Radawiec Duży, malownicza wieś w gminie Konopnica, na przestrzeni wieków rozwijała się jako tętniące życiem centrum lokalne. Ochotnicza Straż Pożarna w Radawcu Dużym stanowi integralną część tej historii, będąc filarem bezpieczeństwa i aktywnym uczestnikiem życia społeczności. Jej dzieje, choć osadzone w lokalnym kontekście, odzwierciedlają szersze zmiany społeczne i rozwój ratownictwa na Lubelszczyźnie.
Radawiec Duży - Rys Historyczny i Charakterystyka Miejscowości
Położenie i Wczesne Wzmianki
Radawiec Duży to wieś należąca do gminy Konopnica, leżąca w odległości 12 kilometrów na południowy zachód od Lublina. Zajmuje powierzchnię 1512 ha. Pierwsza wzmianka w literaturze o Radawcu Dużym pochodzi z roku 1398: wieś funkcjonowała wówczas pod nazwą „Radawyecz”. Zapiski z 1531 roku wspominają o istnieniu młyna we wsi. Kolejne podanie z roku 1873 wymienia Radawiec Wielki jako „wieś folwarczną i dobrą” łączoną razem z Radawcem Małym i Pawlinem. Według tegoż zapisu w 1873 roku we wsi znajdowało się 49 domostw i 503 mieszkańców.
Rozwój i Gospodarka
Głównym źródłem utrzymania miejscowej ludności, która liczy obecnie 1300 mieszkańców, do niedawna było tylko i wyłącznie rolnictwo. W miarę upływu czasu coraz więcej osób, zwłaszcza młodych, szuka pracy w Lublinie. Niewielki procent osób pracuje w zakładach usługowych znajdujących się w Radawcu, takich jak: Aeroklub Lubelski, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Stacja Hydrologiczno-Meteorologiczna, Lotnicze Pogotowie Ratunkowe, MPWiK, Spółdzielnia Usług Rolniczych, „RAF-Polska” Sp. z o.o. Wieś Pawlin, stanowiąca kiedyś duży majątek, obejmowała rozległe obszary ziemi, w tym całe lotnisko, które później było sprzedawane chłopom przez bogatych właścicieli.
Życie Codzienne Dawniej
Dawniej gościniec, nazwany lokalnie „zopłociem”, był nieutwardzony, podobny do polnej drogi, przy której przyjeżdżały furmanki. Po drugiej stronie domu wiodła udeptana ścieżka przez całą wieś. Studnie były rzadkością; wodę brano ze źródeł, a jej noszenie, szczególnie zimą i latem, było codziennym obowiązkiem. Wieś nie miała światła, używano lamp naftowych, a w czasach okupacji także karbidówek. Elektryfikacja nastąpiła dzięki Rosjanom, którzy sprowadzili transformator. Warunki życia zmieniły się znacząco na lepsze po wyzwoleniu. Domy budowano z bali - grubych, około 10-centymetrowych desek, a lepsi gospodarze szalowali i malowali fronty domów, ocieplając je i nadając im estetyczny wygląd.
Wpływ II Wojny Światowej
W XIX wieku wiele wydarzeń z historii Polski miało swe realne odbicie w losach Radawca i jego mieszkańców. Najtragiczniejsze piętno zostawiła II wojna światowa. Lasy radawieckie skrywają świadectwo tamtych tragicznych dni, będące niemym pomnikiem historii i ofiar.
Ochotnicza Straż Pożarna w Radawcu Dużym - Kluczowe Wydarzenia
Uroczystości włączenia do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) w 2018 roku
Dzień 24 czerwca 2018 roku zapisał się jako jedna z najważniejszych dat w historii Ochotniczej Straży Pożarnej w Radawcu Dużym. Uroczystości rozpoczęły się Mszą Świętą w kościele w Radawcu Dużym pod przewodnictwem ks. kan. Stanisława Papierza, proboszcza parafii. Dalsza część odbywała się na boisku przy strażnicy OSP.
Oficjalne rozpoczęcie i goście honorowi
Zgodnie z ceremoniałem strażackim odbyło się odegranie hymnu i wciągnięcie flagi na maszt. Meldunek od Komendanta Gminnego Druha Tomasza Wójcika przyjął i przeglądu dokonał Wiceprezes ZOW Związku, Członek Zarządu Głównego Druh poseł Jan Łopata. Następnie Wójt Gminy, a jednocześnie Członek ZOW Druh Mirosław Żydek powitał przybyłych gości i strażaków. Wśród zaproszonych byli m.in.:
- Proboszcz parafii Radawiec Duży ks. kan. Stanisław Papierz
- Kapelan Gminny OSP ks. kan. Konrad Dobrowolski
- ks. dr hab. Mirosław Sitarz
- Poseł na Sejm RP, Wiceprezes ZOW ZOSP Druh Jan Łopata
- Członek ZOW Związku Druh st. bryg. Mirosław Hałas
- Wiceprezes ZOP ZOSP, Starosta Powiatu Lubelskiego Druh Paweł Pikula
- Sekretarz ZOP ZOSP Druh st. bryg. Mieczysław Dziura
- Zastępca Komendanta Miejskiego PSP w Lublinie bryg. Maciej Błaszczyk
- Dowódca JRG Bełżyce st. kpt. Adam Pietrzak
- Zastępca Dowódcy JRG Bełżyce st. kpt. Dariusz Pruszkowski
- Wiceprzewodniczący Rady Powiatu, Sekretarz Gminy Konopnica Druh Konrad Banach
- Skarbnik Gminy Konopnica Druhna Marta Skulimowska
- Radni Gminy Konopnica
- Zarząd Gminny ZOSP z prezesem Jerzym Sieńko
- Komendant Komisariatu Policji w Bełżycach Podinspektor Mariusz Kozak
- Dzielnicowy KP w Bełżycach post. Piotr Wadowski
- Zastępca Dowódcy 21 Batalionu Lekkiej Piechoty II Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej mjr Krzysztof Krawczyk
- Prezesi i Naczelnicy OSP
- Dyrektor ZOZ Motycz Sz.P. Jerzy Babkiewicz
- Dyrektor Szkoły Podstawowej im. Ziemi Lubelskiej w Radawcu Dużym Sz.P. Hanna Szymańska
- Była dyrektor SP w Radawcu Dużym Sz.P. Helena Brodziak
Decyzja o włączeniu do KSRG
Zastępca Komendanta Miejskiego PSP w Lublinie bryg. Maciej Błaszczyk odczytał i wręczył na ręce Prezesa Jednostki OSP Radawiec Duży decyzję o włączeniu do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Decyzję o przyjęciu jednostki w skład elitarnych jednostek OSP należących do KSRG podpisał Komendant Główny PSP gen. brygadier Leszek Suski. Jest to powód do dumy i satysfakcji z dokonań jednostki, ale jednocześnie zwiększenie wymagań dla członków OSP Radawiec Duży. Okolicznościowe listy gratulacyjne wręczyli Jednostce również Wójt Mirosław Żydek i Prezes ZOG Związku Jerzy Sieńko.
Wyróżnienia i medale strażackie
Ważnym punktem uroczystości było wręczanie medali strażackich. Odznaczenia otrzymali:
- Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza: Druh Jerzy Sieńko
- „Złoty Medal za zasługi dla pożarnictwa”: Druh Jarosław Jarecki
- „Srebrny Medal”: Druh Konrad Żydek
- „Brązowy Medal”: Druhny i Druhowie Milena Fils-Bąk, Weronika Wilczek, Patrycja Podstawka, Katarzyna Kawka
- „Strażak Wzorowy”: Druhowie Apolonia Furtak, Marcin Lipski, Jarzy Wójtowicz, Piotr Borek, Jarosław Grzesiak oraz Andrzej Korzeniewski
Dekoracji dokonali: Członek Zarządu Głównego Związku Druh Poseł Jan Łopata, Członek ZOW Druh Mirosław Hałas, Członek ZOW Druh Mirosław Żydek, Wiceprezes ZOP, Starosta Druh Paweł Pikula. W wystąpieniach okolicznościowych głos zabierali Wiceprezes ZOW ZOSP, Członek Zarządu Głównego Druh Poseł Jan Łopata, w imieniu Wiceprezesa Zarządu Głównego, Prezesa ZOW ZOSP Druha Mariana Starownika, Członek ZOW ZOSP Druh Mirosław Hałas, Starosta Powiatu Lubelskiego Druh Paweł Pikula, w imieniu Komendanta Wojewódzkiego PSP st. bryg Grzegorza Alinowskiego, Zastępca Komendanta Miejskiego bryg.
Podziękowania i sponsorzy
W podziękowaniach od Zarządu OSP Radawiec Duży statuetki pamiątkowe otrzymali: Wiceprezes ZOW ZOSP, Członek Zarządu Głównego Druh poseł Jan Łopata, Lubelski Komendant Wojewódzki PSP st.bryg. Grzegorz Alinowski, Komendant Miejski PSP bryg. Wręczono również podziękowania sponsorom uroczystości:
- Właścicielowi firmy PRO-MEN Panu Marianowi Tokarzowi
- Właścicielowi firmy Transportowej Panu Markowi Urbanowi
- Prezesowi Banku Spółdzielczego w Poniatowej Pani Maryli Kani
- Właścicielowi firmy „ROLBUD” Panu Romanowi Madejkowi
- Właścicielowi firmy Igord Panu Jerzemu Podgórskiemu
- Właścicielowi firmy Maga Panu Grzegorzowi Cieszko
- Właścicielom firmy Frajda Państwu Agnieszce i Andrzejowi Giza
- Panu Grzegorzowi Fabianowi
- Właścicielom Stacji Paliw BP Panu Pawłowi Łukasiewiczowi oraz Panu Stanisławowi Łukasiewiczowi
- Zwiedzajlubelskie.pl i Lublin112 Panu Tomaszowi Sieńko
- Prezesowi GS w Konopnicy Panu Jerzemu Sieńko
- Państwu Annie i Andrzejowi Pietrzakom
- Dowódcy 21 Batalionu Lekkiej Piechoty II LBOT Panu ppłk.
Cały Film Historia OSP Raciąż
Cele i Misja OSP Radawiec Duży
Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Radawcu Dużym jest wielowymiarowa i obejmuje szereg zadań na rzecz społeczności lokalnej. Zgodnie ze statutem, do głównych celów jednostki należą:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z Państwową Strażą Pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
- Udział w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Prowadzenie działalności kulturalnej, oświatowej, sportowej, rekreacyjnej, turystycznej dla całej społeczności lokalnej.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz niniejszego statutu.
- Działania na rzecz ochrony środowiska.
- Propagowanie wśród lokalnej społeczności postaw patriotycznych oraz kształtowanie tożsamości i solidarnych postaw społecznych.
- Działanie na rzecz obronności, niepodległości państwa i działalności sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
- Podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji patriotyczno-religijnej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej.
- Promocja i organizacja wolontariatu oraz działalność charytatywna.
- Ochrona i promocja zdrowia.
- Działanie wspomagające rozwój wspólnot i społeczności lokalnej.
- Rozpowszechnianie nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania.
- Działanie na rzecz rekreacji i wypoczynku dzieci i młodzieży.
- Działanie na rzecz kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego.
- Działanie na rzecz ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego.
- Wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej wśród dzieci, młodzieży oraz mieszkańców gminy Konopnica, powiatu lubelskiego i województwa lubelskiego.
- Promowanie turystyki i krajoznawstwa.
- Dbanie o porządek i bezpieczeństwo publiczne.
- Ratownictwo i ochrona ludności.
- Pomoc ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą.
- Przeciwdziałanie uzależnieniom i patologiom społecznym.
- Działalność na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Szkoła Podstawowa jako Ośrodek Życia Społeczności
Szkoła Podstawowa w Radawcu Dużym, założona w 1916 roku jako Gminna Szkoła Elementarna, odegrała i nadal odgrywa kluczową rolę w życiu społeczności. Początki jej działalności były trudne, a lekcje odbywały się w wynajętych pomieszczeniach. W 1931 roku podjęto inicjatywę budowy Domu Ludowego z przeznaczeniem na szkołę, a nowy, jednopiętrowy budynek oddano do użytku w 1935 roku. Okres II wojny światowej odcisnął piętno na szkole, lecz po wojnie placówka kontynuowała rozwój, stając się ważnym ośrodkiem życia kulturalnego i społecznego.
W 1984 roku oddano do użytku nowe skrzydło szkoły, a w 1998 roku uroczyście otwarto salę gimnastyczną. Obiekt ten odtąd służy nie tylko uczniom, ale także całej społeczności, będąc miejscem uroczystości środowiskowych, zebrań wiejskich i lokalu wyborczego. Szkoła aktywnie kultywuje tradycje świąt państwowych i religijnych, będąc ośrodkiem życia kulturalnego miejscowości, co stanowi ważny element lokalnego kontekstu, w którym funkcjonuje również Ochotnicza Straż Pożarna.
