Historia limanowskiego pożarnictwa rozpoczyna się w 1874 roku, kiedy to grono poważnych mieszczan, odczuwając potrzebę ochrony obywateli od łuny pożaru, założyło Straż Pożarną. Wierzono, że tylko wspólną i ochotną pracą można osiągnąć ten cel.
Historia Pożarnictwa w Limanowej
Początki Ochotniczej Straży Pożarnej w Limanowej
Rok 1874 rozpoczyna burzliwą, a jednocześnie chlubną historię limanowskiego pożarnictwa. Założycielami straży pożarnej w Limanowej byli: adiunkt sądowy Karol Góra, radny miasta Eugeniusz Rozwadowski oraz burmistrz Antoni Janik. Straż w Limanowej należy do jednej z najstarszych na terenie byłego zaboru austriackiego, bowiem do roku 1899 na terenie Galicji było ich zaledwie 424.
Obowiązki i rola strażaków
W szczególnej pamięci ówczesnych zachowała się akcja limanowskich strażaków przy pożarach w Tymbarku, Sowlinach, Starej Wsi, Mordarce i Lipowym. Jednakże, nie tylko udział w walce z pożarami należał wówczas do obowiązków strażaka. Funkcję tę rozumiano również jako zaszczytną służbę społeczną, polegającą na pełnieniu pogotowia nocnego w gminie. Bez strażaków limanowskich nie mogły się odbyć obchody ważnych, narodowych rocznic.
Organizacja i rozwój
Kiedy w 1894 roku limanowskim strażakom wręczano sztandar (obecnie w OSP Limanowa), byli oni już doskonale zorganizowani. Korpusem rządziły kolegialne organy: Rada Strażacka, Wydział Straży Pożarnej i Walne Zgromadzenie. Sam Korpus dzielił się na cztery oddziały: oddział dachowych, oddział sikawkowych, oddział wodnych i oddział bezpieczeństwa. Rósł autorytet Straży, który sprawiał, że o przyjęcie w jej szeregi starało się wielu mieszkańców Limanowej, w tym spora liczba młodzieży.
11 listopada 1928 roku odbyła się uroczystość wmurowania kamienia węgielnego pod nową remizę, którą oddano do użytku w 1930 roku. Zakupiono również nowoczesną na owe czasy sikawkę motorową.
Okres powojenny i powstanie Zawodowej Straży Pożarnej
Okres powojenny to rozbudowa ochrony przeciwpożarowej poprzez powołanie instytucji powiatowego komendanta straży pożarnych oraz zorganizowanie powiatowego punktu dyspozycyjno-alarmowego, w którym pełniono całodobowe dyżury kierowców. Z dniem 1 maja 1968 roku, Uchwałą Powiatowej Rady Narodowej, utworzona została Zawodowa Straż Pożarna w Limanowej, która przejęła na siebie główny ciężar zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom powiatu limanowskiego. Ochotnicza Straż Pożarna w Limanowej skupiła się na działalności prewencyjno-kulturalnej oraz zabezpieczeniu operacyjnym miasta Limanowa.
Transformacja i Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy
W roku 1992, na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, Komenda Rejonowa Straży Pożarnych została przekształcona w Komendę Rejonową Państwowej Straży Pożarnej, a Zawodowa Straż Pożarna w Jednostkę Ratowniczo-Gaśniczą PSP. Rok 1995 to początek budowy Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) na szczeblu rejonu, a następnie powiatu limanowskiego.
W wyniku kolejnej reformy administracyjnej w 1999 roku przywrócony został powiat limanowski i utworzona została Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Limanowej.
Modernizacja Komendy Powiatowej PSP
W 2001 roku, po wielu latach starań i zabiegów, udało się doprowadzić do rozpoczęcia inwestycji rozbudowy i modernizacji budynku Komendy Powiatowej PSP w Limanowej. Realizowana przez 3 lata ze środków wojewody małopolskiego, inwestycja została zakończona, a obiekt przekazano do użytku 15 maja 2005 roku. Realizacja tego przedsięwzięcia wpłynęła znacząco na poprawę warunków służby strażaków, a także warunków właściwego garażowania samochodów i przechowywania sprzętu specjalistycznego. Stworzyło to również warunki do prowadzenia prawidłowego procesu szkolenia zarówno strażaków-ratowników PSP, jak i druhów z OSP w ramach nieetatowego Ośrodka Szkolenia funkcjonującego przy KP PSP w Limanowej.
Niezmienne w wieloletniej historii zorganizowanych struktur ochrony przeciwpożarowej na Ziemi limanowskiej jest niesienie pomocy, ratowanie życia i mienia ludzkiego.
Obszar Działania i Charakterystyka Powiatu Limanowskiego
Statystyki demograficzne i terytorialne
Obszar chroniony właściwy dla Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Limanowej stanowi powierzchnię powiatu, tj. 951,23 km2. Ogólna liczba ludności powiatu wynosi 131 765 (gęstość zaludnienia - 139 os/km2). Powierzchnia miast to 45,8 km2, z liczbą ludności w miastach wynoszącą 22 254, natomiast w gminach zamieszkuje 109 511 osób.
Specyfika terenów leśnych
Teren powiatu, który nie wymaga zabezpieczenia operacyjnego w założonym czasie dojazdu do 15 minut, stanowią duże kompleksy leśne Gorczańskiego Parku Narodowego oraz Nadleśnictwa Limanowa o łącznej powierzchni 421,6 km2. Stanowi to 44% powierzchni powiatu (23% powierzchni lasów na terenie powiatu). Lasy te zaliczane są do III kategorii, czyli o małym zagrożeniu pożarowym. Są to kompleksy leśne masywu Mogielicy, Łopienia, Jasienia, Ćwilina, Gorcza, Kudłania, Turbaczyka i Mostownicy. Na terenach tych nie ma zlokalizowanych budynków mieszkalnych, obiektów turystycznych, rekreacyjnych i letniskowych; odbywa się tam wyłącznie ruch turystyczny oraz pozyskiwane jest drewno.
Struktura i Działalność Obecnych Jednostek Ochrony Przeciwpożarowej
Jednostki PSP i OSP w KSRG
Na terenie powiatu limanowskiego działa 56 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych. Z pośród nich 36 zostało włączonych w struktury Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Teren powiatu limanowskiego w ramach KSRG zabezpieczają siły i środki Państwowej Straży Pożarnej, w tym: Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza w Limanowej, Posterunek Czasowy w Mszanie Dolnej, Specjalistyczna Grupa Ratownictwa Wysokościowego SGRW - łącznie 57 funkcjonariuszy PSP. Dodatkowo działa 55 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, z czego 34 z nich funkcjonuje w strukturach KSRG (zgodnie z planem sieci jednostek KSRG, do zasobów systemu w roku 2023 wprowadzono 1 nowy podmiot ratowniczy).
Liczba strażaków-ratowników i wyposażenie
Łączna liczba strażaków-ratowników OSP spełniających wymagania formalne do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych (tj. wiek do 65 roku życia, aktualne badania lekarskie, odpowiednie przeszkolenie pożarnicze) to na początek stycznia br. [brak danych w tekście źródłowym]. Wszystkie jednostki OSP włączone do KSRG na terenie powiatu dysponują pełnym zakresem sprzętu określonym w zapisach PROCEDURY P-23 Komendanta Głównego PSP.
Statystyki zdarzeń (2023)
W 2023 roku na terenie powiatu limanowskiego miało miejsce ogółem 1591 zdarzeń wymagających udziału jednostek ochrony przeciwpożarowej, w tym:
- 217 pożarów
- 1241 miejscowych zagrożeń
- 133 alarmy fałszywe
Miejscowe zagrożenia stanowiły prawie 78% wszystkich zdarzeń, pożary nieco ponad 13,6%, a 8,3% to alarmy fałszywe. W relacji do poprzedniego roku nastąpił spadek ogólnej liczby zdarzeń o 7,4%. Biorąc pod uwagę rodzaj zdarzeń, odnotowano poważny 30% spadek ilości pożarów, 2,2% liczby miejscowych zagrożeń i taki sam, 2,2% spadek ilości alarmów fałszywych (w zdecydowanej większości tzw. technicznych).
Społeczna rola Ochotniczych Straży Pożarnych
Oprócz niesienia pomocy w razie zagrożenia, strażacy ochotnicy bardzo aktywnie włączają się w wiele przedsięwzięć społecznych, kulturalnych, gospodarczych i sportowych na terenie gminy, jak i powiatu limanowskiego. Od kilku lat druhowie z OSP Nowe Rybie prowadzą akcję charytatywną pod hasłem: „Podaruj Życie Innym”, polegającą na honorowym oddawaniu krwi, a inni czynnie włączają się w liczne zbiórki pieniędzy dla potrzebujących. Strażacy z OSP Gminy Limanowa współpracują także ze szkołami, wieloma organizacjami pozarządowymi, domami kultury, a także parafiami. Bardzo często reprezentują gminę na licznych uroczystościach państwowych i kościelnych, godnie prezentując swoje mundury i sztandary.
Ćwiczenia i pokaz na poligonie OSP
tags: #jednostki #osp #w #powiecie #limanowskim