Na poboczu krajowej "Piątki", między Czewujewem a Rogowem, zielony znak zaprasza do Grochowisk Księżych (300 m). Większość osób mija go obojętnie, nie wiedząc jednak, co tracą, ponieważ jest to wieś wyjątkowa. Stanowi jeden z najlepiej zachowanych w powiecie przykładów wsi folwarcznej.
Historia i Dziedzictwo
Grochowiska Księże, w odróżnieniu od sąsiednich Grochowisk, mogą poszczycić się udokumentowaną historią sięgającą 1136 roku. Wieś została wymieniona w bulli papieskiej, a o jej związkach z Kościołem świadczy również drugi człon nazwy - "Księże". Był to majątek stworzony w celu zaopatrywania w żywność gnieźnieńskiego dworu biskupów. Ludzie mieszkali tu jednak znacznie wcześniej, o czym świadczą liczne pozostałości odkryte w ziemi. Wiosną tego roku odkryto na przykład znakomicie zachowany grób skrzynkowy kultury pomorskiej.
Współczesność i Życie Społeczne
Dane Demograficzne i Gospodarka
Dziś w Grochowiskach Księżych mieszka około 290 osób, a sołtysem już drugą kadencję jest Stanisław Nowak. Spacerując po wsi, widać, że jest to, a przynajmniej była, majętna osada. Wiele domów pobudowano w stylu dworskim, są też olbrzymie zabudowania gospodarskie.
Sołtys Nowak wspomina: "Za czasów folwarku, w majątku z pewnością pracowała cała wieś. Później, gdy nastała spółdzielnia - zatrudnienie znalazło w niej około 120 osób." Spółdzielnia jednak również upadła. Obecnie większość ziem kupiło lub dzierżawi 4-5 gospodarzy, z których największym jest Zenon Morawski. Praktycznie działa on w pięciu wsiach. Do rodziny państwa Morawskich należy również znana ze znakomitych wyrobów masarnia.
Część mieszkańców nadal jest związana zawodowo ze wsią - jedni gospodarzą na swoim, inni pracują dla większych właścicieli. Sporo ludzi jednak również "porozjeżdżało się po świecie". Sołtys dodaje: "Chłopaki z naszej wsi pracują dziś w połowie krajów Europy - w Belgii, Niemczech, Anglii, Francji, Szwecji, Irlandii..."
Sport i Miejsca Spotkań
Mimo wyjazdów mieszkańców, sołtys nie obawia się o przyszłość wsi. Podkreśla: "Mamy ponad 40 dzieciaków i młodzieży. Grochowiska więc nie zginą. A mieszka się tu naprawdę przyjemnie. Jest cicho, spokojnie." Wyjątkiem są mecze ligowe piłkarzy LZS Grochowiska w B-klasie, kiedy "pół wsi ich dopinguje!".
Boisko, na którym rozgrywane są spotkania, to duma wsi. Jeszcze niedawno gracze LZS grali gościnnie w Rogowie. Jednak dzięki zaangażowaniu sołtysa i mieszkańców Grochowisk udało się stworzyć własny obiekt. Budowa wymagała wiele pracy, ponieważ na tym placu znajdowały się fundamenty starego domu, które trzeba było najpierw oczyścić i uporządkować. Opłaciło się - dziś boisko to jedno z ulubionych miejsc spotkań, gdzie organizowane są turnieje sportowe, festyny i pikniki.
Ochotnicza Straż Pożarna i Centrum Społeczne
Przy boisku znajduje się również niepozorny budynek, mieszczący w sobie świetlicę, zwaną przez wszystkich klubem, oraz remizę strażacką. Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) w Grochowiskach Księżych to kolejna wizytówka wsi, działająca od 1892 roku, czyli już 115 lat.
Strażacy imponują swoim wyszkoleniem, czego dowodem jest pełna gablota wywalczonych pucharów i dyplomów. Podczas zawodów sportowo-pożarniczych nierzadko słychać opinię, że w tej jednostce są "najładniejsze druhny".
ĆWICZENIA ZGRYWAJĄCE - OSP DĘBNO ORAZ OSP JADOWNIKI
Świetlica została niedawno wyremontowana - poprawiono elewację i położono kafelki. Odbywają się w niej spotkania z okazji Dnia Matki, Dnia Kobiet czy Dnia Dziecka, a także zebrania wiejskie. Przyjeżdża też ksiądz, który celebruje tu msze święte. Sołtys Nowak podkreśla: "Nie ma co ukrywać, że w doprowadzeniu świetlicy do takiego stanu mocno dopomógł nam wójt Sosnowski. Zresztą dość często idzie nam rękę."
Rozwój i Perspektywy na Przyszłość
Obecnie wieś jest wodociągowana, a wodę udało się doprowadzić do połowy posesji, z pracami trwającymi nadal. Sołtys Nowak chciałby również jeszcze bardziej zadbać o stadion, na którym przydałyby się ławki na trybunach. Marzy też o przyszłym placu zabaw i piaskownicy dla maluchów.
W spełnianiu wiejskich marzeń ma dopomóc stowarzyszenie na rzecz rozwoju wsi. Powstała już 10-osobowa grupa inicjatywna, która w rogowskim ratuszu poznaje tajniki funkcjonowania takiej organizacji.
tags: #grochowiska #ksieze #osp