Rola i Znaczenie Hydrantów Zewnętrznych w Systemach Ppoż.
Hydranty zewnętrzne są kluczową częścią infrastruktury przeciwpożarowej, której podstawową funkcją jest ułatwienie realizacji zadań gaśniczych przez jednostki straży pożarnej. Instalacje hydrantowe dostarczają podstawowego środka gaśniczego, jakim jest woda, pozwalając strażakom na obniżanie temperatury płonących elementów, a także skuteczne odcinanie dostępu tlenu podtrzymującego reakcję spalania.
Rodzaje Hydrantów Zewnętrznych
Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje hydrantów zewnętrznych, różniące się konstrukcją i sposobem montażu.
Hydranty Naziemne (Nadziemne) i ich Specyfika - Koncepcja Zasilania Górnego
Hydranty naziemne (nazywane również nadziemnymi) pozwalają na bezpośrednie podłączenie węży strażackich. Ich budowa i charakterystyka powinna być zgodna z normą PN-EN 14384. Mają one postać słupków z nasadami wylotowymi na ulokowanej w górnej części głowicy, w której centralnej części znajduje się zawór odcinający. Jest to właśnie element odpowiadający za koncepcję „zasilania górnego”, gdzie kontrola przepływu wody odbywa się z najwyższego punktu urządzenia.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, takimi jak Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 czerwca 1964 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego (§9 ust. 2), zasadniczo należy stosować hydranty zewnętrzne typu nadziemnego.
Hydranty Podziemne i Warunki Ich Stosowania
Hydranty podziemne mają postać zamykanych skrzynek, z których korzysta się przy użyciu specjalnych stojaków hydrantowych. Pod zamknięciem znajduje się kołnierz przyłączeniowy oraz uchwyt kłowy do podłączenia stojaka. Hydranty tego typu są objęte zapisami normy PN-EN 14339.
Stosowanie hydrantów podziemnych jest dopuszczalne jedynie w wypadkach, w których stosowanie hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudnione lub niewskazane, na przykład ze względu na utrudnienia w ruchu ulicznym (§9 ust. 2 ww. rozporządzenia).
Zasada Działania Hydrantów Zewnętrznych
Mechanizm Działania Hydrantu Naziemnego (z zasilaniem górnym)
Zasada działania hydrantu naziemnego opiera się na umieszczonym w jego górnej części głowicy zaworze odcinającym. Po podłączeniu węża strażackiego, obsługa hydrantu polega na odkręceniu tego zaworu za pomocą specjalnego klucza. Otwiera to przepływ wody z sieci wodociągowej do nasad wylotowych, umożliwiając pobór wody do celów gaśniczych. Po zakończeniu działań zawór zostaje zamknięty, a woda z kolumny hydrantu jest odprowadzana, aby zapobiec zamarznięciu w okresie zimowym.
Mechanizm Działania Hydrantu Podziemnego (na przykładzie hydrantu UNO)
Hydrant podziemny, taki jak hydrant podziemny UNO, to element sieci wodociągowej umożliwiający dostęp do wody nie tylko w celach przeciwpożarowych, ale także do innych zadań technicznych, takich jak płukanie rur wodociągowych czy dostarczanie wody na potrzeby budowlane.
- Głównym elementem regulującym przepływ wody jest zasuwa (zawór odcinający).
- Hydrant podziemny działa na zasadzie odcięcia lub otwarcia przepływu wody z sieci wodociągowej.
- Hydranty podziemne są oznaczane specjalnymi tabliczkami hydrantowymi, które wskazują ich dokładne położenie, co ułatwia szybkie zlokalizowanie.
- Do głowicy hydrantu podłącza się specjalne urządzenie, np. stojak hydrantowy, który umożliwia dostęp do wody.
- Do odkręcenia zasuwy, co otwiera przepływ wody z sieci do urządzenia podłączonego do hydrantu, służy klucz hydrantowy.
- Po zakończeniu pracy zawór zostaje zamknięty, a hydrant oczyszczony z wody, aby zapobiec jego zamarznięciu w okresie zimowym.
Dzięki swojej konstrukcji i lokalizacji, hydrant podziemny UNO jest odporny na wiele zagrożeń zewnętrznych, co czyni go niezastąpionym w wielu sytuacjach.
Wymagania Techniczne i Rozmieszczenie Hydrantów Zewnętrznych
Wydajność i Ciśnienie
Sieć wodociągowa, do której podłączone są hydranty, musi gwarantować możliwość osiągania przepływu na poziomie 5 litrów na sekundę przez czas 2 godzin. Ciśnienie nie może być przy tym niższe od 0,1 MPa (megapaskala) ani wyższe niż 1,6 MPa.
Zgodnie z przepisami, takimi jak §9 ust. 3 Rozporządzenia z 1964 r., wydajność hydrantu zewnętrznego powinna wynosić co najmniej 10 l/sek. W wiejskich jednostkach osadniczych dopuszcza się stosowanie hydrantów zewnętrznych o wydajności 5 l/sek.
Ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przeznaczonych do bezpośredniego gaszenia pożaru nie powinno być mniejsze niż 20 m słupa wody. W hydrantach przeznaczonych do zasilania pomp pożarniczych wymagane ciśnienie to 6-10 m słupa wody (§9 ust. 4 ww. rozporządzenia).
Hydranty zewnętrzne najczęściej są montowane na rurociągach o średnicy nominalnej DN 80, choć w niektórych przypadkach muszą być używane większe średnice oraz przepływy.
Zasady Rozmieszczania i Dostępności
Hydranty przeciwpożarowe zewnętrzne są umieszczane wzdłuż dróg i ulic, a także na skrzyżowaniach. Ich rozmieszczenie podlega ścisłym regułom:
- Hydranty rozmieszcza się w odległości 100-150 metrów od siebie.
- Ich odległość od zabezpieczanego obiektu nie powinna przekraczać 75 metrów, ale nie mogą być bliżej niż 5 metrów od jego ścian.
- Hydrant zewnętrzny powinien być ulokowany nie dalej niż 15 metrów od ulicy.
Obowiązujące przepisy (np. §9 ust. 5 Rozporządzenia z 1964 r.) precyzują dodatkowe warunki:
- Odległość hydrantu od budynku powinna wynosić co najmniej 5 m. Jeżeli podczas pożaru obiektu powstać może wysokie promieniowanie cieplne, odległość ta powinna wynosić co najmniej 25 m.
- Odległość hydrantu od drogi lub ulicy nie może być większa niż 2 m.
- Odległość pomiędzy hydrantami nie może być większa niż 100 m. W wiejskich jednostkach osadniczych odległość ta powinna być dostosowana do układu i gęstości zabudowy, a na terenach zabudowanych nie powinna przekraczać 150 m.
Hydrant musi być dostępny z drogi, a wokół niego należy wydzielić stanowisko pozwalające na czerpanie z niego wody. W pobliżu zewnętrznego hydrantu przeciwpożarowego musi być ustawiony zakaz parkowania, a samo urządzenie trzeba właściwie oznakować.
Wskazówki Dotyczące Instalacji
Wykonanie hydrantowej instalacji przeciwpożarowej jest zadaniem wymagającym specjalistycznej wiedzy i doświadczenia. Należy je zlecić wykonawcy z dużym doświadczeniem w realizacji podobnych zadań, aby zapewnić zgodność z normami i przepisami bezpieczeństwa.
W nieogrzewanych budynkach lub w ich częściach przewody zasilające instalacji wodociągowej przeciwpożarowej należy zabezpieczyć przed możliwością zamarznięcia, co jest kluczowe dla zachowania ich funkcjonalności w każdych warunkach atmosferycznych.