kulturalna
Ochotnicza Straż Pożarna w Bolminie została założona 6 września 1925 roku. Zapis w kronice jednostki podkreśla, że działalność OSP w Bolminie nie ograniczała się tylko do przysposobienia i szkolenia drużyn ogniowych, ale objęła także prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej. Zorganizowano czytelnię, założono bibliotekę oraz ludowy zespół artystyczny, organizowano również zabawy taneczne. Druhowie własnymi siłami urządzili w sali parafialnej scenę, na której odbywały się różne przedstawienia.
Najważniejsza była gotowość i sprawność bojowa strażaków, do czego podchodzili bardzo poważnie - umundurowanie było prywatną sprawą ochotników. Uzbrojenie bojowe zapewniło Towarzystwo Ochotniczej Straży Pożarnej w Bolminie, które było organizatorem dochodowych zabaw tanecznych i przedstawień. Dalsze dosprzętowienie jednostki i skompletowanie umundurowania zrealizowano dzięki zaciągnięciu pożyczki w Kasie Stefczyka.
W latach 1927-1939 funkcję naczelnika pełnił Jan Drąg. W tym czasie do straży przyłączono orkiestrę parafialną, założoną w 1908 roku przez ks. Piotra Folfasińskiego, która koncertując pomagała w zdobywaniu pieniędzy na potrzeby jednostki.
Rozwój jednostki i modernizacja
Na początku lat 40. najważniejszym elementem wyposażenia bojowego jednostki była ręczna sikawka. Przez cały okres okupacji hitlerowskiej strażacy pełnili swoją służbę. W 1953 roku zrodziła się inicjatywa budowy remizy. Do kolejnej zmiany we władzach OSP doszło w 1960 roku, a nowe władze aktywizowały działania straży, zabiegając o lepsze wyposażenie bojowe. W październiku 1966 roku OSP otrzymała pierwszy wóz strażacki i ponownie rozpoczęto budowę remizy. Dzięki wielkiemu zaangażowaniu strażaków oraz społeczności Bolmina i okolicznych miejscowości, inwestycje udało się zrealizować do końca. Nowa strażnica oficjalnie została przekazana do użytku 1 maja 1969 roku.
W celu likwidacji zagrożeń druhowie dwa razy w roku dokonywali przeglądów gospodarstw wiejskich, sprawdzając zabezpieczenia przeciwpożarowe. Prowadzili również profilaktyczne szkolenia w czasie zebrań wiejskich, przeprowadzali ćwiczenia bojowe i regularnie brali udział we współzawodnictwie z innymi jednostkami podczas gminnych zawodów sportowo-pożarniczych.
W styczniu 1973 roku formacja otrzymała nowy samochód strażacki Star-200 GBM, który służył jednostce do 2002 roku. W 1975 roku, z okazji 50-lecia OSP Bolmin, z własnych środków finansowych odnowiono sztandar jednostki. W 2009 roku remiza doczekała się gruntownej modernizacji dzięki wsparciu finansowemu z projektu w ramach „Świętokrzyskiego Programu Odnowy Wsi”, a w 2015 roku dzięki wsparciu z gminy Chęciny dokonano termomodernizacji budynku. W 2018 roku OSP w Bolminie doczekała się nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego MAN.
Ochotnicza Straż Pożarna w Ostrowie
Historia Szpitala w Wolicy
Powstanie jednostki
Mieszkańcy wsi Ostrów, nauczeni doświadczeniem kilku pożarów, które dotknęły całe szeregi domostw i pomieszczeń gospodarczych, postanowili we własnym sołectwie zorganizować Straż Ogniową. Chociaż zapiski historyczne mówią o powstaniu jednostki ogniowej w Ostrowie w marcu 1926 roku, za oficjalną datę powstania uznano...
Zebranie sprawozdawcze za rok 2022
5 lutego w Ostrowie odbyło się zebranie sprawozdawcze tamtejszej jednostki OSP za 2022 rok. W spotkaniu z druhami wzięli udział senator RP - Krzysztof Słoń, burmistrz Gminy i Miasta Chęciny Robert Jaworski, prezes OSP w Ostrowie - Kazimierz Łebek, Komendant Gminny Ochrony Przeciwpożarowej - Andrzej Iwański oraz druhowie i druhny z OSP w Ostrowie. Podczas zebrania skrupulatnie przedstawiono sprawozdania z działalności OSP, a także omówiono plan funkcjonowania jednostek na 2023 rok.