Hydranty wewnętrzne to kluczowe elementy ochrony przeciwpożarowej budynków, służące do poboru wody z sieci wodociągowej podczas akcji gaśniczej. Umożliwiają one dogodne gaszenie ewentualnego pożaru z większych odległości niż gaśnice, a w szczególności są przydatne do gaszenia pożarów w zarodku oraz do dogaszania pogorzelisk.
Rodzaje i zastosowanie hydrantów wewnętrznych
Zgodnie z normami przedmiotowymi, hydranty wewnętrzne można podzielić na: hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym i hydranty wewnętrzne z wężem płasko składanym. Na rynku dostępne są hydranty wewnętrzne o różnych średnicach:
- Hydranty DN 25: Stosowane są w budynkach użyteczności publicznej (np. sklepy, szkoły, banki) oraz w budynkach zamieszkania zbiorowego.
- Hydranty DN 33
- Hydranty DN 52
Hydranty wewnętrzne DN 19 nie powinny być stosowane do celów przeciwpożarowych, gdyż nie są przewidziane w obowiązujących przepisach.
Wymagania dotyczące umiejscowienia i ciśnienia
Hydranty wewnętrzne powinny być umiejscowione w taki sposób, by zasięgiem obejmowały całą powierzchnię budynku. Podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięcie ognia strumieniem wody. Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze 52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa. Zawory odcinające hydrantów muszą znajdować się na wysokości 1,35 ± 0,1 m od podłogi.
Kwalifikacja hydrantu wewnętrznego jako stałego urządzenia gaśniczego
Wiele osób określa hydranty wewnętrzne jako urządzenia gaśnicze półstałe lub nie zalicza ich do grupy stałych urządzeń gaśniczych (SUG). Wątpliwość ta wynika z Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., które stanowi, że „Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w [...]”. Ponieważ hydranty wewnętrzne nie są uruchamiane automatycznie, nie wpisują się w zakres określony przez to rozporządzenie w tej konkretnej definicji.
Jednakże, zgodnie z nomenklaturą europejską oraz normami przedmiotowymi, hydranty wewnętrzne są stałymi urządzeniami gaśniczymi wodnymi. Świadczy o tym fakt, że normy europejskie dotyczące hydrantów wewnętrznych opracowuje Komitet Techniczny CEN/TC 191 „Stałe urządzenia gaśnicze”, a same normy noszą tytuł „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne”. Dodatkowo, norma PN-ISO 8421-4, omawiająca terminologię z zakresu ochrony przeciwpożarowej, definiuje „Stałe urządzenie gaśnicze” jako: „zamontowane na stałe urządzenia zawierające określoną ilość środka gaśniczego, połączone ze stałą dyszą (stałymi dyszami), przez którą środek gaśniczy jest podawany do gaszenia pożaru, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie”. W świetle tej definicji hydranty wewnętrzne bez wątpienia kwalifikują się jako stałe urządzenia gaśnicze.
Warto jednak podkreślić, że nie każdy hydrant wewnętrzny noszący oznakowanie CE zgodnie z normami przedmiotowymi PN-EN 671-1:2012 oraz PN-EN 671-2:2012 może zostać zastosowany w obiekcie jako stałe urządzenie gaśnicze. Wynika to z zapisów wspomnianego rozporządzenia, które dopuszcza do stosowania wyłącznie hydranty określonej wielkości.
Hydrant wewnętrzny z funkcją podawania piany
Niektóre hydranty wewnętrzne są projektowane jako urządzenia do gaszenia pożarów z grupy A i B. Zdolność do gaszenia pożarów grupy B (ciecze palne, substancje stałe topiące się) wymaga zastosowania środka gaśniczego innego niż sama woda, np. piany gaśniczej. Tego typu jednostka pianowa może zostać dostosowana do potrzeb użytkownika.
Elementy charakterystyczne dla hydrantu z możliwością podawania piany to:
- Wężyk półsztywny zasysacza DN 25 z nasadą 25 - element niezbędny do zasysania środka pianotwórczego.
- Zbiornik na środek pianowy - dostępny na przykład w wersji na 60 litrów, służy do przechowywania koncentratu pianotwórczego.
Czas pracy (podawania piany) można wydłużyć stosując zewnętrzny zbiornik ze środkiem pianotwórczym. Rozwiązania te umożliwiają skuteczniejsze zwalczanie różnego rodzaju pożarów, zwiększając wszechstronność systemu przeciwpożarowego.
Jak działają hydranty?
Budowa i parametry techniczne
Standardowy hydrant wewnętrzny składa się z kilku kluczowych elementów:
- Szafka hydrantowa: Najczęściej występują szafki w kolorze czerwonym (RAL3000) lub białym (RAL9010). Mogą być wykonane w dowolnych odcieniach, jednak konieczne jest oznakowanie zgodne z Polską Normą. Na rynku dostępne są różne wykonania szafek: podtynkowe (wnękowe) i natynkowe (zawieszane), z miejscem na gaśnice, z drzwiami w ściance bocznej, a także warianty dekoracyjne.
- Materiały i wykończenie: Szafy mogą być wykonane z blachy ocynkowanej lakierowanej farbą proszkową poliestrową fasadową typu Facade, lub ze stali cynkowanej elektrolitycznie DC01 (powłoka cynku o grubości min. 20 μm). Zabezpieczenie antykorozyjne często obejmuje fosforanowanie żelazowe oraz powłokę lakierniczą o grubości ok. 80 μm farbą proszkową poliestrową do zastosowań zewnętrznych i przemysłowych, odporną na promienie UV. Takie rozwiązania są odporne na warunki atmosferyczne oraz promieniowanie UV.
- Drzwi: Mogą być pełne. Przy dużej ilości szafek często stosuje się jeden kluczyk do otwierania wszystkich szafek. Kluczyk umożliwiający awaryjne otwarcie jest umieszczony za szybką bezpieczną. Zamykane szafki hydrantu powinny zostać wyposażone w urządzenia do awaryjnego otwierania. Mogą być zabezpieczone jedynie kruchym, przezroczystym materiałem. Jeśli od czoła znajduje się krucha szybka, materiał musi być taki, aby po jej rozbiciu nie pozostawały postrzępione bądź ostre krawędzie, które mogłyby spowodować zranienie przy uruchamianiu urządzenia awaryjnego.
- Bęben hydrantowy/zwijadło: Na ten element nawinięty jest wąż. Zwijadło zazwyczaj wychyla się na 180 stopni, co ułatwia dostęp i manewrowanie wężem.
- Wąż: Półsztywny lub płasko składany, odpowiednio do typu hydrantu.
Oznakowanie i normy
Oznakowanie ppoż powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012. Szafka hydrantowa powinna być opatrzona znakiem Hydrant wewnętrzny (numer referencyjny F002 w ISO 7010). Warto jednak wiedzieć, że chociaż poprzednia norma - PN-92-N-01256-01 - została wycofana, nie ma obowiązku wymieniania znaków na nowe. Tabliczki według „starej normy” nie tracą ważności, nadal można je stosować i są dostępne w sklepach.
W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D.
Dodatkowo, ponieważ hydranty wewnętrzne są objęte normą zharmonizowaną, wymagane jest dla nich znakowanie CE. Przykład poprawnego oznakowania przedstawia załącznik ZA.3 w normach PN-EN 671-1 i PN-EN 671-2. Normy serii PN-EN 671 nie wymagają określonych wymiarów hydrantów, a jedynie stawiają wymagania dotyczące parametrów wytrzymałościowych, znakowania itp.
Przeglądy, konserwacja i odbiory
Hydranty wewnętrzne jako urządzenia przeciwpożarowe należy poddawać przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym. Czynności te powinny być przeprowadzane zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach, w odnośnej dokumentacji techniczno-ruchowej oraz w instrukcjach obsługi producenta. Przeglądy i konserwacja powinny odbywać się w okresach zgodnych z instrukcją producenta, jednak nie rzadziej niż raz w roku. Mogą być przeprowadzane przez osobę kompetentną.
Właściwie przygotowane i przeprowadzone odbiory stałego urządzenia gaśniczego są gwarantem zastosowania komponentów o określonych właściwościach, które wynikają z projektu instalacji.
tags: #hydrant #wewnetrzny #z #mozliwoscia #podawania #piany