Wprowadzenie do Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu (PWP)
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) należy do kluczowych urządzeń ochrony przeciwpożarowej. Jego głównym zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego obiektu budowlanego. W razie pojawienia się ognia, PWP umożliwia odłączenie dopływu prądu, co jest niezbędne do bezpiecznego prowadzenia akcji gaśniczej przez ekipy ratownicze. Odcina on dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru.
Warto zaznaczyć, że PWP nie chroni przed pożarem ani jego skutkami, ponieważ jest uruchamiany już po jego powstaniu. Jego rola sprowadza się do odcięcia zasilania w obiekcie, co ułatwia działanie służb ratowniczych. Potocznie mianem przeciwpożarowego wyłącznika prądu błędnie nazywa się ręczny ostrzegacz pożarowy (ROP), a nie właściwy aparat w rozdzielnicy głównej.
Podstawy Prawne i Obowiązek Stosowania
Konieczność stosowania przeciwpożarowych wyłączników prądu w instalacjach elektrycznych w budynkach wynika z zapisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mówi o tym również Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Zgodnie z tymi przepisami, PWP jest urządzeniem przeciwpożarowym służącym do zapobiegania powstawaniu, wykrywania oraz zwalczania pożarów lub ograniczania ich skutków.
Obowiązek stosowania PWP dotyczy budynków lub stref pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m³ lub jeśli występuje zagrożenie wybuchem. Warto zauważyć, że pojęcie „występowania zagrożenia wybuchem” jest o wiele bardziej pojemne niż tylko pomieszczenie zagrożone wybuchem.
Wyjątki: Obowiązek nie dotyczy np. obiektów, w których kubatura strefy pożarowej jest mniejsza niż 1000 m³ i nie występują strefy zagrożone wybuchem. Odcięcie dopływu prądu przez PWP nie może powodować samoczynnego załączenia drugiego źródła energii elektrycznej, z wyjątkiem źródła zasilającego oświetlenie awaryjne, jeżeli występuje ono w budynku, oraz źródeł zasilających urządzenia elektryczne, które muszą funkcjonować w czasie pożaru.
Zasady Działania i Wymagania Instalacyjne
PWP powinien odłączać wszystkie obwody w budynku lub strefie pożarowej. Wyłącznik nie powinien odłączać zasilania urządzeń niezbędnych w trakcie pożaru, np. pomp hydrantowych, wentylatorów oddymiających. Dla takich urządzeń, w rozdzielni głównej lub za złączem kablowym, wydziela się sekcję obwodów pożarowych niezależną od PWP.
Dyskusyjne jest zasilanie sprzed PWP urządzeń przeciwpożarowych posiadających własne akumulatory, np. centrali systemu sygnalizacji pożarowej (SSP). Same tylko organy Państwowej Straży Pożarnej wydały na ten temat dwie sprzeczne opinie. Jeśli jest to możliwe, warto zasilać sprzed wyłącznika ppoż. również przycisk wyzwalający.
PWP powinien być umieszczony w pobliżu głównego wejścia do budynku lub złącza, czyli miejsca, gdzie znajdują się bezpieczniki mocy (BM). Ppoż. wyłącznik prądu musi być odpowiednio oznakowany. Oznakowanie to należy wykonać znakiem z błyskawicą na czerwonym tle.
Certyfikacja, Konserwacja i Odpowiedzialność
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym, PWP jako wyrób budowlany powinien:
- Posiadać Krajową Ocenę Techniczną (KOT) - dokument potwierdzający, że dany wyrób budowlany spełnia wymagania użytkowe i może być wprowadzony do obrotu w Polsce.
- Uzyskać Krajowy Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych - dokument potwierdzający, że wyrób zachowuje deklarowane właściwości użytkowe w czasie, m.in. w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.
- Być oznakowany znakiem budowlanym „B” - oznaczenie informujące, że wyrób został oceniony zgodnie z krajowym systemem oceny zgodności i spełnia wymagania określone przez polskie przepisy techniczno-budowlane.
Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., PWP podlega okresowej konserwacji i przeglądom technicznym. Odpowiedzialność za zapewnienie, że obiekt jest wyposażony w sprawny PWP, spoczywa na właścicielu, zarządcy lub użytkowniku obiektu, w zależności od zapisów umowy lub przepisów szczególnych.
Rodzaje tryskaczy przeciwpożarowych – mokre / suche / wstępnie aktywowane
Wyzwania Projektowe i Metody Sterowania PWP
PWP jest urządzeniem problematycznym z punktu widzenia przepisów, projektowania i wykonawstwa. Przepisy nie wskazują konkretnego rozwiązania, a w praktyce kilka różnych aparatów pełni wspólnie jego funkcje. Jedyna norma opisująca projektowanie z punktu widzenia elektrycznego nie jest wymieniana w rozporządzeniach, co oznacza, iż jest do dobrowolnego stosowania.
W przypadku sterowania zdalnego PWP, w praktyce spotyka się dwie główne metody. Jedną z nich jest wykorzystanie wyzwalacza podnapięciowego (zanikowego) w celu zdalnego otwarcia styków aparatu podstawowego. Wadą tego rozwiązania jest możliwość utraty zasilania w instalacji na skutek chwilowego zapadu napięcia, które to zjawisko jest dość powszechne. Przerwa w zasilaniu jest zjawiskiem wysoce niepożądanym, szczególnie w obiektach wrażliwych, takich jak szpitale. Aby uniewrażliwić taki PWP na chwilowe zapady napięcia, należałoby zastosować zasilacz gwarantowany typu UPS, najlepiej w topologii on-line. Takie rozwiązanie pociąga za sobą dużo większe koszty eksploatacji (serwisowanie, wymiana baterii).
Dwutorowy Przycisk Przeciwpożarowy: Charakterystyka i Podłączenie
Ręczny Przycisk Uruchamiająco-Sygnalizujący PWP1
Ręczny przycisk uruchamiająco-sygnalizujący, np. PWP1, ma za zadanie uruchomić "Przeciwpożarowy wyłącznik prądu", który odłączy zasilanie budynku od źródła energii elektrycznej podczas pożaru w czasie akcji ratowniczej. Przycisk wyzwalający powinien znajdować się w pobliżu głównego wejścia do budynku lub w pobliżu złącza. Może być stosowany jako „Przeciwpożarowy wyłącznik prądu” pod warunkiem umieszczenia nad nim tabliczki: „Przeciwpożarowy wyłącznik prądu”. W komplecie z przyciskiem często znajduje się samoprzylepna tabliczka z taką treścią.
Dwutorowy ręczny przycisk uruchamiająco-sygnalizujący PWP1 z podwójną sygnalizacją LED (dwutorową) daje możliwość informacji o:
- Dioda zielona - stan uruchomienia wyłącznika.
- Dioda czerwona - stan dozoru (wyłącznik włączony, gotowy do działania).
Ledy zakończone są kostką podłączeniową. Czerwona dioda LED powinna świecić, gdy wyłącznik jest załączony. W momencie zbicia szybki czerwona dioda LED powinna zgasnąć, a zapalić powinna się zielona dioda LED, która informuje o uruchomieniu wyłącznika. Zielona dioda LED powinna być zasilana z osobnego źródła zasilania, najlepiej sprzed wyłącznika.
Minimalna ilość przewodów potrzebnych do podłączenia wyłącznika z 2 LEDami wynosi:
- 2 LEDy + 3 styki: min. 7 przewodów
- 2 LEDy + 2 styki: min. 6 przewodów
- 2 LEDy + 1 styk: min. 5 przewodów
Typy Torów Prądowych w Przycisku
Przy wyborze torów prądowych należy uwzględnić wybrany typ (A lub B):
- TYP A (bez podtrzymania)
- Tory zwierne NO (10, 20, 30): po zbiciu szybki lub zdemontowaniu pokrywy tory się otwierają.
- Tory rozwierne NC (01, 02, 03): po zbiciu szybki lub zdemontowaniu pokrywy tory się zamykają.
- Tory mieszane NC/NO (11, 12, 21): po zbiciu szybki tory zwierne się otworzą, a tory rozwierne się zamkną.
- TYP B (stały, odblokowywany przez "RESET")
- Tory zwierne NO (10, 20, 30): po zbiciu szybki lub zdemontowaniu pokrywy przycisk należy wcisnąć ręcznie - tory się zamykają.
- Tory rozwierne NC (01, 02, 03): po zbiciu szybki lub zdemontowaniu pokrywy przycisk należy wcisnąć ręcznie - tory się otwierają.
Temperatura pracy dla tego typu urządzeń mieści się zazwyczaj w zakresie od -25°C do +70°C.
tags: #dwutorowe #przycisk #przeciwpozarowy