Rola map w zarządzaniu bezpieczeństwem publicznym
Poczucie bezpieczeństwa należy do podstawowych potrzeb każdego człowieka i ma decydujący wpływ na funkcjonowanie wszystkich społeczności. Dlatego tak ważnym jest tworzenie narzędzi, które pozwolą na jasne zidentyfikowanie i przedstawienie społeczeństwu skali oraz rodzaju zagrożeń, jak również wskazanie instytucji odpowiedzialnych za zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Narzędziem uwzględniającym oczekiwania społeczne powinny stać się mapy zagrożeń bezpieczeństwa. Należy je traktować jako istotny element procesu zarządzania bezpieczeństwem publicznym, realizowanym wspólnie z wieloma instytucjami i społeczeństwem. W odpowiedzi na te potrzeby, w aplikacji Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa wprowadzono zmiany umożliwiające m.in. dodawanie opisu zagrożenia.
Wyzwania w pracy operacyjnej straży pożarnej
Mapy są wykorzystywane w straży pożarnej praktycznie do każdego alarmowego wyjazdu. Każda jednostka ma swój wypracowany model prowadzenia sił i środków na miejsce zdarzenia. Obecnie strażacy korzystają z różnych rozwiązań:
- Mapy ścienne - często stare i nieaktualne, pozbawione informacji o nowych obiektach, trudne w obsłudze przy próbie pokazania całego regionu.
- Internetowe serwisy mapowe (np. geoportal.gov.pl) - wygodne, lecz uzależnione od stabilnego dostępu do sieci.
- Mapy w systemach SWD (System Wspomagania Decyzji).
OpenStreetMap (OSM) jako narzędzie dla jednostek OSP
Dobrą praktyką w jednostkach jest przygotowanie własnych elektronicznych danych geoprzestrzennych. Idealnym rozwiązaniem jest wykorzystanie OpenStreetMap (OSM) - projektu społeczności internetowej mającego na celu stworzenie darmowej, ogólnodostępnej mapy całej kuli ziemskiej.
Kluczowe cechy OSM:
- Dane tworzy się, odrysowując obiekty ze zdjęć satelitarnych lub wykorzystując własne materiały.
- Mapa jest stale aktualizowana i rysowana na bieżąco.
- Dane rozpowszechniane są na licencji Open Data Commons Open Database License (ODbL), co pozwala na ich darmowe pobieranie i modyfikowanie.
Jak stworzyć własną mapę zdarzeń?
Największym wyzwaniem przy tworzeniu map jest zbieranie danych. Warto w tym celu nawiązać kontakt z lokalnymi instytucjami, takimi jak zakłady wodociągowe, gazownie, urząd miasta czy zarządy dróg, które często dysponują gotowymi mapami elektronicznymi.
Proces mapowania:
- Pozyskiwanie danych: Wykorzystanie zasobów instytucji lokalnych oraz zdjęć satelitarnych.
- Rysowanie terenu: Do rysowania obszarów służy program JOSM lub bezpośrednio przeglądarka internetowa na stronie OSM.
- Aktualizacja: Jeśli dane są mało dokładne, można samodzielnie zaktualizować obszar, nanosząc drogi, rzeki, jeziora czy budynki.
- Wizualizacja: Dane z OSM można zwizualizować w systemie SWD lub darmowym programie QGis.
Warto pamiętać, że z OSM mogą korzystać wszyscy, co niesie ryzyko edycji naszej pracy przez inne osoby. Wszystkie złośliwe lub nieumiejętne zmiany można jednak cofnąć, zgłaszając problem.
Wykorzystanie gotowych map w terenie
Efektem pracy jest tematyczna strażacka mapa z najważniejszymi danymi. Można ją wydrukować w programie QGis z wyszczególnieniem potrzebnych warstw. Dodatkowo, darmowa aplikacja na telefon z systemem Android - OsmAnd - może z powodzeniem zastąpić nawigację, prezentując efekt naszej pracy bezpośrednio w trakcie dojazdu do zdarzenia.
OsmAnd Offroad GPS - Jak używać OsmAnd do nawigacji w terenie?
Warto korzystać z forów tematycznych, takich jak forum.openstreetmap.org, gdzie można uzyskać wsparcie w rysowaniu konkretnych obszarów. Nurtujące pytania dotyczące „mapowania” znajdują tam swoje odpowiedzi, a społeczność często pomaga w tworzeniu map dla konkretnych regionów.