Działalność straży pożarnej w Zabrzu obejmuje zarówno Państwową Straż Pożarną (PSP), reprezentowaną przez Jednostkę Ratowniczo-Gaśniczą (JRG) w Zabrzu, jak i Ochotniczą Straż Pożarną (OSP). Obie te formacje odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa przeciwpożarowego i ratowniczego na terenie miasta. Niniejszy artykuł przedstawia wyposażenie JRG Zabrze, ogólne zadania OSP oraz szczegółowy system oznaczania pojazdów strażackich, w tym typ pojazdu GLBA (lekki gaśniczy).
Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza w Zabrzu - Struktura i Wyposażenie
Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza (JRG) w Zabrzu dysponuje zróżnicowanym parkiem pojazdów, niezbędnym do prowadzenia szerokiego spektrum działań ratowniczych. Numery operacyjne JRG Zabrze to 671[S]. Na jej wyposażeniu znajdziemy cztery pojazdy gaśnicze: dwa średnie oraz dwa ciężkie. Do wyposażenia jednostki należy również drabina mechaniczna oraz pojazd operacyjny.
Dowództwo JRG Zabrze
- Dowódca JRG: st. kpt. mgr inż.
- Zastępca Dowódcy JRG: kpt. inż.
Szczegółowy opis pojazdów gaśniczych JRG Zabrze
Pojazdy JRG Zabrze charakteryzują się specyficznym przeznaczeniem i parametrami technicznymi. Ich producentem jest firma Inżynieria Samochodów Specjalnych - WAWRZASZEK.
-
Średni pojazd gaśniczy (GBA)
Ilość wody: 3000 litrów.
Dodatkowe informacje: Pojazd został zakupiony w 2023 roku ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Urzędu Miejskiego w Zabrzu.
-
Średni pojazd gaśniczy (GBA/GLBM)
Ilość wody: 2000 litrów.
To uniwersalny pojazd, często wykorzystywany do pierwszego wyjazdu w różnego rodzaju akcjach.
-
Ciężki pojazd gaśniczy (GCBA)
Ilość wody: 5000 litrów.
Dodatkowe informacje: Pojazd zakupiony został w 2012 roku we współpracy z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przekazany na początku 2013 roku.
-
Ciężki pojazd gaśniczy - cysterna (GCBA/GCBM)
Ilość wody: 10000 litrów.
Dodatkowe informacje: Samochód z przeznaczeniem dowozu i transportu większej ilości środka gaśniczego na duże odległości (przetłaczanie, przepompowywanie, przewożenie). Został zakupiony w wyniku przetargu KG PSP Warszawa, w ramach programu „Zwiększenie skuteczności prowadzenia długotrwałych akcji ratowniczych”.

System Oznaczeń Pojazdów Straży Pożarnej
Pojazdy straży pożarnej w Polsce posiadają specyficzny system oznaczeń, który ułatwia identyfikację ich typu, przeznaczenia oraz przynależności. Oznaczenia te są kluczowe w komunikacji operacyjnej i logistyce działań ratowniczych.
Kodowanie pojazdów gaśniczych
Dodatkowo samochody gaśnicze posiadają oznaczenie cyfrowe charakteryzujące pojemność zbiornika na wodę w metrach sześciennych oraz wydajność pompy w hektolitrach. Symbole oddzielone są znakiem /. Pierwsza liczba oznacza pojemność zbiornika w metrach sześciennych (tonach), druga wydajność pompy w hektolitrach na minutę (hl/min) przy ciśnieniu roboczym 8 bar. I tak oznaczenie 2,7/26 oznacza zbiornik o pojemności 2,7 metra sześciennego i autopompę o wydajności 26 hektolitrów na minutę przy ciśnieniu roboczym 8 bar.
Ogólna struktura oznaczeń
Schemat oznaczania pojazdów to XXX[z]YY, gdzie:
- XXX (prefiks) oznacza jednostkę organizacyjną, z której pochodzi pojazd (np. 509, 304, 501).
- [z] (infiks) jest dodatkowym oznaczeniem w nawiasach kwadratowych, którego szczegółowe znaczenie może zależeć od kontekstu regionalnego lub typu jednostki (np. [T], [E], [D]).
- YY (sufiks) określa typ pojazdu.
Katalog sufiksów (YY) - typy pojazdów
Poniżej przedstawiono wybrane sufiksy oraz ich znaczenie, które klasyfikują rodzaj pojazdu:
- XXX - 20 - lekki gaśniczy (często określany jako GLBA - GBA-Rt, Gaśniczy Lekki z Autopompą - Ratownictwo Techniczne)
- XXX - 21 - pierwszy wyjazdowy
- XXX - 22 - średni gaśniczy
- XXX - 23 - średni gaśniczy
- XXX - 24 - średni gaśniczy
- XXX - 26 - ciężki gaśniczy
- XXX - 27 - ciężki gaśniczy
- XXX - 28 - ciężki gaśniczy
- XXX - 29 - ciężki gaśniczy
- XXX - 30 - ciężki gaśniczy
- XXX - 31 - ciężki gaśniczy
- XXX - 32 - ciężki gaśniczy
- XXX - 33 - ciężki gaśniczy
- XXX - 34 - ciężki gaśniczy
- XXX - 35 - pierwszy proszkowy
- XXX - 36 - proszkowy
- XXX - 37 - proszkowy
- XXX - 38 - cysterna wodna
- XXX - 39 - cysterna wodna
- XXX - 40 - ratownictwa drogowego
- XXX - 41 - ratownictwa drogowego
- XXX - 42 - ratownictwa drogowego
- XXX - 43 - ratownictwa technicznego
- XXX - 44 - ratownictwa technicznego
- XXX - 45 - ratownictwa technicznego
- XXX - 46 - samochód oświetleniowy
- XXX - 47 - samochód oświetleniowy
- XXX - 48 - samochód dźwig
- XXX - 49 - ciężki ratownictwa drogowego
- XXX - 50 - przeciwgazowo-dymowy
- XXX - 51 - autodrabina
- XXX - 52 - autodrabina
- XXX - 53 - autopodnośnik
- XXX - 54 - autopodnośnik
- XXX - 55 - mikrobus, autobus
- XXX - 56 - mikrobus, autobus
- XXX - 57 - mikrobus, autobus
- XXX - 58 - mikrobus, autobus
- XXX - 59 - ambulans
- XXX - 60 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne
- XXX - 61 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne
- XXX - 62 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne
- XXX - 63 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne
- XXX - 64 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne
- XXX - 65 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne
- XXX - 71 - pojazd specjalistycznej grupy
- XXX - 72 - pojazd specjalistycznej grupy
- XXX - 73 - pojazd specjalistycznej grupy
- XXX - 74 - pojazd specjalistycznej grupy
- XXX - 75 - pojazd specjalistycznej grupy
- XXX - 76 - pojazd specjalistycznej grupy
- XXX - 77 - pojazd specjalistycznej grupy
- XXX - 78 - pojazd specjalistycznej grupy
- XXX - 79 - pojazd specjalistycznej grupy
- XXX - 80 - samochód wężowy
- XXX - 81 - pojazd kwatermistrzowski
- XXX - 82 - pojazd kwatermistrzowski
- XXX - 83 - pojazd kwatermistrzowski
- XXX - 84 - pojazd kwatermistrzowski
- XXX - 85 - pojazd kwatermistrzowski
- XXX - 86 - pojazd kwatermistrzowski
- XXX - 87 - pojazd kwatermistrzowski
- XXX - 88 - pojazd kwatermistrzowski
- XXX - 89 - pojazd kwatermistrzowski
- XXX - 90 - samochód operacyjny
- XXX - 91 - samochód operacyjny
- XXX - 92 - samochód operacyjny
- XXX - 98 - samochód dowodzenia i łączności
- XXX - 99 - samochód dowodzenia i łączności
Oprócz pojazdów, sufiksy mogą oznaczać również sprzęt specjalistyczny, np.:
- XXX - A ** - agregaty
- XXX - B ** - butle ciśnieniowe
- XXX - C ** - aparaty oddechowe
- XXX - H ** - sprzęt hydrauliczny, piły
- XXX - K ** - kontenery
- XXX - Ł ** - łodzie i pontony
- XXX - M ** - motopompy
- XXX - N ** - naczepy
- XXX - P ** - przyczepy
- XXX - R ** - sprzęt medyczno-ratowniczy
- XXX - W ** - działka i armatura wodna, węże pożarnicze
- XXX - Z ** - zapory, skokochrony, namioty

Rola i Zadania Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP)
Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) odgrywa niezmiernie ważną rolę w systemie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, zwłaszcza na poziomie lokalnym. Choć w dostarczonym tekście nie ma szczegółowych informacji o konkretnej jednostce OSP Zabrze, ogólne zadania Ochotniczej Straży Pożarnej są uniwersalne i obejmują:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z Państwową Strażą Pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
- Udział w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz statutu.
W Zabrzu, podobnie jak w wielu innych miastach, OSP stanowi nieocenione wsparcie dla JRG, często jako pierwsza jednostka na miejscu zdarzenia lub jako kluczowy element większych operacji ratowniczych.