Hydrant Wewnętrzny: Kompleksowy Przewodnik

Hydranty wewnętrzne to urządzenia umieszczone na sieci wodociągowej wewnętrznej, stanowiące ważny element ochrony przeciwpożarowej budynków. Ich zadaniem jest pobór wody w celu gaszenia pożarów w zarodku (grupy A) oraz dogaszania pogorzelisk. Co istotne, hydranty wewnętrzne DN 25 i DN 33 są zaprojektowane tak, aby mogła je obsłużyć osoba bez przeszkolenia strażackiego.

Rodzaje Hydrantów Wewnętrznych

Hydranty wewnętrzne dzielą się na trzy główne typy w zależności od średnicy węża, zgodnie z polskimi przepisami i normami (w tym PN-EN 671): DN 25, DN 33 i DN 52.

Hydrant wewnętrzny DN 25

• Stosowane są w budynkach użyteczności publicznej, takich jak szkoły, banki, sklepy itp.
• Minimalna wydajność poboru wody dla hydrantu DN 25 wynosi 60 l/min.
• Ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 1,2 MPa.
• Muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.
• Wyposażone są w węże półsztywne, które umożliwiają podawanie wody bez konieczności ich pełnego rozwijania.

Hydrant wewnętrzny DN 33

• Montowane są w garażach.
• Minimalna wydajność poboru wody dla hydrantu DN 33 wynosi 90 l/min.
• Ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 0,7 MPa.
• Muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.
• Wyposażone są w węże półsztywne, które umożliwiają podawanie wody bez konieczności ich pełnego rozwijania.

Hydrant wewnętrzny DN 52

• Stosowane są w budynkach magazynowych i produkcyjnych.
• Minimalna wydajność poboru wody dla hydrantu DN 52 wynosi 150 l/min.
• Ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa.
• Minimalna wydajność poboru wody dla zaworu DN 52 również wynosi 150 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa.
• Muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.

Wymagania dotyczące Umiejscowienia i Zasięgu

Niezależnie od typu hydrantu wewnętrznego, urządzenie umieszcza się przy drogach komunikacji ogólnej - przy wejściach do budynków i na poddasze, na korytarzach, w przejściach i przy wyjściach ewakuacyjnych. Hydranty muszą ponadto znajdować się na każdej kondygnacji, a ich zasięg powinien obejmować całą powierzchnię budynku. Podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięcie ognia strumieniem wody.

Ważne jest również zapewnienie tak dużej powierzchni przed hydrantem, by swobodnie dało się rozwinąć wąż. Zawory odcinające hydrantów wewnętrznych oraz zawory DN 52 muszą być umieszczone na wysokości 1,35 ± 0,1 m.

Projektując rozmieszczenie hydrantów, należy wziąć pod uwagę tzw. zasięg rzeczywisty. Jest to odległość, jaką strumień wody z węża może osiągnąć. Przykładowo, jeśli hydrant wyposażony jest w wąż o długości 30 m w biurowcu, jego efektywny zasięg wynosi 33 metry.

Normy i Przepisy Prawne

Obowiązek stosowania hydrantów wewnętrznych regulują przede wszystkim następujące akty prawne:

• Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
• Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 13 czerwca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym.

Kiedy wymagane są hydranty wewnętrzne?

Wymagania dotyczące montażu hydrantów są ściśle określone przepisami:

• W strefach ZL I (zawierających pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami, a nieprzeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, np. budynki zamieszkania zbiorowego, hotele) wymagane są hydranty DN 25, jeśli strefa pożarowa przekracza 200 m².
• W strefach ZL II (przeznaczonych przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, np. szpitale, domy opieki) hydranty DN 25 są obowiązkowe, jeśli strefa pożarowa przekracza 200 m².
• W strefach ZL III (użyteczności publicznej, np. biura, szkoły, sklepy) hydranty DN 25 są wymagane, gdy strefa pożarowa przekracza 500 m². Należy jednak pamiętać, że w budynkach niskich (do 12 m wysokości) w strefie użyteczności publicznej (ZL III) hydranty są wymagane dopiero, gdy strefa pożarowa przekracza 1000 m².
• Hydranty DN 52 dedykowane są dla przemysłu i magazynów. Wymagane są one również przy wejściu do pomieszczeń magazynowych lub technicznych o powierzchni powyżej 200 m² i obciążeniu ogniowym powyżej 500 MJ/m², znajdujących się w budynkach użyteczności publicznej (np. biurowce).

Warto również zauważyć, że Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. nie przewiduje możliwości stosowania hydrantów wewnętrznych HW 19, co oznacza, że nie należy ich stosować do celów przeciwpożarowych.

Oznakowanie i Certyfikacja

Wymagania dotyczące znakowania hydrantów wewnętrznych są określone w normach PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2.

• Szafka hydrantowa powinna być opatrzona znakiem Hydrant wewnętrzny (numer referencyjny F002 w ISO 7010).
• Ponieważ hydranty wewnętrzne są objęte normą zharmonizowaną, wymagane jest dla nich znakowanie CE. Przykład poprawnego oznakowania przedstawia załącznik ZA.3 w normach PN-EN 671-1 i PN-EN 671-2.
• Oznakowanie ppoż powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012.
• Szafka hydrantowa powinna być czerwona. Przepisy dopuszczają inny kolor (np. biały), pod warunkiem, że szafka jest łatwo rozpoznawalna dzięki oznakowaniu.

Warto wiedzieć, że chociaż poprzednia norma - PN-92-N-01256-01 - została wycofana przez Komitet Techniczny PKN, nie ma obowiązku wymieniania znaków na nowe. Tabliczki według „starej normy” nie tracą ważności, nadal można je stosować. W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D.

Urządzenie do awaryjnego otwierania

Kolejnym elementem podlegającym sprawdzeniu jest urządzenie otwierające hydrant. Zgodnie z pkt 4.7 normy PN-EN 671-1:2012 oraz pkt 4.6 normy PN-EN 671-2:2012 zamykane szafki hydrantu powinny zostać wyposażone w urządzenia do awaryjnego otwierania. Mogą one być zabezpieczone jedynie kruchym, przezroczystym materiałem. Jeśli od czoła znajduje się krucha szybka, należy zastosować materiał takiego rodzaju, aby po jej rozbiciu nie pozostawały postrzępione bądź ostre krawędzie, które mogłyby spowodować zranienie przy uruchamianiu urządzenia awaryjnego.

Hydrant Wewnętrzny jako Stałe Urządzenie Gaśnicze

Wiele osób określa hydranty wewnętrzne jako urządzenia gaśnicze półstałe lub po prostu nie zalicza ich do grupy stałych urządzeń gaśniczych (SUG). Wątpliwość, czy należą one do urządzeń gaśniczych stałych, wynika z Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w którym czytamy: „Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w [...]” [1]. Hydranty wewnętrzne nie są uruchamiane automatycznie, a więc nie wpisują się w zakres określony przez to konkretne zdanie rozporządzenia.

Jednakże, hydranty wewnętrzne jako część instalacji wodociągowej przeciwpożarowej są według nomenklatury europejskiej stałymi urządzeniami gaśniczymi. Świadczy o tym fakt, że normy europejskie dotyczące hydrantów wewnętrznych opracowuje Komitet Techniczny CEN/TC 191 "Stałe urządzenia gaśnicze". Normy te noszą tytuł „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne” [3].

Dodatkowo, zgodnie z normą PN-ISO 8421-4, omawiającą terminologię z zakresu ochrony przeciwpożarowej: „Stałe urządzenie gaśnicze - zamontowane na stałe urządzenia zawierające określoną ilość środka gaśniczego, połączone ze stałą dyszą (stałymi dyszami), przez którą środek gaśniczy jest podawany do gaszenia pożaru, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie” [2].

W świetle powyższych definicji i norm, hydrant wewnętrzny jest bez wątpienia stałym urządzeniem gaśniczym wodnym. Pojawiające się wątpliwości są jedynie niewłaściwą interpretacją zapisów rozporządzenia. Wynikają też z przeświadczenia, że przytoczony zapis rozporządzenia to nic innego, jak definicja stałego urządzenia gaśniczego, w którą bez wątpienia nie wpisują się hydranty wewnętrzne.

Warto podkreślić, że nie każdy hydrant wewnętrzny noszący oznakowanie CE zgodnie z normami przedmiotowymi PN-EN 671-1:2012 oraz PN-EN 671-2:2012 może zostać zastosowany w obiekcie jako stałe urządzenie gaśnicze. Wynika to z zapisów wspomnianego rozporządzenia, które dopuszcza do stosowania wyłącznie hydranty określonej wielkości.

Konserwacja i Odbiory

Jako właściciel obiektu lub zarządca, odpowiadasz za to, by w razie pożaru z węża poleciała woda pod odpowiednim ciśnieniem. Przeglądy hydrantów wewnętrznych muszą być wykonywane przez osoby kompetentne, posiadające odpowiednią wiedzę i sprzęt pomiarowy (np. hydrotest). Zaleca się, aby byli to konserwatorzy sprzętu ppoż. Należy zauważyć, że właściwie przygotowane i przeprowadzone odbiory stałego urządzenia gaśniczego są gwarantem zastosowania komponentów o określonych właściwościach, które wynikają z projektu instalacji.

Za niesprawną instalację przeciwpożarową (w tym brak ciśnienia w hydrancie) grozi mandat karny nakładany przez Państwową Straż Pożarną.

Bibliografia

• [1] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. nr 109, poz. 719).
• [2] PN-ISO 8421-4:1998 Ochrona przeciwpożarowa. Terminologia.
• [3] PN-EN 671-1:2012 Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Część 1: Hydranty z wężem półsztywnym oraz PN-EN 671-2:2012 Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne.
• [4] ISO 7010:2011 Graphical symbols. Safety colours and safety signs.

tags: #hydrant #wewnetrzny #foto #art