Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) mogą liczyć na znaczące wsparcie finansowe z budżetu państwa, które jest kluczowe dla ich funkcjonowania i realizacji zadań ratowniczych. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) we współpracy z Komendą Główną PSP co roku planuje dotacje dla OSP na realizację zadań ratowniczych, zgodnie z ustawą o OSP z 2021 r.
Wsparcie finansowe dla OSP z MSWiA
W budżecie państwa na 2024 rok przewidziano około 262 mln zł na rozwój OSP. Środki te są rozdzielane w następujący sposób: 73 mln zł przeznaczono dla jednostek włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) oraz 189 mln zł na wsparcie pozostałych OSP. Te środki trafiają do straży w formie dotacji celowych na wyposażenie, szkolenia i inne potrzeby wynikające z ich działalności ratowniczej.
Rodzaje dotacji i beneficjenci
Co istotne, dotacje z MSWiA przysługują zarówno jednostkom w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym (KSRG), jak i OSP spoza KSRG. Jednostki KSRG otrzymują stałe ryczałty na gotowość i mogą wnioskować o większy sprzęt, natomiast dla OSP spoza KSRG przeznacza się odrębną pulę na „przygotowanie do działań ratowniczo-gaśniczych”. Dzięki tym środkom państwo finansuje m.in. bieżące utrzymanie gotowości bojowej.
Proces składania i rozpatrywania wniosków o dotacje celowe
Aby skorzystać z dotacji MSWiA, OSP musi złożyć wniosek. Wniosek zazwyczaj składa się na początku roku, za pośrednictwem właściwego komendanta (np. gminnego OSP) lub bezpośrednio do komendy powiatowej PSP. We wniosku wymienia się potrzebny sprzęt lub wyposażenie, które muszą być zgodne z oficjalnym katalogiem kwalifikującym się do dofinansowania, oraz uzasadnia te potrzeby.
Następnie Komenda Główna PSP dzieli dostępne środki według ustalonych kryteriów. Przy podziale bierze się pod uwagę takie czynniki jak liczba wyjazdów jednostki, zagrożenia na jej terenie czy braki w wyposażeniu. Po pozytywnej decyzji OSP podpisuje umowę dotacyjną i otrzymuje środki, które musi wydać na wskazany cel i rozliczyć w określonym terminie.
Finansowanie zakupu nowych pojazdów strażackich
Zakup nowych wozów strażackich jest finansowany w ramach odrębnych programów, które są tworzone z montażu kilku źródeł. Zazwyczaj co roku powstaje lista OSP, które otrzymają dofinansowanie na nowe wozy strażackie. Taki zakup finansowany jest wspólnie przez MSWiA/PSP, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), samorządy lokalne, a nawet fundusz prewencyjny zakładów ubezpieczeniowych.
Przykładowo, średni wóz za około 900 tys. zł może być pokryty w ten sposób: 400 tys. zł z PSP/MSWiA, 200 tys. zł z NFOŚiGW, 250 tys. zł od gminy i 50 tys. zł z funduszu ubezpieczeniowego. Dzięki temu poszczególne jednostki OSP otrzymują pojazdy niemal w całości sfinansowane ze źródeł zewnętrznych. W 2025 roku rządowy program przewidział do przekazania 262 nowych wozów dla OSP w całej Polsce (34 ciężkie, 134 średnie i 94 lekkie) wraz z dofinansowaniem ich zakupu.
Nowy wóz strażacki dla OSP w Nowej Wsi
Klucz do sukcesu: wnioskowanie i współpraca
Dotacje rządowe z MSWiA i PSP to podstawowe źródło finansowania Ochotniczych Straży Pożarnych. Obejmują one zarówno bieżące utrzymanie gotowości bojowej, zwłaszcza dla jednostek KSRG, jak i zakupy sprzętu oraz pojazdów. Warto co roku składać wnioski o dostępne dotacje i utrzymywać kontakt z lokalnymi strukturami PSP, by nie przegapić żadnej możliwości wsparcia.