Historia Mikołowa przed II wojną światową
Mikołów to miasto położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w pobliżu Katowic, Tychów i Rudy Śląskiej. Nazwa miasta pochodzi od imienia jednego z dawnych dziedziców rodu, Mikoła lub Mikuła. Pierwotnie miejscowość nosiła nazwę Mikułów, a obecnej zaczęto używać od ok. 1760 roku. Pierwsza wzmianka o Mikołowie pochodzi z 1222 roku, kiedy był grodem obronnym. Pod koniec XIII wieku, po wojnach lokalnych, gród utracił swoje znaczenie.
Miasto nawiedzało wiele tragedii - głód, epidemie, pożary czy trzęsienia ziemi. Zły wpływ na rozwój miejscowości miała wojna trzydziestoletnia i wojny śląskie. Pod panowanie Prus Mikołów dostał się w 1742 roku. W 1794 roku miał miejsce pożar, który prawie całkowicie zniszczył miasto. W XIX wieku zaczął rozwijać się przemysł: powstawały huty żelaza, koksownie, fabryka papieru, browary i gorzelnie. Zbudowano linie kolejowe i rozbudowano sieć dróg.
W XX wieku miały miejsce powstania śląskie. Miasto zostało przywrócone Polsce w 1922 roku. W okresie międzywojennym Mikołów charakteryzował się strukturą gospodarczą przemysłowo-rolniczą. W mieście funkcjonowało Zgromadzenie Salwatorianów oraz rozbudowany szpital św. Józefa. Liczba mieszkańców wzrosła do 14 000 w 1938 roku.
Mikołów podczas II wojny światowej
Podczas II wojny światowej Mikołów znalazł się w obszarze działań wojennych. 1 września 1939 roku wybuchła wojna. 3 września 1939 roku wojska niemieckie wkroczyły do miasta. Niedługo po tym aresztowano powstańców i rozstrzelano 11 osób, w tym Franciszka Pudełko. Z upływem lat następowały kolejne aresztowania.
Tragedia rodziny Wróblów
Jednym z tragicznych wydarzeń z początku wojny był mord na rodzinie Wróblów, który miał miejsce wieczorem 3 września 1939 roku. Niemieccy żołnierze wkroczyli do gospodarstwa Wróblów, położonego wówczas w górnej części ulicy Pszczyńskiej. W wyniku brutalnej akcji zginęło wielu członków rodziny:
- Józef Wróbel - zastrzelony na progu domu.
- Franciszek Wróbel - syn Józefa, zabity, gdy wybiegł na korytarz po usłyszeniu strzałów.
- Anna Czech z d. Wróbel - córka Józefa, trafiona kulą przez szybę werandy.
- Wilhelm Wróbel - syn Józefa, zginął od kul w plecy i głowę, gdy próbował uciec do ogrodu.
Więcej szczęścia mieli Alojzy Wróbel, który mimo postrzału zdołał uciec, oraz jego matka Paulina Wróbel z d. Byrda, która ukryła się w oborze. Niemieccy żołnierze zastrzelili również dwie koleżanki Pauliny oraz dwie osoby leżące w łóżkach: Alfreda Wróbla (syna Wilhelma) i jego kuzyna Pawła Czecha (syna Anny). Ocalała jedynie Łucja Wróbel z d. Pucher, matka Alfreda, która wyszła do pobliskiego gospodarstwa.
Spalono gospodarstwo Wróblów oraz sąsiednie domy Radeckiego i Szombary. Władze badały sprawę, jednak nie ustalono jednoznacznej przyczyny mordów. Istniały pogłoski o zemście Niemców za ostrzelanie kolumny Wehrmachtu w Gostyniu.
Okupacja i wyzwolenie
Podczas okupacji niemieckiej Mikołów był miejscem represji. W latach 1944-1945 na terenie Jamny funkcjonowało miejsce dla więźniów, m.in. radzieckich.
Przed wyzwoleniem Mikołowa, 18 stycznia 1945 roku, kolumna więźniów oświęcimskich, prowadzona przez eskortujących ich Niemców, przeszła przez miasto. Wielu więźniów zmarło z wycieńczenia lub zostało zamordowanych.
W niedzielę, 28 stycznia 1945 roku, wojska radzieckie wkroczyły do miasta od strony Śmiłowic. Mikołów został zajęty bez walki.
Okres powojenny
Po wojnie w Mikołowie przystąpiono do odbudowy życia miejskiego. W marcu 1945 roku powołano tymczasowy Zarząd Miejski, który funkcjonował do 20 czerwca 1950 roku. W 1950 roku utworzono powiat tyski, w skład którego wszedł Mikołów.
W kolejnych latach następował dalszy rozwój miasta. W 1975 roku Mikołów znalazł się w obszarze województwa katowickiego. Po II wojnie światowej nastąpił dalszy rozwój miasta, obejmujący m.in. budowę kompleksów szkolnych i rozwój infrastruktury.
W najnowszej historii miasta, w 1990 roku, odbyły się pierwsze wybory samorządowe po transformacji ustrojowej. Burmistrzem został Marian Sworzeń, a przewodniczącym Rady Miejskiej Brunon Marek. W 1999 roku Mikołów wszedł w skład nowo utworzonego województwa śląskiego, a jego mieszkańcy mogli wybierać swoich przedstawicieli na trzech szczeblach: Rady Miasta, Rady Powiatu i do Sejmiku Wojewódzkiego.