Wprowadzenie: Znaczenie dofinansowania dla Ochotniczych Straży Pożarnych
Wiele jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) nie składa wniosków o dotacje - nie dlatego, że nie potrzebują finansowania, ale dlatego, że nie wiedzą, od czego zacząć. Procedury często wydają się skomplikowane, a dokumenty mnożą się przed oczami, co może prowadzić do tego, że termin naboru mija, zanim zdąży się zebrać wszystkie podpisy. Przynależność do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego otwiera jednak dostęp do wielu programów finansowania, które mogą znacząco wspomóc działalność OSP.

Jak wybrać odpowiedni program dofinansowania?
Wybór odpowiedniego programu dofinansowania zależy od specyficznych potrzeb jednostki, szacunkowej wartości projektu oraz pilności pozyskania środków. Różne potrzeby wymagają różnych programów.
Przykładowe potrzeby i programy
Poniższa tabela przedstawia przykładowe potrzeby OSP wraz z sugerowanymi programami i orientacyjnym czasem oczekiwania na środki.
| Potrzeba | Odpowiedni program | Czas oczekiwania |
|---|---|---|
| Drobny sprzęt (<50 tys. zł) | Dotacja gminna / MSWiA | 1-3 miesiące |
| Sprzęt średniej wartości (50-200 tys. zł) | Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej / Fundusze Europejskie (regionalne) | 3-6 miesięcy |
| Duże inwestycje (powyżej 200 tys. zł, np. nowy wóz) | Fundusze Europejskie (krajowe/regionalne) | 6-12 miesięcy |
Kluczowe zasady pisania wniosku
Wniosek jest najważniejszym dokumentem całego procesu. Jego jakość i kompletność mają bezpośredni wpływ na sukces aplikacji.
Precyzja i szczegółowość
Opis projektu musi być precyzyjny i szczegółowy. Zamiast ogólnikowego stwierdzenia: „Chcemy kupić nowe ubrania strażackie”, należy użyć konkretnego języka, który uzasadnia potrzebę. Na przykład: „Jednostka posiada 12 kompletów ubrań koszarowych z 2008 roku. Zgodnie z normą EN 469 ich okres trwałości wynosił 10 lat - dokumentacja z przeglądów wskazuje na znaczące zużycie ochronnej membrany. Zakup 12 nowych kompletów ubrań specjalnych jest niezbędny do zapewnienia bezpieczeństwa strażaków i zgodności z obowiązującymi przepisami.” Pokaż, że znasz swoją gminę i jej potrzeby.

Spójność budżetu z opisem projektu
Budżet wniosku musi być spójny z opisem projektu. Każda pozycja kosztorysowa powinna mieć swoje odzwierciedlenie w opisie działań i celach projektu. W przypadku zakupu sprzętu średniej wartości (50-200 tys. zł), zazwyczaj wymagane są oferty cenowe od dostawców (minimum trzy) dołączone do wniosku.
Proces aplikacyjny i realizacja projektu
Składanie wniosku
Coraz częstszym wymogiem jest składanie wniosków elektronicznie, za pośrednictwem platform takich jak ePUAP lub własnych systemów programów (np. systemy używane w ramach Funduszy Europejskich). Należy zwrócić szczególną uwagę na terminy! Wniosek warto złożyć minimum 2-3 dni przed upływem terminu, aby uniknąć problemów technicznych i mieć czas na ewentualne poprawki.
Ocena i umowa
Na etapie oceny wniosku możesz zostać poproszony o uzupełnienie braków. Po pozytywnej ocenie instytucja kontaktuje się z wnioskodawcą w celu podpisania umowy dotacyjnej.
Sprawozdawczość końcowa
Po zakończeniu projektu OSP jest zobowiązana do złożenia sprawozdania końcowego, do którego należy załączyć faktury i potwierdzenia zapłaty za zrealizowane wydatki.

Często zadawane pytania (FAQ)
-
Czy mogę złożyć wniosek samodzielnie, bez pomocy firmy?
Tak, jest to możliwe, szczególnie przy prostszych wnioskach (np. do samorządu, MSWiA). -
Co się stanie, jeśli nie zdążę z realizacją projektu w terminie?
Powinieneś niezwłocznie poinformować instytucję i wnioskować o przedłużenie terminu. -
Czy mogę wycofać wniosek po jego złożeniu?
Tak, zazwyczaj jest to możliwe. -
Ile kosztuje pomoc przy składaniu wniosku?
Firmy specjalizujące się w pozyskiwaniu dotacji dla OSP zazwyczaj pracują na wynagrodzenie uzależnione od sukcesu (procent od kwoty pozyskanego dofinansowania) lub pobierają stałą opłatę za przygotowanie dokumentacji.
Szczegółowe wytyczne programów Funduszy Europejskich dla OSP
Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 (FELU)
Zmiany w regulaminie i poziom dofinansowania
Instytucja Zarządzająca programem Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 informuje, że w dniu 24 marca 2026 r. maksymalny poziom dofinansowania projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) określony w pkt. 1 podrozdziału 4.4 Regulaminu wyboru projektów został zwiększony z 85% na 95%. Równocześnie, zmniejszeniu ulega poziom minimalnego wkładu własnego beneficjenta określony w pkt. 2 ww. podrozdziału. Pozostałe zmiany dotyczą doprecyzowania zapisów w treści Regulaminu wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr 03.02-IZ.00-001/26 w ramach Działania 3.2 Dostosowanie do zmian klimatu i zapobieganie powodziom i suszy (typ projektu 1,2,4,6) Priorytetu III Ochrona zasobów środowiska i klimatu. Dodatkowo dokonuje się zmian w załączniku nr 2 do Regulaminu wyboru projektów - wzór umowy o dofinansowanie projektu.
Instytucja Zarządzająca programem Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 informuje, że w dniu 30 kwietnia 2026 r. zmiany te, z wyłączeniem typu projektu nr 1, dla którego są opóźnione, dotyczą także Podmiotów Ekonomii Społecznej.
Kwalifikowalność jednostek OSP i zakres projektów
-
Czy jednostka OSP może być wnioskodawcą lub partnerem projektu (np. przy zakupie sprzętu ratowniczego i przeciwpowodziowego)?
Tak, Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej jako organizacje pozarządowe są podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie w ramach przedmiotowego naboru w ramach Działania 3.2 Dostosowanie do zmian klimatu i zapobieganie powodziom i suszy (typy projektu 1, 2, 4, 6), obejmującego m.in. sprzęt ratowniczy i przeciwpowodziowy. -
Czy istnieje możliwość sfinansowania budowy zbiornika retencyjnego o powierzchni około 6 ha i głębokości do 2,5 m?
W ramach planowanego naboru niekwalifikowalnymi będą koszty prac w zakresie małej retencji dotyczące zbiorników o pojemności powyżej 5 mln m3. Budowa zbiornika retencyjnego tylko do ww. pojemności będzie mogła stanowić koszty kwalifikowalne. Wartość projektu wynika z przyjętego przez wnioskodawcę zakresu projektu, umożliwiającego osiągnięcie wyznaczonych celów w zakresie adaptacji do zmian klimatu.
Pytania dotyczące kosztów kwalifikowalnych w module Prace B+R
-
Czy kosztem kwalifikowalnym będzie zatrudnienie personelu projektu (np. pracowników naukowych) na umowę zlecenie?
W ramach naboru wydatek niekwalifikowalny stanowią koszty poniesione na wynagrodzenie osób zaangażowanych do projektu na podstawie umowy innej niż stosunek pracy (np. umowa o dzieło, umowa zlecenie, B2B), realizujących taki sam zakres zadań i posiadających takie same kompetencje jak personel badawczy projektu, zatrudniony na podstawie stosunku pracy. -
Czy kosztem kwalifikowalnym będzie wynagrodzenie personelu projektu (np. pracowników naukowych) zatrudnionego na podstawie stosunku pracy?
Tak. W ramach Modułu prace B+R za koszt kwalifikowalny można uznać koszty wynagrodzenia personelu badawczego projektu, który był już zatrudniony u Wnioskodawcy wcześniej, tj. przed złożeniem wniosku, na podstawie stosunku pracy, co pozwala na ustalenie najbardziej aktualnego udokumentowanego rocznego kosztu zatrudnienia brutto. Przedmiotowe koszty zostaną rozliczone przy zastosowaniu stawki godzinowej, zgodnie z zapisami art. 55, ust. 5 Rozporządzenia 2021/1060. -
Jak rozumieć definicję personelu badawczego projektu?
Personel badawczy projektu to badacze, technicy oraz inni pracownicy pomocniczy, zatrudnieni (przed dniem złożenia wniosku) na podstawie stosunku pracy do prowadzenia prac B+R w ramach projektu, dla których jest możliwe ustalenie najbardziej aktualnego udokumentowanego rocznego kosztu zatrudnienia brutto. Najbardziej aktualne udokumentowane roczne koszty zatrudnienia brutto wylicza się w oparciu o rzeczywiste wynagrodzenie danego pracownika brutto wraz z kosztami ponoszonymi przez pracodawcę zgodnie z właściwymi przepisami prawa. Umowa B2B nie jest umową o pracę, a formą współpracy między stronami, dlatego koszt wynagrodzenia wynikający z takiej umowy nie jest kosztem zatrudnienia brutto. -
Czy zwiększenie potencjału kadrowego Wnioskodawcy jest kosztem kwalifikowalnym?
Tak, zwiększenie potencjału kadrowego jest możliwe do zrealizowania wyłącznie w ramach Modułu Kompetencje.
Fundusze Europejskie dla Wielkopolskiego 2021-2027 (FEWP)
Instytucją Organizującą Nabór jest Zarząd Województwa Lubelskiego jako Instytucja Zarządzająca programem Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027.
Warunki realizacji projektu
-
Projekt powinien być realizowany na terenie województwa wielkopolskiego. W sytuacji, gdy przedmiotem projektu będzie przedsięwzięcie niezwiązane trwale z gruntem, a siedziba Wnioskodawcy, zgodnie z dokumentem KRS, znajduje się w innym województwie niż wielkopolska (ale Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą na terenie woj. wielkopolskiego i ma podpisaną umowę najmu, nieodzwierciedloną w KRS), projekt musi być realizowany na terenie województwa wielkopolskiego.
-
Do realizacji projektu można zaangażować konsorcjanta (jednostkę badawczo-naukową) mającą siedzibę poza województwem wielkopolskim, który zrealizuje część projektu, w zakresie prac badawczych w swojej siedzibie. Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów nr FEWP.01.02-IZ.00-001/24 (oraz FEWP.01.02-IZ.00-002/24) maksymalny poziom dofinansowania dla zadania realizowanego przez konsorcjanta uzależniony jest od zakresu realizowanego projektu i przyjmuje poziom dofinansowania analogiczny jak Wnioskodawca/Lider konsorcjum. Wsparcie przyznawane członkom konsorcjum stanowi pomoc de minimis. Wartość wnioskowanej pomocy de minimis łącznie z wartością innej pomocy de minimis otrzymanej przez podmiot w okresie trzech lat nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 300 000 EUR. Limit pomocy de minimis liczony jest odrębnie dla Wnioskodawcy/Lidera konsorcjum i dla Konsorcjanta.
Zatrudnienie personelu badawczego i załącznik nr 6
W ramach Modułu Prace B+R, za koszt kwalifikowalny można uznać koszty wynagrodzenia personelu badawczego projektu, który był już zatrudniony u Wnioskodawcy wcześniej, tj. przed złożeniem wniosku, na podstawie stosunku pracy.
Załącznik nr 6 do wniosku „Metodologia wyliczenia stawki jednostkowej wynagrodzenia personelu projektu” zawiera szczegółowe wytyczne:
-
Kolumna "Wymiar zatrudnienia (wartość liczbowa)": Dotyczy określenia wymiaru zatrudnienia. W przypadku zatrudnienia pracownika na pełen etat należy wpisać 1, w przypadku części etatu należy wskazać odpowiedni ułamek, np. przy zatrudnieniu danego pracownika na ¾ etatu należy wpisać 0,75.
-
Koszty brutto brutto: Zgodnie z punktem 2 (patrz wiersz 5 załącznika), wskazano, że koszty zatrudnienia brutto pracownika obejmują wynagrodzenie brutto powiększone o obciążenia pracodawcy. Oznacza to, że wartość wskazana w kolumnie „Roczne koszty zatrudnienia brutto…” już powinny uwzględniać obciążenia pracodawcy. Ważne, by nie zawierały one niekwalifikowalnych składników wynagrodzeń, o których mowa w punkcie 2.11 lit. w załącznika do Umowy o dofinansowanie pn. „Katalog kosztów niekwalifikowalnych”.
-
Kolumna "Wskaż przyjętą w projekcie liczbę stawek w odniesieniu do każdego pracownika": Dla przykładu, jeżeli w ramach projektu ma pracować pan Jan K., dla którego znane są roczne koszty zatrudnienia brutto i który pracować będzie w ramach projektu w wymiarze czasu pracy ½ etatu, to maksymalna roczna liczba godzin zaangażowania w projekcie wynosi 860 godzin i dlatego w kolumnie „Wskaż przyjętą w projekcie liczbę stawek w odniesieniu do każdego pracownika” można wskazać np. 860. UWAGA: należy wskazać wartość liczbową bez jednostki, bo dana ta jest w dalszej części tabeli wykorzystywana do automatycznych obliczeń.
-
Wypełnianie tabel A, B, C: Nie trzeba wypełniać wszystkich tabel.
-
Tabela A dotyczy wyliczenia stawki godzinowej danego pracownika w oparciu o jego rzeczywiste wynagrodzenie - oznacza to, że konkretnie dany pracownik będzie wykonywał prace w ramach projektu i jego czas pracy będzie w nim rozliczany. W przypadku gdy nie są dostępne roczne koszty zatrudnienia brutto tego pracownika (np. nowo zatrudniony personel, niestandardowe warunki), należy skorzystać z Tabeli C.
-
Tabela B dotyczy wyliczenia stawki godzinowej całej grupy pracowników zatrudnionych na takim samym lub zbliżonym stanowisku - można ją wypełnić jeśli Wnioskodawca/Beneficjent planuje, że w ramach projektu będzie pracować jeden lub więcej pracowników wykonujących takie same prace, np. ślusarze.
-
Tabela C dotyczy personelu badawczego projektu zatrudnianego po rozpoczęciu realizacji projektu, tj. nowego pracownika. Jest to opcja wyjątkowa, która wymaga dodatkowego uzasadnienia (m.in. przedstawienie uzasadnienia wyboru stawki). Co do zasady, w przypadku chęci realizacji projektu w ramach działania 1.2, Wnioskodawca/Beneficjent powinien zaplanować kogo lub jakiego rodzaju pracowników potrzebuje do realizacji projektu i jeśli posiada odpowiedni personel, to wypełnić odpowiednio tabelę A i/lub tabelę B.
-
Moduły projektu i innowacyjność
-
Opinia o innowacyjności stanowi dokument potwierdzający spełnienie jednego z warunków umniejszającego część zwrotną dotacji warunkowej.
-
Koszty związane z uzyskaniem praw własności przemysłowej, tj. m.in. patenty, są kwalifikowalne.
-
Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie, określony poprzez kod PKD zakres działalności musi wskazywać na związek z zakresem planowanego projektu. W przypadku gdy w ramach projektu Wnioskodawca planuje realizację jedynie Modułu prace B+R, to kod PKD projektu powinien odnosić się do prac badawczych lub zakresu, którego dotyczą prowadzone prace B+R.
-
Przedsięwzięcie realizowane w ramach projektu musi być zgodne z Regionalną Strategią Innowacji dla Wielkopolski 2030 oraz musi być realizowane w obszarach Inteligentnych Specjalizacji Wielkopolski. Oznacza to, że działania realizowane w ramach Modułu prace B+R lub Modułu, z którego Wnioskodawca planuje osiągnąć największe przychody, powinny być zgodne z zakresem Regionalnych Inteligentnych Specjalizacji. Lista kodów PKD dla każdej Specjalizacji została ujęta w załączniku nr 4 do Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie. Z uwagi na modułowość projektów ocena spełniania ww. kryteriów odbywa się na podstawie modułów, z których Wnioskodawca planuje osiągnąć największe przychody.
-
W przypadku, gdy kierownik zespołu B+R będzie realizował zarówno prace B+R, jak i prace związane z zarządzaniem bądź koordynacją zespołem, niedotyczące prac B+R, kosztem kwalifikowalnym będzie wyłącznie część kosztów wynagrodzenia związana z pracami badawczymi.
-
W ramach Modułu wdrożenie wyników prac B+R objętych dotacją warunkową, wnioskodawcy wskazują pełną kwotę dotacji (zgodnie z przyjętym wariantem dofinansowania).
-
Realizacja projektu przyczyni się do podnoszenia gotowości technologicznej projektów B+R, komercjalizacji B+R, wprowadzania nowych technologii, umiejętności cyfrowych (tzw. green skills) oraz zarządzania innowacjami i nowymi modelami biznesowymi.
-
W ramach Modułu prace B+R Wnioskodawca może ponosić koszty związane ze zleceniem wykonania części prac B+R podmiotowi zewnętrznemu, ale zakres/przedmiot projektu nie może polegać wyłącznie na zakupie wyników prac B+R od podmiotu zewnętrznego i wdrożeniu ich do działalności gospodarczej Wnioskodawcy.
Kwalifikowalność kosztów i zasady konsorcjum
-
Zgodnie z § 17 ust. 11 wzoru Umowy o dofinansowanie dla naboru Nr FEWP.01.02-IZ.00-002/24, niedopuszczalne jest przesunięcie środków pomiędzy zadaniami / kategoriami kosztów o różnym poziomie dofinansowania. Oznacza to, że niedozwolone jest przesuwanie zaoszczędzonych w ramach projektu środków pomiędzy różnymi rodzajami wsparcia, w tym różnymi rodzajami pomocy.
-
Członkowie konsorcjum (niebędący liderem) mogą wdrożyć, wspólnie wypracowane, wyniki prac B+R do swojej działalności gospodarczej.

Fundusze Europejskie dla zielonego Łódzkiego (FELD)
Instytucją Zarządzającą programem Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 informuje, iż zgodnie z Harmonogramem naborów wniosków o dofinansowanie dla programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 ogłoszonym na stronie internetowej www.funduszeue.lubelskie.pl, w dniu 02.03.2026 r.
Podmioty uprawnione
Podmiotami, które mogą ubiegać się o dofinansowanie projektu w ramach Działania FELD.02.08 Dostosowanie do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom w ramach Priorytetu 2 Fundusze Europejskie dla zielonego Łódzkiego są:
-
W ramach typu projektu 3. inwestycje w zakresie ochrony przed pożarami lasów oraz obszarów cennych przyrodniczo:
- jednostki samorządu terytorialnego, związki lub stowarzyszenia JST,
- jednostki organizacyjne działające w imieniu JST i posiadające osobowość prawną,
- podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych JST,
- administracja rządowa,
- Lasy Państwowe, parki narodowe i krajobrazowe,
- instytucje odpowiedzialne za gospodarkę wodną.
-
W ramach typu projektu 5. Działania w zakresie przystosowania się do zmian klimatu oraz zapobieganie ryzykom związanym z klimatem i zarządzanie nimi: inne ryzyka, np. 1. 2. 4. 6. (tu brak wyszczególnienia podmiotów w dostarczonym tekście).
Sposób składania wniosków
Wniosek o dofinansowanie projektu należy złożyć wyłącznie w wersji elektronicznej za pośrednictwem aplikacji WOD2021 dostępnej na stronie internetowej CST 2021. Za datę złożenia wniosku o dofinansowanie uznaje się datę wpływu wersji elektronicznej wniosku za pośrednictwem aplikacji WOD2021 dla naboru dedykowanego działaniu FELD.02.08 Dostosowanie do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom.
Informacje i wsparcie
Informacji i wyjaśnień dotyczących naboru udzielają drogą telefoniczną oraz za pomocą poczty elektronicznej Punkty Informacyjne Funduszy Europejskich, np. Główny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Łodzi.