System sygnalizacji pożarowej Esser FlexES Control

System sygnalizacji pożarowej (SSP) jest kluczowym elementem ochrony przeciwpożarowej w każdym budynku, a jego prawidłowe zaprojektowanie, instalacja i konserwacja są niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa. Nowoczesne rozwiązania, takie jak centrala FlexES Control firmy Esser by Honeywell, wyznaczają nowe standardy w tej dziedzinie, oferując zaawansowane technologie i pełną kompatybilność z istniejącymi systemami.

Charakterystyka budynku i zakres projektu

Niniejszy projekt wykonawczy rozbudowy istniejącego systemu sygnalizacji pożaru odnosi się do rozmieszczenia elementów detekcyjnych, wykonawczych i monitorujących w szpitalu w Kup przy ul. Karola Miarki. Jest to czterokondygnacyjny, częściowo podpiwniczony budynek, którego kondygnacje nadziemne są podzielone na segmenty A, B i C. Szczegółowa przeciwpożarowa charakterystyka budynku została opisana w Aneksie nr 1 do Ekspertyzy Technicznej oraz w samej Ekspertyzie Technicznej. Stan na dzień odpracowywania dokumentacji to 30 kwietnia 2018 roku.

Istniejący i projektowany system sygnalizacji pożaru

Obecna konfiguracja

Na dzień opracowania dokumentacji, centrala systemu sygnalizacji pożaru zbudowana jest z:

• IQ8 CONTROL M (E808004)
• Karty peryferii z dodatkowym gniazdem mikromodułu (E772477)
• Dwóch mikromodułów pętli analogowej esserbus (E784382)
• Zespołu obsługi

Głównym zadaniem centrali sygnalizacji pożaru jest funkcja wykrywania i informowania o zagrożeniu pożarowym. Ponadto system steruje: systemem oddymiania, systemem elektrotrzymaczy, wyłączeniem wentylacji mechanicznej, otwarciem drzwi wyposażonych w kontrolę dostępu, zjazdem pożarowym windy oraz sygnalizacją akustyczno-optyczną.

Rozbudowa i nowe rozwiązania

W związku z zaprojektowaniem 10 pętli, należy rozbudować istniejącą centralę i wyposażyć ją w nową centralę IQ 8M. Budowa nowej centrali i istniejącej została pokazana w dokumentacji rysunkowej (schemat ideowy). Celem instalacji systemu jest wykrycie zagrożenia pożarowego we wczesnym stadium jego powstawania. Detekcja będzie oparta o czujki wielosensorowe oraz ręczne ostrzegacze pożarowe. Zaprojektowany system jest systemem adresowalnym, co umożliwi dokładną lokalizację zagrożenia pożarowego wykrytego przez czujkę oraz lokalizację uruchomionego ręcznego przycisku pożarowego (ROP). Należy pamiętać, że informacja o uruchomionym przycisku ROP nie zawsze jest tożsama z miejscem, w którym wystąpiło zagrożenie pożarowe, ponieważ osoba ewakuująca się może uruchomić najbliższy napotkany ostrzegacz.

Wczesne wykrywanie i alarmowanie

Zamontowane urządzenia systemu sygnalizacji pożaru mają na celu wczesne wykrycie zagrożenia pożarowego i zasygnalizowanie tego faktu osobom odpowiedzialnym za obsługę systemu. Wczesna detekcja pożaru pozwala na ugaszenie go w zarodku i przeprowadzenie sprawnej ewakuacji. Dla powyższych wytycznych wybrano system sygnalizacji pożaru oparty o dwie centrale IQ 8 M Control produkcji Novar Austria GmbH ESSER by Honeywell, działające w sieci ESSERNET. Centrala IQ 8 Control M charakteryzuje się wszechstronnością i szybkością działania. Maksymalnie obsługuje siedem pętli i do 127 elementów na pętli, z podziałem na maksymalnie 127 grup (stref) dozorowych. System adresowalny pozwoli na precyzyjne określenie miejsca zagrożenia pożarowego poprzez identyfikację nie tylko pomieszczenia, ale przede wszystkim adresu czujki. Wszystkie te informacje są ukazywane na wyświetlaczu i ułatwiają obsługę systemu.

Projekt pętli detekcyjnych i technicznych

Projektuje się dziewięć pętli detekcyjnych, na których będą pracować adresowalne detektory automatyczne (czujki) oraz ręczne ostrzegacze pożaru (przyciski). Dodatkowo, projektuje się jedną pętlę techniczną (sterowniczą), która będzie odpowiadała za wszystkie sterowania. Sygnały monitorujące urządzenia przeciwpożarowe będą również odbierane przez moduły zainstalowane na tej pętli. Do każdego modułu należy doprowadzić zasilanie 24V z zasilacza buforowego ZSP zespołem kablowym HDGs 2x1,5. Dla obiektu projektuje się sygnalizatory akustyczno-optyczne uruchamiane z centrali SSP poprzez moduły instalowane na pętli technicznej. Sygnalizatory należy instalować z puszką instalacyjną odporną na przepalenie.

Rozmieszczenie ręcznych ostrzegaczy pożaru (ROP)

Projektuje się rozmieszczenie ręcznych ostrzegaczy pożaru w ciągach komunikacyjnych w taki sposób, aby odległość od najdalej usytuowanego pomieszczenia nie była większa niż 20m. Wysokość montażu ROP powinna wynosić od 1,2 do 1,6 m od posadzki.

Autonomiczna detekcja pożaru

Szpital jest specyficznym obiektem, w którym mogą znajdować się różne materiały palne, dlatego należy zastosować w całym budynku czujki o jak najlepszym zakresie detekcji. Przyjęto w nowo projektowanej instalacji czujki wielosensorowe O2T, które są skuteczne w detekcji pożarów od TF-1 do TF 9. Projekt nie ingeruje i nie bierze odpowiedzialności za dobór czujek w częściach szpitala objętych już wykonaną instalacją SSP.

Punkty adresowe i strefy alarmowania

Punktem adresowym jest indywidualnie identyfikowane miejsce w centrali, takie jak czujka, przycisk lub wejście modułu kontrolnego. Punkt adresowy w centrali opisany jest jako element w strefie. Wykonawca jest zobowiązany uzgodnić opisy pomieszczeń z Inwestorem. Strefa to zbiór dowolnych punktów adresowych stanowiący logiczną całość. Informacje o stanach elementów liniowych są ukazywane na centrali w postaci opisu danej grupy, co pozwala na dokładną identyfikację elementu, którego dotyczy informacja. Mogą one być drukowane na drukarce systemowej. System pozwala na blokowanie poszczególnych elementów, jak i grup. Przewiduje się dwustopniowy system alarmowania. Czas reakcji obsługi i opóźnienia są uzgodnione z inwestorem na typowe. W przypadku zadziałania dowolnej czujki centrala sygnalizuje alarm I stopnia (włącza się sygnalizacja alarmu na centrali). W ciągu czasu T1 obsługa powinna potwierdzić alarm, odczytać z wyświetlacza centrali miejsce powstania alarmu i zweryfikować go w czasie T2. Jeżeli do upłynięcia czasu T2 alarm nie zostanie skasowany lub w ciągu czasu T1 alarm nie zostanie potwierdzony (brak obsługi systemu), centrala przechodzi do stanu alarmu II i zostają wysterowane zgodnie z tabelą sterowań. Dla budynku przewiduje się rozgraniczenie stref alarmowania i sterowania.

Zasilanie systemu i okablowanie

Zasilanie rezerwowe

Zastosowane systemy i urządzenia, w tym centrala SAP oraz zasilacze do zasilania i wysterowania dodatkowych systemów, mają posiadać autonomiczne źródło zasilania rezerwowego. Jego podstawę stanowią baterie akumulatorów zdolne do utrzymania instalacji lub urządzeń w stanie pracy przez minimum 72 godziny, po czym pojemność baterii powinna być jeszcze wystarczająca do minimum 30-minutowej pracy instalacji lub urządzenia w stanie alarmu. Poniżej przedstawiono dobór zasilaczy buforowych oraz pojemność akumulatorów, którą wyznaczono wzorem:

• Akumulator 12V 18 Ah: 4 szt.
• Akumulator 12V 26 Ah: 4 szt.

Nowe zasilanie 230V

Nowo projektowane urządzenia, tj. centrala sygnalizacji pożaru oraz zasilacze buforowe, wymagają zasilania 230V. Projektuje się wykonanie nowego zasilania 230V do istniejącej centrali sygnalizacji pożaru oraz do ww. urządzeń z rozdzielni głównej sprzed przeciwpożarowego wyłącznika prądu. Wykonawca zobowiązany jest przebudować rozdzielnię elektryczną w taki sposób, aby wydzielić co najmniej cztery pola 1-fazowe sprzed przeciwpożarowego wyłącznika prądu.

Modyfikacje pętli i okablowanie

Należy rozdzielić istniejącą pętlę dozorową oddziału gruźliczego i dziennej rehabilitacji. Odcinek pętli oddziału gruźliczego należy połączyć z zaprojektowaną pętlą nr 8. Odcinek pętli dziennego oddziału rehabilitacyjnego na parterze należy połączyć z pętlą nr 2. Istniejąca pętla oddziału reumatologii na II piętrze zostanie rozbudowana o cztery dodatkowe czujki na tym oddziale i oznaczona jako pętla nr 7 w nowym projekcie. Zainstalowany moduł eBK 4g2r należy przełożyć do nowo projektowanej pętli technicznej. Sygnalizatory na oddziale gruźliczym należy podłączyć do modułu eBK 4g2r na pętli technicznej. Projektuje się połączenie istniejącej centrali SSP z nową centralą poprzez sieć ESSERNET. Nową centralę należy zaprogramować jako master, natomiast z istniejącej centrali należy zdemontować panel obsługi i zastąpić go ślepym panelem; będzie ona pracowała jako SLAVE.

Trasy kablowe

Pętlę techniczną i przewody do wysterowania oddymiania i windy należy prowadzić w zespołach kablowych E30. Trasy kablowe przed przystąpieniem do prac należy uzgodnić z inwestorem. Wykonawca musi zwrócić szczególną uwagę na ciągłość ekranu w celu wyeliminowania doziemienia systemu. Pionową trasę kablową E30 w korytarzu na każdej kondygnacji należy obudować dekoracyjnie w systemie karton-gips.

Szacunkowa ilość okablowania:

Szacunkowa ilość okablowania jest orientacyjna. W rzeczywistości ilość przewodów może się różnić w zależności od sposobu przeprowadzenia tras kablowych. Projekt nie szacuje ilości zwykłych koryt kablowych, rurek elektroinstalacyjnych oraz mocowań dla ww. elementów.

Konserwacja i deklaracja zgodności

Zainstalowane urządzenia przeciwpożarowe systemu sygnalizacji pożaru należy poddawać regularnym badaniom okresowym zgodnie z obowiązującymi przepisami. Fakt przeprowadzania wszelkich prac związanych z konserwacją lub naprawą systemu powinien być zapisany w zeszycie konserwacji systemu, przechowywanym u użytkownika obiektu. Konserwację systemu należy zlecić wyspecjalizowanej firmie.

Wykonawca jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o wykonaniu instalacji urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z projektem wraz z naniesionymi zmianami. Ponadto, wykonawca jest zobowiązany podłączyć wszystkie drzwi wyposażone w kontrolę dostępu (KD) do rezerwowych modułów eBK 12R, oprogramowując je zgodnie z zasadą alarmu II stopnia na danej kondygnacji w danym skrzydle, co zwalnia kontrolę dostępu w tej przestrzeni.

Centrala sygnalizacji pożarowej Esser FlexES Control: nowa generacja

Ergonomia i architektura

Centrala sygnalizacji pożarowej FlexES Control wyznacza nowe standardy w ergonomii i przejrzystości zespołu obsługi oraz architektury podzespołów. FlexES Control to również nowa architektura sprzętowa, wyposażona w 100% w nowe podzespoły, zbudowane z wykorzystaniem najnowocześniejszych komponentów i technologii. Mimo braku modułów i podzespołów central starszych generacji, nowa zapewnia pełną kompatybilność z siecią central, pętlami dozorowymi i wszystkimi urządzeniami starszych generacji systemów Esser.

Skalowalność i modułowość

Architektura FlexES Control pozwala - dzięki pełnej skalowalności i modułowości - dopasować obudowę centrali do potrzeb każdego obiektu i każdego projektu. Skalowalność to możliwość skomponowania centrali zarówno jako jednostki małej, obsługującej 1-2 pętle dozorowe, jak i jako dużej centrali obsługującej do 18 pętli dozorowych i aż do 2286 elementów adresowalnych. Centrala jest dostępna w różnych wersjach dostosowanych optymalnie do różnej pojemności pętlowej: FX2 - do 2 pętli, FX10 - do 10 pętli i FX18 - do 18 pętli.

Podstawowe podzespoły

Podstawowe podzespoły (moduły) centrali FlexES Control to: moduły kontrolera, sieci, pętli i kart rozszerzeń oraz zasilacz wraz z baterią akumulatorów i zespół obsługi. Uniwersalna płyta montażowa obudowy centrali pozwala na instalację modułów w różnych układach. Dzięki technice Mix & Match można w kartach rozszerzeń umieścić moduły pętli i sieci w dowolnym układzie i rozmieszczeniu, zapewniając pełną elastyczność konfiguracji. Techniki Hot-Swap i Plug & Play pozwalają na montaż i demontaż modułu kontrolera, pętli i sieci bez wyłączania zasilania. Dzięki temu rozbudowa centrali lub zmiana konfiguracji może odbywać się przy w pełni działającej centrali, bez wyłączania dozoru w chronionym obiekcie. Implementacja Hot-Swap zdecydowanie zmniejsza też ryzyko przypadkowego uszkodzenia centrali w trakcie prac serwisowych i instalacyjnych, podnosząc niezawodność systemu.

Budowa i funkcjonalność modułów

Moduły centrali w postaci kompaktowych podzespołów są zamknięte w izolującej obudowie, co zapobiega przypadkowym uszkodzeniom od ładunków elektrostatycznych lub przypadkowemu zetknięciu z obwodami pod napięciem. Instalacja modułów w uniwersalnych złączach na kartach rozszerzeń odbywa się bez użycia narzędzi, a montaż i złożenie centrali zajmuje instalatorowi maksymalnie kilka minut. Dzięki postępowi technologii, dodatkowym modułom sprzętowym oraz aktualizacji oprogramowania wydajność i funkcjonalność zainstalowanego systemu może być sukcesywnie rozwijana bez potrzeby wymiany systemu na nowy.

Moduł kontrolera - główny element centrali - zawiera: procesor CPU, pamięć systemową (firmware), pamięć konfiguracji i pamięć 10 000 zdarzeń centrali. Moduł kontrolera standardowo udostępnia pięć wyjść przekaźnikowych, w tym jedno dedykowane do sterowania urządzeniem transmisyjnym (UTA). Moduły pętli dozorowej cechuje duża uniwersalność - jeden typ modułu obsługuje zarówno standardowe pętle dozorowe esserbus®, jak i nowoczesne pętle esserbus® Plus, umożliwiające współpracę z adresowalnymi, zasilanymi z pętli sygnalizatorami pętlowymi IQ8Alarm oraz IQ8Quad. Oprogramowanie tools8000 udostępnia wiele przydatnych narzędzi instalatora i serwisanta, m.in. możliwość lokalizowania miejsca zwarcia, przerwy, a także doziemienia pętli dozorowej. Pętle dozorowe esserbus® mogą mieć do 3500 m długości (kabel YnTKSY 1 x 2 x 0,8 ekw.), umożliwiają wykonywanie adresowalnych odgałęzień pętli bez potrzeby wykorzystywania adapterów linii bocznej. Wszystkie elementy pętli esserbus® są w pełni automatycznie i zdalnie adresowane software'owo. Określenie topologii pętli, zdalny odczyt stanów serwisowych i pamięci każdego elementu pętli to żaden problem dla doświadczonego instalatora. Zmiany wprowadzone na pętli są automatycznie, zdalnie sczytywane i identyfikowane w systemie.

Zespół obsługi FlexES Control

Zespół obsługi FlexES Control został opracowany z myślą o zapewnieniu maksimum ergonomii obsługi i najwyższej czytelności wyświetlanych informacji, przy jednoczesnym zachowaniu podobnego układu przycisków, wskaźników i funkcjonalności jak w centralach starszych generacji 8000/IQ8Control. Dzięki zachowaniu ujednoliconego interfejsu obsługi instalatorzy, serwisanci i personel obsługi znający wcześniejsze generacje central mogą intuicyjnie, w podobny sposób obsługiwać centrale FlexES bez dodatkowego szkolenia. Nowy zespół obsługi jest wykonany w technice Night-Design, co oznacza podświetlanie tylko aktywnych przycisków i wskaźników na danym poziomie dostępu. To znacznie upraszcza i zwiększa efektywność obsługi. FlexES jest całkowicie pozbawiona mechanicznych przycisków, które mogą ulec zablokowaniu i zużyciu. Zespół obsługi jest płaski, a liczne przyciski wykonane w technologii styku pojemnościowego reagują na dotyk palca. Na dużym kolorowym wyświetlaczu LCD VGA o przekątnej 5,7” są wyświetlane - w sposób uporządkowany - komunikaty systemowe i menu centrali. Wśród nowych funkcji zespołu obsługi, niedostępnych we wcześniejszych generacjach central, pojawiły się dodatkowe wskaźniki LED i przyciski - m.in. zbiorczy wskaźnik alarmów technicznych, wskaźniki i przyciski do urządzeń zabezpieczenia ppoż. (np. klapy pożarowe). Jedną z wyjątkowo użytecznych nowości w centrali FlexES Control jest możliwość swobodnego konfigurowania menu funkcyjnego przez programistę. Pod przyciskami funkcyjnymi F1-F4 można skonfigurować swobodnie zdefiniowane makra - zestawy funkcji dla każdego poziomu dostępu niezależnie. Operator, serwisant i instalator mogą szybko i wygodnie, za pomocą przycisków F1-F4, wywoływać istotne operacje w systemie dla wielu elementów jednocześnie. Pozwala to zminimalizować ryzyko popełnienia błędu, np. przy blokowaniu sterowań w części obiektu przed wykonywaniem częściowych testów systemu.

Zasilacz centrali FlexES Control

Zasilacz centrali FlexES Control o mocy 150 W ma wydatek prądowy 6 A przy napięciu 24 VDC, z czego 3 A jest przeznaczone na ładowanie akumulatorów i 3 A na zasilanie urządzeń peryferyjnych. Do modułu zasilacza można podłączyć maks. cztery akumulatory 26 Ah/12 V. Moduł zasilacza jest jednostką inteligentną - programowalną, która dokładnie mierzy parametry akumulatorów, pozwalając automatycznie obliczyć bilans prądowy centrali w programie tools8000 na podstawie pomierzonych wartości prądu w stanie alarmu i dozoru. Centrala FlexES Control, jako jednostka elastyczna w konfiguracji, może być wyposażona nawet w trzy moduły zasilacza pracujące kaskadowo w układzie pętli.

Tryby pracy awaryjnej i redundancja

Każda centrala Esser by Honeywell, również FlexES Control, ma awaryjny tryb pracy, dzięki czemu przy awarii procesora, pamięci konfiguracji czy innych poważnych usterkach nadal jest zdolna do odbierania sygnałów alarmowych, ich sygnalizowania operatorowi i automatycznego przesyłania do PSP. Każda ma też zaimplementowaną dualną technikę komunikacji z elementami pętli dozorowych. Elementy adresowalne w pętlach dozorowych esserbus® i esserbus® Plus komunikują się z centralą cyfrowo, przesyłając m.in. wartości analogowe pobudzenia i zabrudzenia sensorów detektorów. Oprócz wymienionych trybów pracy awaryjnej centrali i pętli, FlexES Control cechuje się jeszcze wyższym poziomem niezawodności i bezpieczeństwa. Umożliwia to praca z wykorzystaniem redundantnych modułów: kontrolera i zasilacza. Redundantny moduł kontrolera zastępuje główny moduł kontrolera w przypadku jego awarii, co pozwala na zachowanie w 100% funkcjonalności centrali. Oprócz procesora i pamięci konfiguracji centrali, zdublowane są także porty szeregowe, TCP/IP, USB, SD i wyjścia przekaźnikowe. Rezerwowy moduł zasilacza gwarantuje pełną sprawność centrali przy awarii jednego z podstawowych modułów zasilacza, co jest rozwiązaniem niespotykanym na rynku. W centralach pozbawionych redundantnego modułu zasilacza awaria zasilacza podstawowego oznacza natychmiastowe wyłączenie całego systemu z dozoru.

Obudowy centrali

Standardowa modułowa obudowa centrali wykonana z tworzywa sztucznego wzmacnianego włóknem szklanym jest kompatybilna z obudowami central 8000/IQ8Control. W pojedynczej standardowej obudowie można umieścić wszystkie podzespoły centrali FX2 - zasilacz, dwa akumulatory, moduł kontrolera i dwa moduły pętli/sieci. Jedna obudowa pomieści też moduł kontrolera i 18 modułów pętli/sieci centrali FX18, a kolejne obudowy należy przeznaczyć na zasilacz i akumulatory. Obudowy standardowe można łączyć w pionie lub poziomie, dzięki czemu centralę można idealnie wkomponować w dostępne dla niej miejsce. Elastyczność konfiguracji centrali FlexES Control wpisana w jej nazwę (Flex - flexibility) wynika z możliwości dostosowania liczby obudów standardowych do wielkości i potrzeb danej centrali. Drugim wariantem jest najnowsza obudowa z tworzywa ProBox, w której można zmieścić wszystkie komponenty centrali FX18 - moduł kontrolera, 18 modułów pętli/sieci, moduł zasilacza i dwa akumulatory. Trzecim wariantem jest obudowa do szaf rack 19” dostępna w formie wysuwanych szuflad. Podzespoły elektroniczne centrali - moduł kontrolera i 18 modułów pętli/sieci - można zainstalować w jednej szufladzie z zespołem obsługi FlexES, a moduł zasilacza i cztery akumulatory w drugiej szufladzie z zaślepką, jako front.

Kompatybilność wsteczna i oprogramowanie

Esser by Honeywell jako czołowy producent systemów sygnalizacji pożarowej świadomie tworzy nowe produkty, zachowując maksymalną kompatybilność wsteczną, co jest sprawą kluczową dla inwestorów i użytkowników zainstalowanych starszych wersji systemów. Centrala FlexES Control, pomimo stworzenia wszystkich podzespołów jako nowych rozwiązań, zachowuje pełną kompatybilność ze starszymi generacjami central 8000/IQ8Control oraz starszymi generacjami urządzeń peryferyjnych serii 9000, 9100, 9200. FlexES pracuje bez żadnych ograniczeń w sieci central essernet (wraz z centralami 8000/IQ8Control), pozwalając jednocześnie na pełną zdalną obsługę, konfigurację i serwisowanie z dowolnego miejsca w sieci całego systemu niezależnie od typów pracujących w sieci central i ich elementów pętlowych. Centrale FlexES Control i starszych serii programuje się nowymi wersjami programu instalatora tools8000 w ten sam sposób. Dzięki pełnej kompatybilności wstecznej inwestorzy mogą łatwo i szybko wymienić wyeksploatowane, starsze centrale w istniejących obiektach na FlexES Control - bez potrzeby ingerencji w istniejące pętle i pozostałe centrale w systemie. Dodatkowym atutem jest współpraca central FlexES Control z nadrzędnym oprogramowaniem wizualizacyjnym WinmagPlus oraz najnowszym FlexES Guard, opracowanym jako wszechstronny system przeznaczony do zarządzania bezpieczeństwem obiektu.

Bezpieczeństwo instalacji elektrycznej

Bezpieczeństwo instalacji elektrycznej w budynku jest jednym z kluczowych elementów ochrony przeciwpożarowej. Jego podstawowym zadaniem jest szybkie odłączenie zasilania instalacji elektrycznej budynku w sytuacji zagrożenia pożaru lub podczas prowadzenia akcji gaśniczej. W przypadku pożaru instalacja elektryczna może stanowić dodatkowe zagrożenie dla ekip ratowniczych. Po uruchomieniu przeciwpożarowego wyłącznika prądu następuje odłączenie zasilania instalacji użytkowej budynku. Wyłączniki przeciwpożarowe wymagają również okresowej kontroli w ramach przeglądów instalacji elektrycznej w budynku.

tags: #esser #wyl #pozarowy