Karta charakterystyki impregnatu przeciwpożarowego do tkanin

Zabezpieczenie przed zagrożeniami ogniowymi jest priorytetem w wielu dziedzinach życia. Aby zapewnić ochronę tkanin i papieru przed potencjalnym zagrożeniem pożaru, zaleca się używanie środków ogniochronnych, które obniżają skłonność tych materiałów do palenia i jednocześnie spowalniają tempo rozprzestrzeniania się ognia. Impregnacja ogniochronna to proces, w którym materiał jest zabezpieczony specjalnymi preparatami chemicznymi, zwanymi impregnatami.

Na czym polega impregnacja przeciwogniowa?

Impregnacja ogniochronna to proces, w którym materiał jest zabezpieczany specjalnymi preparatami chemicznymi, zwanymi impregnatami. Substancje te wnikają w strukturę materiału, tworząc barierę, która opóźnia zapłon oraz zmniejsza tempo rozprzestrzeniania się ognia. W wyniku impregnacji materiały te stają się bardziej odporne na działanie wysokiej temperatury i płomieni.

Preparaty ogniochronne zawierają różne związki chemiczne, które mogą działać na kilka sposobów:

• Uwalnianie substancji niepalnych w wysokiej temperaturze, które ograniczają dostęp tlenu do płonącego materiału, co opóźnia lub zatrzymuje proces spalania.
• Tworzenie warstwy ochronnej na powierzchni materiału, która chroni głębsze warstwy przed działaniem ognia.
• Zahamowanie reakcji spalania, co zmniejsza ryzyko rozprzestrzenienia się ognia.

Impregnacja ogniochronna polega na pokryciu tkaniny lub wykładziny podłogowej wodnym roztworem impregnatu. Ma za zadanie doprowadzić materiał do stopnia trudnozapalności lub niezapalności, co bezpośrednio wpływa na opóźnienie momentu zapalenia, a w konsekwencji spowolnienie rozprzestrzeniania pożaru.

Zastosowanie impregnatów ogniochronnych do tkanin i papieru

Impregnaty ogniochronne do tkanin i papieru znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie duża ilość materiałów palnych (dekoracji, tapicerek, dokumentów) mogłaby przyspieszyć rozprzestrzenianie się ognia. Dotyczy to przede wszystkim budynków użyteczności publicznej, placówek oświatowych (jak szkoły i przedszkola), obiektów noclegowych (hotele) oraz budynków o wysokim natężeniu ruchu, takich jak biurowce i placówki opieki zdrowotnej.

Stosowanie atestowanych środków do impregnacji ogniochronnej jest często ustawowo wymagane, aby zwiększyć odporność materiałów na zapłon. Impregnacji ogniochronnej podlegają najczęściej:

• Dywany, wykładziny, tapicerki
• Zasłony, firany, kotary, scenografie
• Tkaniny, wyroby tekstylne

Pracownicy POL-POŻ sprawdzą, czy elementy podlegające zabezpieczeniu spełniają wymagania określone w aprobatach technicznych impregnatów i wykonają zabezpieczenia ogniochronne z najwyższą jakością. FIRETECH wykonuje zabezpieczenia ogniochronne materiałów palnych występujących w pomieszczeniach, na drogach ewakuacyjnych oraz całych konstrukcji budynków, dla których wymaga się tego typu zabezpieczenia.

Typowe miejsca, w których należy zwracać szczególną uwagę na prawidłowe zabezpieczenie ogniochronne tkanin:

• Szkoły
• Przedszkola
• Budynki administracji publicznej
• Kina, teatry, opery, filharmonie
• Centra kongresowe i hotele

Należy mieć na uwadze, że nawet prawidłowo wykonana impregnacja nie zabezpiecza w 100% przed ogniem. Impregnacja ogniochronna wpływa wyłącznie na opóźnienie momentu zajęcia się materiału ogniem, tym samym spowalniając prędkość rozprzestrzeniania się pożaru.

Metody impregnacji ogniochronnej tkanin

Istnieje kilka metod zabezpieczania tkanin przed ogniem, w zależności od rodzaju tkaniny, jej zastosowania oraz wymaganego poziomu ochrony:

Impregnacja powierzchniowa

Impregnat nanoszony jest na powierzchnię tkaniny za pomocą spryskiwacza, wałka lub pędzla. Taki sposób impregnacji stosuje się zwykle w przypadku tkanin dekoracyjnych, zasłon, firan czy tapicerek.

Impregnacja zanurzeniowa

Tkanina jest całkowicie zanurzona w kąpieli impregnacyjnej na określony czas, co zapewnia głębsze nasycenie materiału. Najlepszym sposobem impregnowania tkanin jest metoda kąpieli, polegająca na całkowitym zanurzeniu materiału w roztworze aż do momentu całkowitego nasycenia. Rozwinięty materiał należy wprowadzić do płynu na czas 5 minut. Po wyjęciu z roztworu należy przedmiot lekko wyżąć dla usunięcia nadmiaru substancji, a w dalszej kolejności osuszyć.

Impregnacja w procesie produkcji

Coraz częściej tkaniny są impregnowane ogniochronnie już na etapie produkcji. Substancje chemiczne są wprowadzane do włókien tkaniny podczas procesu tkania lub barwienia, co sprawia, że ogniochronne właściwości są trwalsze i trudniejsze do zmycia czy usunięcia podczas eksploatacji.

Impregnacja wykładzin podłogowych należy prowadzić metodą natrysku aż do całkowitego nawilżenia. Zabieg należy powtarzać kilkakrotnie, aż do naniesienia wymaganej ilości impregnatu zgodnie z normą zużycia. Nadmiar impregnatu może się uwidocznić w powstawaniu na materiale białego nalotu.

Przykładowe impregnaty i ich właściwości

FOBOS Silignit RW

FOBOS Silignit RW to jeden z najczęściej wybieranych impregnatów ogniochronnych. Wyroby pokryte produktem SILIGNITEM RW są dopuszczone do zastosowania zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Badanie w zakresie stopnia palności wyrobów elastycznych zgodnie z PN-EN ISO 6940 i PN-EN ISO 6941 przeprowadzone dla SILIGNITU RW, sklasyfikowało tekstylia i wyroby poliestrowe, poliamidowe, wełniane, bawełniane oraz lniane jako materiały niezapalne.

Badanie w zakresie klasy reakcji na ogień zgodnie z PN-EN 13501-1 przeprowadzone dla SILIGNITU RW sklasyfikowało jako materiały trudnozapalne wykładziny podłogowe poliamidowe (klasa Bfl-s1) oraz wykładziny polipropylenowe (klasa Bfl-s1). Impregnacja tkanin z zastosowaniem SILIGNITEM RW wpływa na opóźnienie momentu zapalenia, tym samym zostaje spowolniony proces rozprzestrzeniania pożaru. Pożądaną klasę reakcji na ogień tekstylia zachowują do chwili pierwszego prania. SILIGNITEM RW jest preparatem bezpiecznym oraz nieszkodliwym dla otoczenia (posiada Atest Higieniczny wydany przez Państwowy Zakład Higieny). Środek odznacza się także łatwością użycia.

Impregnat do tkanin SILIGNIT RW należy stosować jako 10% roztwór wodny. Jeden kilogram preparatu należy wprowadzić do dziewięciu litrów wody, stopniowo dodając środek i jednocześnie dokładnie mieszając aż do rozpuszczenia. Przy podwyższaniu temperatury proces rozpuszczania następuje szybciej. Mieszankę należy przygotować na kilka godzin przed rozpoczęciem procedury tak, aby osiągnęła klarowność. Impregnację wykładzin podłogowych należy prowadzić metodą natrysku aż do całkowitego nawilżenia, stosując roztwór o stężeniu 25% (1kg preparatu rozpuszczony w 3 litrach wody).

Burnblock

Preparat ogniochronny BURNBLOCK to jeden z najbardziej wszechstronnych impregnatów na rynku, pozwala zabezpieczyć ogniochronnie drewno, materiały drewnopodobne, tkaniny i papier. Impregnat zawiera w swoim składzie naturalne komponenty (sole) zmniejszające palność stosowane w przemyśle spożywczym oraz kwas cytrynowy. Występuje zarówno w postaci granulatu oraz płynu gotowego do użycia. BURNBLOCK jest nieszkodliwy dla ludzi, zwierząt i środowiska naturalnego. Produkt Burnblock jest biodegradowalny, a tym samym przyjazny dla środowiska.

Trwałość zabezpieczenia i konserwacja

Trwałość warstwy ochronnej z impregnatu do tkanin uzależniona jest od warunków użytkowania zabezpieczonych wyrobów. Proces należy powtórzyć każdorazowo po trwałym kontakcie materiału z wodą (zamoczenie, pranie) i po praniu chemicznym. Jedną z istotniejszych zasad prawidłowego zachowania właściwości ogniochronnych nałożonego impregnatu jest jego niewypłukanie. W przypadku prania wodnego materiału, poddawania działaniu chemicznych środków czyszczących niezbędne jest ponowne wykonanie impregnacji dla zachowania pożądanej klasy reakcji na ogień.

Poprawnie wykonana impregnacja ogniochronna nie pozostawia śladów. W przypadku pojawienia się miejscowo białych nalotów, należy przetrzeć je wilgotną szmatką w celu usunięcia. Impregnacja nie zmienia również kształtu, koloru ani zapachu materiałów. Gwarancja trwałości zabezpieczenia jest zależna również od intensywności użytkowania materiału.

Wymagania prawne dotyczące impregnacji ogniochronnej tkanin

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku, w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, składowanie materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji jest zabronione. Dotyczy to również wszelkich materiałów dekoracyjnych, ozdobnych oraz wystroju wnętrz jak np. boazerie, knapy, ekspozytory itp. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym w zakresie bezpieczeństwa pożarowego wszystkie elementy wykończenia wnętrz w budynkach niemieszkalnych powinny być wykonane z materiałów co najmniej trudnozapalanych.

Jednocześnie należy pamiętać, aby wykorzystywane impregnaty do zabezpieczeń ogniowych posiadały wymagane przepisami dopuszczenia i certyfikaty. Po impregnacji przygotowujemy protokół, który stanowi potwierdzenie wykonanej czynności, dołączając do tego certyfikat środka, jaki został użyty.

Podstawa prawna

Obwieszczenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 8 kwietnia 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wymagania przeciwpożarowe dla elementów wykończenia wnętrz i wyposażenia stałego:

• §258. 1. W strefach pożarowych ZL I, ZL II, ZL III i ZL V stosowanie do wykończenia wnętrz materiałów i wyrobów łatwo zapalnych, których produkty rozkładu termicznego są bardzo toksyczne lub intensywnie dymiące, jest zabronione.
• §260. 1. W pomieszczeniach, przeznaczonych do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób oraz w pomieszczeniach produkcyjnych, stosowanie łatwo zapalnych przegród, stałych elementów wyposażenia i wystroju wnętrz oraz wykładzin podłogowych jest zabronione.

Kurtyny, zasłony, draperie, żaluzje należy impregnować na podstawie §258. 1a. Zatem dążąc do zabezpieczenia do poziomu niezapalności lub trudnozapalności, w sytuacji nawet gdy powstanie iskra, płomień, będzie dużo czasu aby zareagować/uciec/ugasić źródło. Wiele krajów wprowadziło rygorystyczne przepisy i normy dotyczące stosowania tkanin ognioodpornych, zwłaszcza w przestrzeniach publicznych. W Unii Europejskiej normy dotyczące klasyfikacji ognioodporności tkanin określa norma EN 13773, która definiuje wymagania w zakresie palności tkanin tekstylnych w zastosowaniach publicznych. W Polsce obowiązują również przepisy określające minimalne standardy ochrony przeciwpożarowej w budynkach użyteczności publicznej oraz wymagania techniczne dotyczące tkanin używanych w takich miejscach.

Impregnacja ogniochronna tkanin znajduje zastosowanie w wielu sektorach, od przestrzeni publicznych po miejsca o podwyższonym ryzyku pożaru. Po impregnacji przygotowujemy protokół, który stanowi potwierdzenie wykonanej czynności, dołączając do tego certyfikat środka, jaki został użyty.

Zabezpieczenie przeciwpożarowe drewna

Drewno i tkaniny są materiałami powszechnie wykorzystywanymi. Oba te surowce charakteryzują się wysoką palnością, co może prowadzić do szybkiego rozprzestrzeniania się ognia w przypadku pożaru. Z tego powodu impregnacja ogniochronna jest kluczowym procesem, który ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa, a także ochronę życia i mienia. Z punktu widzenia wymogów ochrony przeciwpożarowej najistotniejszym elementem jest zapewnienie nośności konstrukcji w trakcie pożaru oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i gazów pożarowych w budynku objętym pożarem. Z tej perspektywy drewno jako materiał budowlany ulegający w warunkach pożaru stosunkowo łatwemu zapaleniu, podlega procesowi rozkładu termicznego i szybko rozprzestrzenia płomienie.

Zastosowanie środków ogniochronnych sprawia, iż elementy drewniane budynku mogą zostać sklasyfikowane do klas B i C, a więc jako materiały niezapalne lub trudnozapalane. Drewno konstrukcyjne wykorzystywane w budownictwie właściwie przygotowane, zabezpieczone i użytkowane zapewni długi okres jego funkcjonowania. Aby jednak to osiągnąć, bardzo ważny jest tak odpowiedni dobór drewna, jak również zapewnienie odpowiedniej trwałości biologicznej i odporności ogniowej. Obecne na rynku preparaty zabezpieczające pozwalają zapewnić skuteczną barierę przeciwogniową przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony przed grzybami, owadami i pleśnią.

Jak przygotować drewno do impregnacji?

Drewno powinno przede wszystkim być zdrowe, suche, czyste, nie pokryte farbą lub lakierem. Drewno uprzednio malowane należy oczyścić z farby. W przypadku drzewa impregnowanego wcześniej środkiem hydrofobizującym (utrudniającym wchłanianie wody) np. pokostem, wówczas ponowna impregnacja środkiem ogniochronnym może nie być skuteczna. Wszelka obecność farb, lakierów, innych środków oleistych na powierzchni drewna podlegającego impregnacji obniża skuteczność nasycenia drewna środkiem impregnującym.

Metody zabezpieczenia przeciwpożarowego drewna:

• Zanurzeniowa: drewno jest zanurzane w wannach z impregnatem na określony czas, co pozwala na głębsze nasycenie materiału. Jest to metoda bardziej efektywna na zabezpieczenie drewna przed ogniem, szczególnie dla mniejszych elementów drewnianych, które wymagają lepszej ochrony. Najlepszą metodą spośród wymienionych powyżej jest impregnacja poprzez zanurzenie, bądź próżniowo-ciśnieniowa, jednak jest ona ograniczona wyłącznie do drewna, które jeszcze nie zostało wbudowane w budynek. Do wad tych metod należy z pewnością czas niezbędny na prawidłowe przeprowadzenie procesu impregnacji np. zaimpregnowanie zanurzeniowo drewna okrągłego o średnicy 10-12cm zajmie szacunkowo ok. 36 godzin. Czas ten jest silnie zależny od twardości impregnowanego drewna, tak więc im drewno twardsze tym czas przenikania środka impregnującego znacząco się wydłuża.
• Próżniowo-ciśnieniowa: to jedna z najskuteczniejszych metod na zabezpieczenie drewna przed ogniem. Drewno umieszczane jest w specjalnych komorach, z których najpierw odsysa się powietrze, a następnie pod ciśnieniem wtłaczany jest impregnat. Dzięki temu substancja ochronna wnika głęboko w strukturę drewna, co zapewnia długotrwałą ochronę. Metoda ta jest stosowana w przypadku drewna konstrukcyjnego, które będzie używane w miejscach narażonych na działanie ognia, takich jak budynki mieszkalne, hale przemysłowe czy obiekty użyteczności publicznej.
• Smarowaniem lub natryskowo: w przypadku wbudowania elementów drewnianych w konstrukcję budynku pozostaje nałożenie odpowiedniej liczby warstw metodą smarowania, bądź natrysku. W tym przypadku decydującą rolę odgrywa grubość i jakość powłoki ochronnej.

Czy wystarczy położenie jednej warstwy impregnatu dla uzyskania pełnej ochrony?

Tylko odpowiednia ilość impregnatu wprowadzona w strukturę drewna pozwoli na uzyskanie odpowiedniego poziomu ochrony. Położenie jednej warstwy impregnatu przeznaczonego do ochrony przed ogniem, grzybami i owadami nie przyniesie oczekiwanego efektu. Warunkiem skuteczności będzie głębokość wniknięcia impregnatu w strukturę drzewa, a więc niezbędne jest zapewnienie kilkukrotnych naniesień substancji ochronnej. Najlepszą metodą upewnienia się, iż ilość zaabsorbowanego przez drzewo materiału ochronnego jest wystarczająca, jest przygotowanie odpowiedniej ilości preparatu impregnującego w stosunku do powierzchni drewna, które będzie podlegało impregnacji. W ten sposób spełniając wytyczne producenta zachowujemy pewność zapewnienia skutecznej ochrony dla pokrywanych powierzchni. Z reguły 2-4 krotne naniesienie warstw w odstępach 3-4 godzinnych pozwala osiągnąć oczekiwany efekt niezapalności i nierozprzestrzeniania ognia.

Jak sprawdzić, czy drewno zostało właściwie zaimpregnowane?

Jeśli nie mamy pewności co do ilości użytego impregnatu możemy dokonać testu praktycznego poprzez odstruganie kawałka drewna i jego podpalenie. Jeśli drewno będzie się paliło po odjęciu ognia wówczas stopień impregnacji jest niewystarczający. Dla lepszego porównania można wykorzystać równolegle kawałek drewna nieimpregnowanego.

tags: #karta #charakterystyki #impregnat #przeciwpozarowy #tkanin