Gotowość Ochotniczych Straży Pożarnych do udziału w akcjach ratowniczych

Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) to lokalna, społeczna jednostka ratowniczo-gaśnicza składająca się z ochotników - mieszkańców danej miejscowości - którzy dobrowolnie angażują się w ochronę przeciwpożarową i ratownictwo w swojej okolicy. OSP jest umundurowaną organizacją wyposażoną w specjalistyczny sprzęt pożarniczy, działającą najczęściej w formie stowarzyszenia rejestrowego. Oznacza to, że oprócz roli w systemie bezpieczeństwa, prawnie każda jednostka OSP jest organizacją pozarządową (NGO) z własnym statutem, zarządem i wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego.

Rola i zadania OSP w systemie bezpieczeństwa

Głównym celem OSP jest walka z pożarami oraz udział w akcjach ratowniczych podczas innych zagrożeń, takich jak klęski żywiołowe (np. powodzie, wichury) czy wypadki komunikacyjne. Strażacy-ochotnicy z OSP często są pierwsi na miejscu zdarzenia w swojej wsi lub gminie - gaszą pożary domów, stodół, lasów, usuwają powalone drzewa, wypompowują wodę z zalanych piwnic, udzielają kwalifikowanej pierwszej pomocy poszkodowanym przed przybyciem innych służb. Poza działaniami ratowniczo-gaśniczymi, OSP pełnią także ważną funkcję społeczną i edukacyjną. Strażacy-ochotnicy prowadzą pogadanki w szkołach o bezpieczeństwie przeciwpożarowym, organizują pokazy pierwszej pomocy, angażują się w życie lokalnej społeczności (festyny, zabezpieczanie imprez masowych). Przy wielu OSP działają Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP) - czyli grupy młodzieży szkolnej trenującej podstawy pożarnictwa pod okiem doświadczonych druhów.

Struktura i organizacja

Każda Ochotnicza Straż Pożarna jest zorganizowana podobnie jak stowarzyszenie. Członkowie OSP wybierają zarząd (na czele z prezesem OSP), komisję rewizyjną, uchwalają statut i plan działalności. Jednostka może zostać włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) - jest to ogólnopolska sieć jednostek, które spełniają określone standardy wyszkolenia i wyposażenia. Około 5 tysięcy spośród ponad 16 tysięcy OSP w Polsce należy do KSRG. Bycie w KSRG oznacza dodatkowe obowiązki (dyspozycyjność, określona liczba wyszkolonych ratowników, wymagany sprzęt), ale także dodatkowe przywileje - m.in. dodatkowe dofinansowanie. Większość OSP posiada swoją remizę strażacką - budynek będący jednocześnie garażem dla wozów i sprzętu oraz zapleczem socjalno-szkoleniowym. Remizy te często należą do gminy (samorządu), a są użyczane OSP na potrzeby działalności.

Standardowe wyposażenie

Standardowym wyposażeniem aktywnej jednostki OSP jest przynajmniej jeden średni lub lekki samochód strażacki (ratowniczo-gaśniczy) z motopompą, zestaw węży, hydrantów, drabin, agregatów itp., a także osobiste wyposażenie strażaków (ubrania specjalne, hełmy, buty, aparaty oddechowe).

Nowe wyzwania i specjalizacja jednostek OSP

Druhowie z Ochotniczych Straży Pożarnych w całej Polsce mają wkrótce otrzymać nowe i wyspecjalizowane zadania, co wynikać będzie z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Na już mocno obciążonych obowiązkami i zadaniami strażaków-ochotników spadną kolejne. Sam pomysł zakłada tzw. profilowanie jednostek, co w praktyce oznacza przypisanie konkretnych zadań do konkretnej jednostki OSP na wypadek sytuacji kryzysowych, klęsk żywiołowych lub działań wojennych.

Docelowo jednostki OSP mają być wyspecjalizowane np. w:

• alarmowaniu, ostrzeganiu i informowaniu ludności,
• ewakuacji mieszkańców, zwierząt, mienia i dóbr kultury,
• zapewnianiu wyżywienia i wody pitnej dla ludności,
• pomocy w tworzeniu tymczasowych miejsc zakwaterowania,
• pomocy medycznej i udziale w organizacji punktów pomocy,
• wsparciu logistycznym i inżynieryjnym,
• poszukiwaniu osób zaginionych.

Ogólne założenia są takie, że profile i specjalizacje nie będą jednakowe w całej Polsce, ponieważ inna jest specyfika różnych regionów (np. tereny nadmorskie, górskie, przemysłowe, rolnicze). Gminy i powiaty muszą przewidzieć, jakie może być zapotrzebowanie, ponieważ jednostki posiadają różny sprzęt i wyszkolonych strażaków. Wszystko to, wraz z wytycznymi, ma zostać opracowane w tworzonym dokumencie strategicznym dla OSP.

Wątpliwości i pytania dotyczące nowych zadań

W kontekście nowych zadań rodzi się wiele wątpliwości i pytań. Istnieje obawa, że zapomina się, iż strażacy-ochotnicy to ochotnicy w pełnym tego słowa znaczeniu. Nikt ich nie zmusza do wstąpienia w szeregi OSP, przechodzenia cyklu szkoleń i badań, wyjeżdżania do trudnych akcji - czy to w deszczu, czy śnieżycy, czy nocami i przy silnych mrozach, gdzie bardzo często narażają nie tylko swoje zdrowie, ale i życie. Od strażaków-ochotników cały czas się wymaga, ale co proponuje się w zamian?

Chociaż strażakom przysługuje ekwiwalent za udział w akcjach ratowniczych oraz szkoleniach, kwoty te są niewielkie, a druhowie bardzo często rezygnują z tych pieniędzy na rzecz swoich macierzystych jednostek OSP. Można docenić strażaków-ochotników w inny sposób, np. rozważyć wprowadzenie ulgi podatkowej dla przedsiębiorców, którzy zatrudniają strażaków-ochotników. Częstokroć druhowie mają problem z zatrudnieniem, bo przedsiębiorcy obawiają się, że strażak może w trakcie pracy nagle wyruszyć do gaszenia pożaru albo nie stawić się następnego dnia z uwagi na nocną akcję. Inną propozycją jest wprowadzenie ustawowych zniżek dla druhów przy przejazdach komunikacją publiczną.

Ustawa o Ochotniczych Strażach Pożarnych (2022)

W 2022 r. weszła w życie nowa ustawa o Ochotniczych Strażach Pożarnych (z 17 grudnia 2021 r.), która uregulowała status prawny OSP i wprowadziła szereg zmian. Najgłośniej komentowanym zapisem było ustanowienie świadczenia ratowniczego - strażacy-ochotnicy, kobiety po 20 latach czynnej służby i mężczyźni po 25 latach, którzy brali udział w akcjach, otrzymują dodatkowe świadczenie pieniężne (od 2022 r. jest to około 200 zł miesięcznie, wypłacane z budżetu państwa).

Ustawa potwierdziła też obowiązek gmin do zapewnienia środków dla OSP, uregulowała status członków młodzieżowych drużyn (zapewnienie ubezpieczenia, możliwości udziału w zawodach), a także doprecyzowała zadania OSP (nie tylko gaśnicze, ale i np. pomoc przy klęskach żywiołowych, działania ekologiczne, kulturalne itp.).

Nowelizacja ustawy o OSP z lipca 2023 r.

25 lipca 2023 r. Prezydent podpisał nowelizację ustawy o OSP, wprowadzającą kilka istotnych zapisów. Ukończenie przez strażaka ratownika OSP szkolenia podstawowego, kursu z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz szkoleń z poszczególnych dziedzin ratowniczych w zakresie podstawowym uznaje się za równorzędne z ukończeniem szkolenia w zawodzie strażak. Ponadto, nowelizacja doprecyzowała, że strażakowi ratownikowi OSP, który uczestniczył w zaewidencjonowanym w Systemie Wspomagania Decyzji Państwowej Straży Pożarnej (SWD PSP) działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu, zawodach lub ćwiczeniu i doznał uszczerbku na zdrowiu lub poniósł szkodę w mieniu, przysługuje odszkodowanie.

Ten zapis wzbudził dyskusję, zwłaszcza w kontekście ewidencjonowania w SWD PSP działań niezwiązanych bezpośrednio z akcjami, takich jak coroczne przeglądy techniczne sprzętu czy treningi w strażnicy. Wskazuje się, że to może stwarzać masę problemów, a ubezpieczyciele w gminach mogą pójść tą samą drogą i zacząć pytać o zapisy w systemie SWD. Istnieją obawy, że może to prowadzić do sytuacji, w której strażacy-ochotnicy nie będą objęci ochroną odszkodowawczą w przypadku wypadków podczas wykonywania wielu zadań, które są integralną częścią ich służby, ale nie są "zaewidencjonowane" w SWD PSP. Porównuje się to do sytuacji funkcjonariuszy PSP, którzy są chronieni odszkodowawczo przez cały okres służby, niezależnie od tego, czy sprawdzają sprzęt, ćwiczą czy wykonują inne obowiązki. To rodzi pytanie, dlaczego strażak OSP jest chroniony tylko w wybranych sytuacjach i to jeszcze jeśli zostanie to wcześniej zaewidencjonowane w SWD.

Ekwiwalent dla kierowców OSP po 65. roku życia

Regionalna Izba Obrachunkowa w Kielcach potwierdziła, że po spełnieniu określonych warunków strażakowi ratownikowi OSP pełniącemu funkcję kierowcy, który ukończył 65 lat, przysługuje ekwiwalent pieniężny za udział w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o OSP, dopuszcza się pełnienie funkcji kierowcy przez strażaków ratowników OSP po ukończeniu przez nich 65 lat, pod warunkiem posiadania aktualnych badań lekarskich dopuszczających do prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych. Takie osoby, zgodnie z art. 9 ust. 1a, mogą brać bezpośredni udział w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych.

Finansowanie Ochotniczych Straży Pożarnych

Finansowanie Ochotniczych Straży Pożarnych odbywa się z wielu różnych źródeł - od środków publicznych (samorządowych i państwowych), przez fundusze celowe, po darowizny i własne inicjatywy. Jest to swoisty montaż finansowy, ponieważ utrzymanie gotowości bojowej, zakup wozu czy sprzętu przekracza zwykle możliwości jednej instytucji. W praktyce każda aktywna OSP korzysta z kombinacji tych źródeł.

1. Finansowanie przez gminy

Zgodnie z prawem, zaspokajanie zbiorowych potrzeb w zakresie ochrony przeciwpożarowej należy do zadań własnych gminy. W praktyce oznacza to, że gmina finansuje podstawowe koszty funkcjonowania OSP na swoim terenie. Z budżetu gminy pokrywane są takie wydatki jak: bieżące utrzymanie remizy (media, drobne remonty), paliwo i ubezpieczenie pojazdów, podstawowe wyposażenie osobiste strażaków, konserwacja sprzętu, szkolenia podstawowe. Gmina może przekazywać OSP środki w formie dotacji celowej (na konkretne zakupy, np. motopompy) lub opłacać rachunki bezpośrednio. Często też gminy partycypują w większych inwestycjach, np. dokładają znaczącą kwotę do zakupu nowego samochodu pożarniczego.

Przykłady wsparcia finansowego przez gminy:

• Ubezpieczenie pojazdu OSP: Gmina może przekazać środki na ubezpieczenie pojazdu należącego do OSP w formie dotacji udzielonej na podstawie art. 23 ust. 3b ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
• Przekazywanie środków trwałych: Brak jest podstaw prawnych, aby przekazać składniki mienia gminnego nieodpłatnie na własność OSP. Natomiast możliwe jest przekazanie tych składników mienia nieodpłatnie w drodze umowy użyczenia, której cechy i charakter są regulowane postanowieniami art. 710 - 719 Kodeksu cywilnego. W takim przypadku przekazane na mocy umowy użyczenia składniki mienia gminnego pozostają nadal w ewidencji księgowej gminy. Decyzje o przekazaniu nieruchomości podejmuje wójt/burmistrz/prezydent miasta lub rada gminy/miasta, a w przypadku rzeczy ruchomych - organ wykonawczy.
• Pokrywanie kosztów utrzymania budynków: Jeśli umowa użyczenia między gminą a OSP przewiduje, że koszty utrzymania budynku zajmowanego przez OSP pokrywa gmina, to gmina może bezpośrednio z budżetu pokryć tego typu koszty, tj. opłaty za energię, wodę itp. Jeśli natomiast umowa użyczenia nie zawiera tego typu postanowień, gmina może przekazać środki w drodze udzielenia dotacji.
• Wydatki na zezwolenia na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi: Wydatki z tytułu opłaty za wydanie zezwolenia na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi (wozy bojowe OSP) dla członka OSP mieszczą się w wydatkach przewidzianych na wyposażenie, utrzymanie, wyszkolenie i zapewnienie gotowości bojowej ochotniczej straży pożarnej, przewidzianych w art. 32 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
• Utrzymanie gotowości bojowej (np. usługi telekomunikacyjne): Jeżeli numer alarmowy służy powiadamianiu o akcji ratunkowej, wydatki na jego utrzymanie mogą być pokrywane z budżetu gminy. Jeśli jednak zobowiązania wynikające z abonamentu telefonicznego służą innym celom niż powiadamianie o akcjach ratunkowych, nie mieści się to w katalogu zadań własnych gminy w zakresie wyposażenia, utrzymania, wyszkolenia i zapewnienia gotowości bojowej OSP.

2. Wsparcie ze środków państwowych

Państwo polskie wspiera finansowo OSP poprzez różne kanały. Przede wszystkim, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) corocznie przekazuje środki, które trafiają do jednostek OSP za pośrednictwem Komendanta Głównego PSP. Dzieje się to na podstawie wniosków składanych przez OSP - każda jednostka (zazwyczaj poprzez właściwego komendanta powiatowego PSP) może złożyć wniosek o dotację na realizację swoich zadań ustawowych.

• Dotacje dla OSP w KSRG: Jednostki należące do KSRG otrzymują dofinansowanie na zapewnienie gotowości operacyjnej. Jest to kwota ustalana odgórnie (co roku może być inna) dzielona pomiędzy wszystkie OSP w systemie. Środki te można przeznaczyć np. na zakup umundurowania bojowego, środków łączności, sprzętu ratowniczego, remonty wozów czy obiektów. Dodatkowo OSP w KSRG mają priorytet w programach rządowych.
• Dotacje dla OSP poza KSRG: Również jednostki spoza systemu otrzymują wsparcie, choć nieco mniejsze. MSWiA co roku ogłasza program dotacyjny (często nazywany potocznie „dotacją ministerialną”) dla wszystkich OSP. Przykładowo w 2023 r. pula do podziału wynosiła ok. 22 mln zł dla jednostek spoza KSRG. Każda OSP mogła aplikować o dofinansowanie zakupu niezbędnego sprzętu i wyposażenia - np. pomp, węży, ubrań ochronnych, hełmów, pilarek do drewna, zestawów PSP R1 do pierwszej pomocy itp. Są ustalane kategorie wydatków i limity. Wniosek zatwierdza komendant PSP i trafia do KG PSP, a następnie środki są przekazywane danej OSP poprzez umowę z komendantem PSP.
• Programy MSWiA i inicjatywy specjalne: Niekiedy pojawiają się dodatkowe środki z budżetu państwa - np. w 2019 roku rząd uruchomił program 5000+ dla OSP, w ramach którego każda jednostka OSP mogła otrzymać jednorazowo 5000 zł na działalność kulturalno-edukacyjną.

3. Fundusze z obowiązkowego ubezpieczenia od ognia

Istotnym, choć mało zauważanym źródłem finansowania, są wpływy z obowiązkowego ubezpieczenia od ognia. Na mocy przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zakłady ubezpieczeniowe odprowadzają część składek z polis przeciwpożarowych na fundusz, z którego wspierane są jednostki ochrony przeciwpożarowej. Środki te trafiają do Komendanta Głównego PSP i są rozdysponowywane na OSP zgodnie z rozporządzeniem MSWiA. Przykładowo, te fundusze często współfinansują zakup nowych wozów strażackich (ubezpieczyciele partycypują np. 20% wartości pojazdu). Podział tych pieniędzy jest zwykle proporcjonalny do liczby jednostek i potrzeb w poszczególnych województwach.

4. Finansowanie zakupu wozów ratowniczo-gaśniczych

Najkosztowniejszym wydatkiem dla OSP jest zakup nowego (lub używanego) wozu ratowniczo-gaśniczego. Taki pojazd kosztuje od kilkuset tysięcy do ponad miliona złotych, zależnie od typu. Finansowanie odbywa się zazwyczaj z wielu źródeł:

• Budżet państwa (KG PSP/MSWiA): dotacja centralna, często największa część (np. 300-400 tys. zł).
• Samorząd lokalny: wkład gminy (nierzadko również powiatu czy samorządu województwa) - np. 100-300 tys. zł.
• Narodowy/Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska (NFOŚiGW/WFOŚiGW): fundusze ochrony środowiska wspierają zakup wozów, ponieważ nowe pojazdy są bardziej ekologiczne i służą m.in. do zwalczania skutków klęsk środowiskowych. Często wojewódzkie FOŚ ogłaszają program „Mały Strażak” (na sprzęt) czy dofinansowanie samochodów - OSP lub gmina składa wniosek i może uzyskać np. 50-150 tys. zł.
• Środki własne i zbiórki: brakującą kwotę OSP musi pokryć sama. Nierzadko strażacy organizują kwestę wśród mieszkańców, prowadzą zbiórki publiczne (np. przez internet), szukają sponsorów w lokalnym biznesie.

Dopiero zebranie całej układanki finansowej pozwala sfinalizować zakup wozu. Podobny schemat dotyczy budowy lub generalnego remontu strażnicy - tutaj też środki unijne czy krajowe fundusze mogą być wykorzystywane.

5. Fundusze Unii Europejskiej

OSP mogą korzystać z funduszy unijnych, głównie za pośrednictwem samorządów województw lub programów krajowych. W poprzednich latach sporo inwestycji w OSP zrealizowano z Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) - np. na Mazowszu za pieniądze z UE zakupiono w 2023-2024 aż 187 nowych wozów dla OSP. Projekty unijne obejmowały również doposażenie strażnic czy szkolenia dla strażaków. W perspektywie 2021-2027 fundusze na OSP mogą pochodzić np. z programów dotyczących adaptacji do zmian klimatu - bo poprawa infrastruktury ratowniczej jest traktowana jako zwiększanie odporności na klęski żywiołowe. OSP mogą też uczestniczyć w projektach transgranicznych czy edukacyjnych finansowanych z UE.

6. Fundusz Sprawiedliwości

W ostatnich latach niestandardowym, ale znaczącym źródłem wsparcia był Fundusz Sprawiedliwości - państwowy fundusz powstały z wpłat od sprawców przestępstw, zarządzany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. W latach 2017-2019 Fundusz ten przeznaczył setki milionów złotych na zakupy nowoczesnego sprzętu ratowniczego dla OSP w całym kraju. Dzięki temu wiele małych jednostek otrzymało np. zestawy hydrauliczne do ratownictwa drogowego, defibrylatory AED, torby medyczne czy motopompy - sprzęt, na który normalnie nie byłoby ich stać.

7. Odpisy podatkowe i darowizny

Ochotnicze Straże Pożarne, jako organizacje pożytku publicznego (wiele OSP ma status OPP) mogą korzystać z odpisów podatkowych od osób fizycznych. Od 2023 r. podatnicy mogą przekazywać 1,5% podatku wybranej organizacji OPP - liczne OSP widnieją na liście uprawnionych. Dla jednostek, które aktywnie promują taką formę wsparcia, potrafi to przynieść kilkanaście czy kilkadziesiąt tysięcy zł rocznie. Poza tym, straże tradycyjnie mogą liczyć na darczyńców: lokalne firmy często fundują sprzęt lub finansują określone zakupy w zamian za reklamę. Mieszkańcy nieraz spontanicznie organizują zbiórki. OSP same także prowadzą różne akcje zarobkowe: tradycją jest noworoczna zbiórka strażacka, organizowanie festynów strażackich, loterii fantowych, pokazów - dochód zasila kasę jednostki.

8. Granty na działalność pozaratowniczą

OSP mogą pozyskiwać środki także na działalność pozaratowniczą - podobnie jak KGW czy inne stowarzyszenia. Jeśli strażacy organizują np. zawody sportowe, turniej MDP, szkolenia z pierwszej pomocy dla dzieci, mogą aplikować o granty z zakresu profilaktyki czy edukacji (np. z Ministerstwa Edukacji na programy dla młodzieży, z fundacji bankowych na projekty sportowe itd.). Część OSP pisze projekty do konkursu FIO (Fundusz Inicjatyw Obywatelskich) czy do programów PROO zarządzanych przez Narodowy Instytut Wolności - tam można uzyskać środki na rozwój organizacyjny, doposażenie w sprzęt komputerowy, promocję wolontariatu itp.

Zapewnienie gotowości operacyjnej

Strażacy ochotnicy gotowi są nieść pomoc o każdej porze dnia i nocy. Na dźwięk syreny lub innego powiadomienia zostawiają bieżące obowiązki i udają się do remizy. Po przybyciu do garażu przebierają się w ubrania specjalne, wsiadają do wozu i wyjeżdżają do zdarzenia. Zapewnienie gotowości operacyjnej to najważniejsze zadanie każdej jednostki OSP. Na realizację tego zadania składa się wiele czynników.

Kluczowe obszary gotowości

W celu zachowania pełnej gotowości do działania należy zwrócić uwagę na następujące obszary:

• Gotowość ratowników: dostępność przynajmniej jednego dowódcy, jednego kierowcy oraz co najmniej dwóch strażaków o każdej porze.
• Gotowość bazy technicznej: sprawność pojazdów oraz sprzętu niezbędnego do skutecznego podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych.
• Sprawny system alarmowania: bez niego jednostka nie będzie w stanie wyjechać w ciągu 15 minut.

Inspekcje gotowości operacyjnej

Jednostki OSP poddawane są regularnym inspekcjom gotowości operacyjnej, których celem jest sprawdzenie rzeczywistej gotowości do podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych. Z tego powodu inspekcje są niezapowiedziane i mogą mieć miejsce o różnej porze. Najczęściej inspekcja zaczyna się od włączenia systemu alarmowego przez zespół inspekcyjny. Etapy inspekcji określone są w ZARZĄDZENIU Nr 10 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ z dnia 28 grudnia 2017 r.

Etapy inspekcji:

1. Alarmowanie: Po dotarciu zespołu inspekcyjnego do remizy uruchamiany jest system alarmowania strażaków. W momencie startu systemu rozpoczyna się pomiar czasu, który zostanie zatrzymany po wyjechaniu zastępu przed garaż. Według wytycznych brak możliwości wyjazdu zastępu w czasie 15 minut skutkuje wystawieniem oceny niedostatecznej z całej inspekcji. W celu otrzymania punktów zastęp musi składać się z przynajmniej 4 strażaków, w tym kierowcy i dowódcy.
2. Ocena wpływu wycofania sprzętu: Jeżeli jakiś pojazd lub sprzęt jest obecnie wycofany z podziału bojowego, zespół inspekcyjny ocenia wpływ tego wycofania na możliwość skutecznego podejmowania działań.
3. Weryfikacja posiadanej wiedzy: Odbywa się na podstawie pisemnego sprawdzianu, który jest testem wiedzy złożonym z 10 pytań zamkniętych z jedną prawidłową odpowiedzią. Test realizowany jest z podziałem na trzy grupy: dowódcy, kierowcy, ratownicy. Do sprawdzianu wiedzy teoretycznej wykorzystywane są pytania, których bazę udostępnia Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej.
4. Ocena infrastruktury: Zespół inspekcyjny sporządza opis, który uwzględnia, czy stan infrastruktury ma wpływ na obniżenie gotowości operacyjnej.

Po zakończonej kontroli następuje przedstawienie końcowej oceny.

Wyzwania w zapewnieniu gotowości bojowej

Największym wyzwaniem w zapewnieniu gotowości bojowej jednostek OSP nie jest brak sprzętu czy awarie pojazdów, lecz problemy z obsadą. Brak możliwości wyjechania do zdarzenia jest dla strażaka sytuacją bardzo trudną.

Problemy z kierowcami:

Obecnie nie ma rozwiązań prawnych pozwalających na finansowanie kursu prawa jazdy na kategorie przydatne do prowadzenia pojazdów pożarniczych. Kierowcami w OSP są zazwyczaj kierowcy zawodowi albo strażacy, którzy z własnej inicjatywy zdobyli odpowiednie uprawnienia. Warto wypracować porozumienie z urzędem gminy na dofinansowanie kursu prawa jazdy. Ważne jest również wspieranie młodszych strażaków przez doświadczonych kierowców oraz poszukiwanie nowych strażaków z odpowiednimi kompetencjami.

Problemy z dowódcami:

Wszystkie szkolenia niezbędne do bycia dowódcą realizowane są przez Państwową Straż Pożarną. Jednostki, które regularnie szkolą swoich strażaków, nie będą miały problemu z dobrymi dowódcami. Aby zostać dowódcą, należy ukończyć kurs kierujących działaniem ratowniczym.

Pozyskiwanie i motywowanie strażaków:

Powinniśmy stale troszczyć się o pozyskiwanie nowych strażaków oraz motywowanie obecnych. Podstawą jest dobrze funkcjonujący zarząd. Jeśli mamy wystarczającą liczbę strażaków, a zdarzają się problemy z zapewnieniem gotowości, warto wdrożyć monitorowanie gotowości bojowej. Monitorowanie bieżącej gotowości często odbywa się oddolnie, poprzez wzajemne uzgadnianie dostępności. Powstały również aplikacje, takie jak Strażak.Online, które pozwalają strażakom określić swój stan gotowości dwoma kliknięciami.

tags: #jak #rozumiemy #gotowosc #osp #do #udzialu