Szczepienia gołębi są niezbędnym narzędziem pozwalającym ochronić hodowane ptaki przed niekorzystnym oddziaływaniem chorobotwórczych drobnoustrojów, przeciwko którym nie ma leczenia przyczynowego - wirusów, lub które mimo leczenia powodować mogą spore straty - bakterii. Wśród dostępnych preparatów kluczowe miejsce zajmuje profilaktyka przeciwko ospie gołębi. Jest to poważna choroba wirusowa, wywoływana przez wirus Poxvirus, który atakuje przede wszystkim skórę oraz błony śluzowe ptaków.

Dlaczego szczepienie młodych gołębi jest kluczowe?
Wśród części hodowców panuje przekonanie, że jeżeli zaszczepimy gołębie młode w trakcie sezonu lotowego gołębi dorosłych, to gołębie dorosłe zachorują bezobjawowo, co odbije się u nich spadkiem formy. Jest to nieprawda, a zwlekanie ze szczepieniem przyniesie wiele szkody gołębiom młodym, które dużo lepiej znoszą szczepienia we wcześniejszym okresie (kwiecień, maj).
Czekanie do końca lotów gołębi starych sprawia, że szczepienie wypada na ostatnią chwilę przed lotami. Młódki nie zdążą wytworzyć do czasu lotów odporności poszczepiennej, która w przypadku ospy pojawia się po około trzech tygodniach. Dodatkowym problemem w takim przypadku są wysokie temperatury czy występowanie choroby młodych.
Kiedy szczepić młode gołębie przeciwko ospie?
Osobiście, tak jak większość hodowców, zalecam szczepienie tylko gołębi młodych, jeden raz w życiu. Najlepiej wykonać ten zabieg jednocześnie z pierwszym lub drugim szczepieniem przeciwko paramyksowirozie.
- Wiek ptaków: Nie zaleca się szczepienia gołębi w wieku 3 tygodni, ponieważ pisklęta posiadają jeszcze wysoki poziom przeciwciał matczynych, co prowadzi do seroneutralizacji i sprawia, że szczepienie nie jest skuteczne.
- Optymalny termin: Pierwsze szczepienie młódków powinno odbywać się między 4. a 5. tygodniem życia.
- Szczepienie przypominające: Po upływie 3 tygodni od pierwszej immunizacji (pomiędzy 7. a 8. tygodniem życia) gołębie powinno się doszczepić. Do tego szczepienia można dołączyć również szczepionkę przeciwko ospie.

Zasady bezpieczeństwa i przygotowanie stada
Szczepienie gołębi musi być poprzedzone właściwym przygotowaniem. Ptaki muszą być bezwzględnie zdrowe; w celu uniknięcia reakcji poszczepiennych należy przeprowadzić badania parazytologiczne oraz bakteriologiczne na około 14 dni przed planowanym zabiegiem. Szczepiąc gołębie, warto pomyśleć zapobiegawczo o środkach ochronnych, takich jak elektrolity.
Ważne przeciwwskazania:
- Stan zdrowia: Nie należy szczepić gołębi wykazujących jakiekolwiek objawy chorobowe (katar, biegunka).
- Wybór preparatu: Szczepionki przeciwko ospie dla kur nie nadają się do szczepienia gołębi, gdyż wirus ospy kur należy do innej rodziny niż wirus ospy gołębi.
- Okres pierzenia: Nie zaleca się szczepić gołębi w okresie pierzenia, ponieważ jest to czas wzmożonego obciążenia organizmu, a szczepienie może wstrzymać lub spowolnić ten proces.
Poradnik szczepienia gołębi pocztowych przeciwko PMV i ospie
Czy szczepienie dorosłych gołębi jest konieczne?
Uodpornianie gołębi dorosłych przeciwko ospie nie jest konieczne, ponieważ nie stwierdza się z reguły u dorosłych raz immunizowanych gołębi przypadków tej choroby. Jeżeli w danym stadzie planuje się jednak szczepienie przeciwko ospie, można przeprowadzić je równocześnie z innymi zabiegami bez ryzyka wystąpienia efektów ubocznych. Należy jednak pamiętać, aby nie szczepić ptaków dorosłych po parowaniu, ze względu na obecność młodych, nieszczepionych jeszcze piskląt, co może skutkować wybuchem choroby wśród młódków.