Ochotnicza Straż Pożarna w Hecznarowicach, stanowiąca ważny element lokalnej społeczności w gminie Wilamowice, ma bogatą i długą historię. Jej powstanie datuje się na przełom maja i czerwca 1889 roku, co czyni ją jedną z najstarszych jednostek straży pożarnej w powiecie.
Początki i założenie (1889-1909)
Powstanie jednostki i pierwsi założyciele
Dokładna data powstania OSP Hecznarowice jest trudna do jednoznacznego ustalenia ze względu na zapisy w kronice, której pisanie rozpoczął Jan Kowalski, ówczesny tutejszy nauczyciel, 12 lipca 1890 roku. Bezpośrednia wzmianka o założeniu brzmi: „W miesiącu maju 1889r. a było to w niedzielę byłem na majówce Straży pożarnej wilanowskiej. Tam to spotkałem się z dwoma osobami, które obecnie także do naszej straży należą t. j. z Maciejem Sztafińskim i Maciejem Niklem. Idąc razem do domu rozmawialiśmy wspólnie o celu straży ogniowej a pierwszy z nich t. j. Maciej Sztafiński zagadną mnie w ten sposób: Ej proszę Pana, żeby to u nas można zaprowadzić taką straż ogniową! Na to dałem mu następującą odpowiedź dobrze, ale niech się każdy z was postara o zwerbowanie po kilku członków; jakoś rzeczywiście udało się, bo w krótkim czasie liczba członków wzrosła do 32”.
Zgodnie z powyższym, za założycieli jednostki należy uznać Jana Kowalskiego, Macieja Sztafińskiego oraz Macieja Nikla. Pierwszym prezesem został naczelnik Gminy Józef Warmuz, a komendantem Wojciech Pająk.
Drugim źródłem informacji o powstaniu straży jest książka kasy zawarta w kronice. Pierwsza data wpisu, 7 lipca 1889 roku, informuje, że Gmina ofiarowała 300 złr., a Towarzystwo Asekuracyjne Krakowskie 60 złr. Gmina liczyła wówczas 950 mieszkańców i 127 domostw. W zapisach z lat zaborów kronikarze przekazywali informacje potwierdzające polskość i patriotyzm mieszkańców Hecznarowic, mimo wyrazów szacunku dla monarchy austro-węgierskiego. Komendy były wydawane w języku polskim.
Pierwsze akcje i wyposażenie
Zebrania strażaków odbywały się często, zazwyczaj w niedziele. W dniu 29 czerwca 1889 roku, w niedzielę, straż przeszła swój chrzest bojowy. Jak podaje kronikarz, jednostka udała się na miejsce pożaru. Mimo braku umundurowania i sprzętu do gaszenia ognia, młoda, niewyćwiczona straż sprawowała się dzielnie przy ratowaniu płonącego domu, zasługując na ogólną pochwałę.
W roku 1889 zakupiono pierwszą sikawkę konną dwuosiową. W 1903 roku wybudowano pierwszą remizę.
Rozwój i działalność oświatowa (1909-1945)
Działalność kulturalna i edukacyjna
W 1909 roku straż przystąpiła również do realizacji celów oświatowych. Przy pomocy kierownika szkoły Jana Kosmana oraz nauczyciela Józefa Szymańskiego przygotowano i wystawiono (po raz pierwszy we wsi) trzy przedstawienia teatralne, które cieszyły się dużą popularnością. Osiągnięty dochód przeznaczono na zakup sztandaru. W 1910 roku przedstawiono inscenizację związaną z obchodami rocznicy bitwy pod Grunwaldem.
Sztandar i udział w akcjach gaśniczych
W 1909 roku ze składek społeczeństwa zakupiono sztandar. Niestety, w 1940 roku został on zniszczony przez Niemców. W tym okresie straż brała czynny udział w gaszeniu kilkudziesięciu (często dużych) pożarów w miejscowościach takich jak Wilamowice, Bielany, Dankowice, Stara Wieś, Bestwina, Janowice, Pisarzowice, Kozy, Kęty, Nowa Wieś, Łęki, Malec i Hecznarowice. Pożary te są dokładnie opisane w kronice, a do akcji gaśniczych z Hecznarowic dołączano odręczne szkice sytuacyjne.
Okres powojenny i rozbudowa (1945-1980)
Odnowa jednostki i nowy sztandar
W 1945 roku na stanowisko prezesa został wybrany druh Józef Pająk, natomiast naczelnikiem został Franciszek Formas. 15 września 1945 roku poświęcono nowo zakupiony sztandar jednostki. Pierwszym samochodem był poniemiecki samochód marki „BMW”.
W styczniu 1946 roku zmarł prezes jednostki. Jego następcą został Józef Grabowski, lecz po paru miesiącach zrezygnował z tej funkcji, a jego miejsce zajął Józef Rak.
Zmiany administracyjne i modernizacja
W roku 1949 postanowiono wybudować nową remizę. Po nowym podziale administracyjnym w roku 1951 Hecznarowice zostały przydzielone do powiatu Oświęcim. W 1954 roku odbyły się wybory nowych władz OSP: prezesem został Antoni Nikiel, naczelnikiem Eugeniusz Wójcik, którego w 1956 roku zastąpił druh Marian Marzec. W 1958 roku Komenda Rejonowa Straży Pożarnej w Bielsku-Białej przydzieliła jednostce motopompę. Przy okazji uroczystego przekazania wmurowano kamień węgielny pod nową remizę, którą oddano do użytku w 1962 roku. W 1964 roku zakupiono nowy samochód marki „Lublin”. W 1969 roku zmieniono naczelnika jednostki, którym został Józef Walczyk. Funkcję tę pełnił przez 6 lat, po nim jego miejsce zajął Stefan Nycz.
Powstanie Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej
W 1978 roku powstała Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza, której opiekunem został były naczelnik Franciszek Formas.
Lata 80. i 90. - budowa Domu Strażaka i nowe wyzwania
Nowy Zarząd i budowa Domu Strażaka
Na walnym zebraniu sprawozdawczo-wyborczym w roku 1981 wybrano nowy zarząd, w skład którego weszli: prezes - Antoni Tatoń, naczelnik - Henryk Brzeźniak, zastępca naczelnika - Antoni Hanusz, skarbnik - Kazimierz Pająk, sekretarz - Jan Brzeźniak, gospodarz - Stanisław Sztafiński, członek zarządu - Jacek Formas. Nowy Zarząd podjął decyzję o budowie nowego Domu Strażaka. W 1983 roku ukończono dokumentację, zaczęto gromadzić materiały, wykonano drogi dojazdowe i doprowadzono energię elektryczną. W 1984 roku rozpoczęto wieloletnią budowę Domu Strażaka. 16 września 1984 roku jednostka uroczyście obchodziła 95 lat powstania oraz wmurowanie Aktu erekcyjnego pod nowo budowany Dom Strażaka.
Jubileusze i odznaczenia
8 maja 1988 roku został poświęcony nowy sztandar, ufundowany przez strażaków jednostki. W 1989 roku Komenda Rejonowa w Bielsku-Białej przekazała jednostce samochód bojowy „Żuk”. 24 września 1989 roku OSP Hecznarowice obchodziła stulecie swego istnienia, a z tej okazji sztandar jednostki został odznaczony Złotym Znakiem Związku. W 1991 roku poświęcono i oddano do użytku Dom Strażaka. Kilka dni po tej uroczystości odszedł długoletni naczelnik jednostki Franciszek Formas. 19 września 1992 roku dotychczasowa Remiza została przekazana w całości dla Przedszkola.
Nowe pojazdy i akcje powodziowe
W 1996 roku został wybrany nowy Zarząd OSP. Prezesem pozostał Antoni Tatoń, wiceprezesami Czesław Jura oraz Stefan Nycz, naczelnikiem Paweł Sztafiński, jego zastępcą Edward Wójcik, sekretarzem Jan Brzeźniak, skarbnikiem Maciej Formas, gospodarzem Karol Sztafiński oraz kronikarzem Elżbieta Nycz.
Po wielu latach starań OSP, wraz z Urzędem Gminy w Wilamowicach, zakupiła pierwszy w jednostce ciężki samochód bojowy marki „Jelcz”, który wymagał remontu. Remont ten wykonali druhowie. 15 września 1996 roku nastąpiło poświęcenie i oddanie samochodu do podziału bojowego.
W lipcu 1997 roku na Polskę spadły obfite deszcze, a w Hecznarowicach rzeki Soła i Pisarzówka wystąpiły ze swoich koryt. Druhowie jednostki brali udział w ewakuacji mieszkańców wsi. Rada Miejska w Wilamowicach wystosowała podziękowanie dla jednostki za udział w ratowaniu życia i mienia mieszkańców Gminy. W listopadzie 1997 roku z funkcji kronikarza zrezygnowała Elżbieta Nycz, a z zastępcy naczelnika Edward Wójcik. Jego miejsce zajął druh Wojciech Brzeźniak.
19 marca 1998 roku do Parafii Hecznarowice przybył Obraz Matki Bożej Częstochowskiej, w tej uroczystości wzięli udział wszyscy członkowie OSP. We wrześniu 1998 roku z funkcji naczelnika zrezygnował druh Paweł Sztafiński, a na jego miejsce został wybrany Jacek Wójcik. Zmiana nastąpiła także na stanowisku gospodarza: po rezygnacji Karola Sztafińskiego, gospodarzem został Bronisław Pyrda.
XXI wiek - dalszy rozwój i modernizacja (2000-2007)
Orkiestra Dęta i zmiany w Zarządzie
W 1999 roku powstała Orkiestra Dęta przy OSP Hecznarowice, dla której instrumenty zakupili mieszkańcy wioski, natomiast OSP wyremontowała świetlicę do nauki gry. Prezesem Orkiestry został wybrany Edward Kryska, który po dwóch miesiącach zrezygnował, a jego miejsce zajął Józef Rak. We wrześniu 1999 roku jednostka obchodziła 110 lat założenia. Z tej okazji mieszkańcy Hecznarowic, w dowód wdzięczności, ufundowali figurę Św. Floriana, która stanęła przed Remizą OSP.
29 stycznia 2000 roku w jednostce odbyło się Nadzwyczajne Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze. Wybrano Zarząd, który ukonstytuował się w składzie: prezes - Michał Sztafiński, wiceprezes - Stefan Nycz, wiceprezes - Zdzisław Wala, naczelnik - Jacek Wójcik, zastępca naczelnika - Wojciech Brzeźniak, skarbnik - Maciej Formas, sekretarz - Grzegorz Pająk, gospodarz - Błażej Brzeźniak, członek zarządu - Marian Juras. Komisję Rewizyjną tworzyli: Józef Rak, Jan Adam Kardasz, Grzegorz Radwan.
Na przełomie roku wyremontowano silnik samochodu bojowego „Jelcz” oraz przeprowadzono kapitalny remont motopompy „PO 5”. We wrześniu jednostka, jak co roku, wzięła udział w Gminnych Zawodach Sportowo-Pożarniczych.
Nowy samochód bojowy i wyposażenie
27 stycznia 2001 roku odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawcze, na którym podsumowano rok 2000. W sierpniu 2001 roku jednostka była organizatorem Gminnego Przeglądu Orkiestr Dętych, w którym gościnnie brała udział Orkiestra Dęta „Mala Dechovka” ze Słowacji.
W styczniu 2002 roku odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawcze za rok 2001, w którym uczestniczył burmistrz Gminy Wilamowice Marian Trela, przewodniczący Rady Miejskiej, radni oraz inni zaproszeni goście. Wielkim zaskoczeniem był przyjazd prezesa Zarządu Wojewódzkiego Śląskiego ZOSP RP w Katowicach druha Alojzego Gąsiorczyka, z którego rąk jednostka otrzymała radiostację samochodową „Motorola GM 360”, zakupioną ze środków powodziowych.
W marcu 2002 roku jednostka zwróciła się do Zarządu Wojewódzkiego Zw. OSP RP w Katowicach z prośbą o pomoc przy pozyskaniu środków na zakup lekkiego samochodu bojowego marki Ford. Jednostka otrzymała odpowiedź pozytywną i czyniła starania o zakup pojazdu. W czerwcu OSP brała udział w gminnych zawodach sportowo-pożarniczych, zajmując w grupie seniorów 2 miejsce.
31 stycznia 2003 roku przeszedł do historii jednostki jako dzień, w którym OSP Hecznarowice otrzymała pierwszy nowy samochód w swojej 114-letniej historii. W tym dniu strażacy udali się do Częstochowy, gdzie w autoryzowanym salonie Forda „Frank-Cars” odebrali nowy lekki samochód pożarniczy „Ford - Transit”. Za pomoc w zakupie tego samochodu jednostka złożyła podziękowania Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska za przekazaną dotację oraz Zarządowi Wojewódzkiemu Zw. OSP RP w Katowicach za okazaną pomoc.
Dalsze inwestycje i akcje ratownicze
1 lutego 2003 roku odbyło się Walne zebranie członków OSP, na którym podsumowano rok 2002 i udzielono absolutorium Zarządowi. Na przełomie lutego i marca jednostka zakupiła wyposażenie do samochodu „Ford”: agregat wysokiego ciśnienia produkcji „Szczęśniak”; pompa szlamowa; pompa pływająca „Niagara”; pilarka spalinowa do drewna „Husqvarna”; pachołki, taśma odgradzająca, sorbent, latarki, lampa ostrzegawcza, kamizelki odblaskowe; gaśnice proszkowe i śniegowe, łopaty i miotły. W kwietniu jednostka nieodpłatnie przekazała samochód bojowy GLM 8/8 „Żuk” dla jednostki OSP Dąbrowa w Gminie Przystajń, pow. Kłobuck.
W 2004 roku jednostka obchodziła 115 rocznicę powstania. Uroczystości rozpoczęły się od uczestnictwa członków OSP we mszy św. w Kościele Parafialnym, po czym druhowie udali się na wspólny obiad. Z tej okazji zorganizowano również biesiadę wiejską z różnymi atrakcjami. W listopadzie 2004 roku odbyło się nadzwyczajne Walne zebranie członków OSP, na którym podjęto uchwałę o wstrzymaniu realizacji wszystkich wniosków podjętych na Walnym Zebraniu Sprawozdawczym w 2004 roku i przeznaczeniu wszystkich środków na zakup nowego średniego samochodu bojowego. Jednostka wystąpiła z wnioskiem do Zarządu Wojewódzkiego Zw. OSP RP w Katowicach o dotację do tego zakupu.
W styczniu 2005 roku odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze, na którym wybrano Zarząd i Komisję Rewizyjną w składzie: Zarząd: prezes - Michał Sztafiński, I wiceprezes: Grzegorz Pająk, II wiceprezes: Zdzisław Wala, naczelnik: Jacek Wójcik, zastępca naczelnika: Wojciech Hanusz, sekretarz: Kazimierz Cebrat, skarbnik: Maciej Formas, gospodarz: Józef Rak, członek zarządu: Marian Juras. Komisja Rewizyjna: przewodniczący: Grzegorz Radwan, członek komisji: Łukasz Brzeźniak, członek komisji: Wojciech Brzeźniak.
Ważne wydarzenia i akcje ratownicze
2 kwietnia 2005 roku, o godzinie 21:37, Polska pogrążyła się w żałobie po śmierci Papieża Jana Pawła II. W całym kraju zawyły syreny, a jednostka uczestniczyła we mszy św. żałobnej za duszę Papieża. W kwietniu odszedł także honorowy druh Marian Foks. W maju jednostka brała udział w gaszeniu pożaru hali magazynowej w Bielsku-Białej. We wrześniu Podbeskidzie nawiedziły ogromne ulewy, a w Hecznarowicach woda zalała piwnice wielu gospodarstw. Druhowie uczestniczyli w akcji na terenie wsi. W 2005 roku jednostka brała udział w 11 akcjach ratowniczo-gaśniczych.
28 stycznia 2006 roku odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawcze, na którym podsumowano rok 2005 i udzielono absolutorium Zarządowi. Na zebraniu wybrano dwóch kandydatów na członków Zarządu Gminnego, którymi zostali druhowie Jacek Wójcik i Kazimierz Cebrat. Józef Rak został wybrany kandydatem na członka Gminnej Komisji Rewizyjnej.
19 maja 2006 roku był dniem żałoby w jednostce - tragicznie zginął w wypadku samochodowym druh Artur Kanik, mający zaledwie 20 lat. W jego pogrzebie uczestniczyli druhowie z OSP z całej Gminy Wilamowice. 20 maja 2006 roku w OSP Stara Wieś odbył się Zjazd Gminny, na którym wybrano nowy Zarząd Gminny. Prezesem został wybrany druh Stanisław Nycz z OSP Stara Wieś, natomiast komendantem Gminnym został Roman Jędrzejko z OSP Pisarzowice. Sekretarzem Zarządu został druh OSP Hecznarowice Jacek Wójcik, a Kazimierz Cebrat został wybrany członkiem Zarządu.
29 czerwca 2006 roku nad Podbeskidziem przeszła ogromna wichura. W powiecie bielskim najbardziej ucierpiała Gmina Wilamowice, w tym miejscowości Hecznarowice i Pisarzowice. W Hecznarowicach wichura zerwała dachy z 3 budynków, a ulice były niedrożne z powodu powalonych drzew. Druhowie usuwali skutki wichury przez 2 dni. We wrześniu odbyły się Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze, w których sekcja seniorów z OSP Hecznarowice zajęła 1 miejsce, kwalifikując się do zawodów powiatowych. W 2006 roku jednostka brała udział w 12 akcjach ratowniczo-gaśniczych.
27 stycznia 2007 roku odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawcze OSP, gdzie podsumowano mijający okres sprawozdawczy i udzielono absolutorium Zarządowi. 17 marca 2007 roku wybrano nowe władze Orkiestry Dętej, prezesem Orkiestry został Adam Wala. 12 maja zmarł honorowy członek Stanisław Zejma. 26 lipca 2007 roku zastęp GCBA z jednostki gasił duży pożar cegielni w Bestwinie.
tags: #festyn #strazacki #wilamowice