Meldowanie Wyjazdów Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) i Powiązane Informacje

Rzetelne i skrupulatne meldowanie wyjazdów stanowi fundament efektywnego funkcjonowania Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP). Od prawidłowego zgłaszania zdarzeń zależy nie tylko bezpieczeństwo strażaków, ale także koordynacja działań ratowniczych, transparentność rozliczeń i możliwość uzyskania wsparcia finansowego. W niniejszej artykule omówimy kluczowe aspekty meldowania wyjazdów, od cyfrowych narzędzi po procedury alarmowania i zasady postępowania w różnorodnych sytuacjach.

Cyfryzacja Meldowania: Aplikacja WyjazdyOSP

WyjazdyOSP to nowoczesna aplikacja zaprojektowana specjalnie dla strażaków Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP). Dzięki niej z łatwością zarejestrujesz wszystkie wyjazdy swojej jednostki, automatycznie obliczysz ekwiwalent za udział w akcjach oraz sprawnie zarządzysz siłami i środkami. Ułatw sobie codzienną organizację i miej pełną kontrolę nad wszystkimi istotnymi informacjami - od dat wyjazdów po szczegółowe raporty finansowe.

Zrzuty ekranu aplikacji WyjazdyOSP prezentujące kluczowe funkcje

Główne Funkcje Aplikacji WyjazdyOSP:

  • Status gotowości bojowej - w czasie rzeczywistym sprawdzisz, czy inni strażacy są gotowi do wyjazdu w razie alarmu.
  • Ewidencja wyjazdów - rejestruj wszystkie wyjazdy OSP, przypisuj daty, opisy, godziny wyjazdów i powrotów oraz numery akcji.
  • Obliczanie ekwiwalentu - aplikacja automatycznie oblicza ekwiwalent na podstawie zdefiniowanej stawki godzinowej. Sprawdź swoje zarobki za dany kwartał lub inny wybrany okres.
  • Podział wyjazdów na typy - przypisuj wyjazdy do jednego z czterech typów: Szkolenie, Akcja, Wyjazd Gospodarczy, Inne.
  • Statystyki strażaków - monitoruj, ile godzin przepracował każdy strażak, w ilu akcjach brał udział i jaki ekwiwalent mu przysługuje.
  • Siły i środki - zarządzaj zasobami jednostki: dodawaj strażaków, pojazdy, sprzęt, przypisuj im role i funkcje w akcjach.
  • Przypisywanie ról - przypisz strażakom role, takie jak kierowca, dowódca lub osoba, która dotarła na miejsce własnym transportem.
  • Proste i intuicyjne dodawanie wyjazdów - dodawaj nowe akcje w kilku prostych krokach. Łatwo wybierzesz strażaków, pojazdy oraz sprzęt, który brał udział w wyjeździe.

Cyfrowa ewidencja wyjazdów OSP to przede wszystkim oszczędność czasu i pewność danych. Dzięki systemom takim jak OSPanel.pl dane są wprowadzane jednokrotnie i automatycznie dostępne dla wszystkich uprawnionych osób. Błyskawiczna analiza danych i szybkie raporty oraz zestawienia pozwalają na bieżąco kontrolować działalność jednostki. Bezpieczne przechowywanie danych bez ryzyka ich zagubienia czy uszkodzenia jest zapewnione dzięki łatwej archiwizacji.

Mrągowska Straż Pożarna. Film promocyjny

System Alarmowania i Procedury Reagowania

Kanały Alarmowania Strażaków OSP

Alarmowanie strażaków OSP może zostać zainicjowane przez trzy niezależne od siebie kanały:

  • Panel Dyżurnego PSP, w którym zostają automatycznie umieszczone wszystkie OSP, które w procesie rejestracji wybrały daną komendę PSP.
  • Dzwoniąc na numer telefonu do alarmowania wybrany podczas rejestracji.
  • Wysyłając wiadomość SMS o dowolnie wybranej przez OSP treści na podany w systemie numer telefonu.

Każdy z tych sposobów powoduje wywołanie alarmu i jednoczesne rozdzwonienie telefonów zgłoszonych do alarmowania strażaków. Numer telefonu, jaki pokazuje się na ekranach telefonów, jest zawsze taki sam i jest on unikalny dla każdej jednostki OSP.

Interaktywny System PASOSP i Procedury Reagowania

System PASOSP jest systemem interaktywnym, podczas dzwonienia rejestrowane są czynności, które wykonują poszczególni strażacy i przekazywane na bieżąco do Stanowiska Kierowania PSP oraz na stronę Info OSP.

Procedura podczas alarmu jest następująca:

  • Jeżeli strażak jest dostępny i zgłosi się na alarm - po odebraniu połączenia należy wcisnąć cyfry od 1 do 9. Cyfry te oznaczają liczbę minut, po których strażak będzie w remizie. W przypadku gdy nie zostanie w ciągu 10 sekund wciśnięta żadna cyfra, system przyjmuje wartość domyślną określoną przez OSP dla tej osoby.
  • Jeżeli strażak nie zgłosi się na alarm - po odebraniu połączenia należy wcisnąć 0 (zero). W tym momencie system rejestruje, że ta osoba w remizie się nie stawi.

Te dwie powyższe reakcje powodują, że nie będzie wykonane ponowne alarmowanie i na ich podstawie zostanie określone, czy jednostka OSP zbierze odpowiednią ilość osób, by zgłosić gotowość.

  • Jeżeli strażak nie odbierze lub odrzuci połączenie - wtedy po około 40 sekundach system wykona ponowny alarm. W przypadku gdy i wtedy połączenie nie zostanie odebrane, system zarejestruje, że ta osoba nie określiła swojego statusu. Osoby takie nie są brane do obliczania gotowości bojowej OSP.

Kalkulacja Gotowości Bojowej Jednostki

Gotowość OSP jest obliczana w następujący sposób:

Podczas rejestracji nowego strażaka do alarmowania należy określić, jakie funkcje w OSP ta osoba posiada (można wybrać kilka jednocześnie).

Przy alarmie musi zostać spełnione założenie, że pozytywnie na alarm odpowiedział przynajmniej jeden Dowódca, jeden Kierowca i dwóch Strażaków-Ratowników. Jeżeli zostanie to spełnione, wówczas dyżurnemu PSP oraz na stronie Info OSP zostaje wyświetlona informacja, że OSP zgłosiła gotowość w ciągu X minut.

Infografika przedstawiająca skład minimalnej obsady gotowości bojowej OSP

Zasady Zgłaszania Wyjazdów: Co, Kiedy i Dlaczego?

Kryteria Wyjazdu OSP

Pewne są dwa główne założenia, kiedy OSP powinno wyjeżdżać:

  1. Gdy zagrożone jest życie lub zdrowie ludzkie/zwierząt/mienie.
  2. Dla zabezpieczenia przeciwpożarowego imprez masowych.

Niestandardowe Interwencje i Obowiązek Meldowania

Z drugiej strony, zdarzały się sytuacje, takie jak rekordowe opady śniegu, gdy straż wyjeżdżała też do odśnieżania dachów i usuwania sopli (nawet na podstawie pism od wójta do jednostek OSP), a także wyciągania samochodów, które utknęły w zaspach i powpadały do rowów. Wyjazdy te w zasadzie nie zawsze były zgłaszane na Miejskie Stanowisko Kierowania (MSK), co poskutkowało różną liczbą wyjazdów odnotowanych w dokumentach PSP i własnych rejestrach jednostki. W związku z tym, prezesi jednostek często podkreślają konieczność zgłaszania każdego wyjazdu. Ma to również taki sens, że na MSK wiedzą, czy jednostka jest gotowa do akcji i gdzie się znajduje.

Pojawiły się również pytania dotyczące sytuacji, gdy ktoś zwraca się o pomoc w sprawie, która "nie łapie się" jako akcja ratownicza. Przykładowo, bus z ludźmi zakopał się na drodze, a dyspozytor stwierdził, że od takich spraw jest pomoc drogowa i nie ma podstaw do "otwarcia akcji".

Znaczenie Zgłaszania Każdego Wyjazdu

Każdy wyjazd, nieważne czy to tankowanie, czy coś ratowniczego, czy też niezbyt ratowniczego - powinien być zgłaszany. Dyspozytor musi o każdej porze dnia i nocy wiedzieć, co dzieje się z wozami, gdzie są i w jakim są stanie.

Działania Nieratownicze a Oficjalne Zgłoszenie

Jeżeli OSP chce pomóc w sprawie, która "nie łapie się" jako akcja ratownicza i chce działać w czynie społecznym, nie angażując wozów, jest to możliwe, ale należy pamiętać, że jest to czyn społeczny i jedyną korzyścią może być "dziękuję". Warto również konsultować tego typu działania z gminą, która pokrywa koszty funkcjonowania, paliwa itp. Pomaganie innym nie jest zabronione, jednak jeśli nie jest to stricte zadanie dla Straży Pożarnej, to pomoc udzielana jest jako koledzy, znajomi czy sąsiedzi, a nie jako strażacy ratownicy. Uleganie takim prośbom z czasem może negatywnie odbić się na wizerunku straży - nikt nie będzie traktował jednostki jako ratowników, ale jako tych, którzy "odwalają robotę za tych, którzy chcą zaoszczędzić kasę, lub tych, którym nie chce się robić".

Zdjęcie strażaków OSP pomagających w odśnieżaniu, co nie jest typową akcją ratowniczą

W przypadku transportu osoby poszkodowanej, co do zasady, nie powinno się to odbywać wozem pożarniczym, ponieważ nasze auta nie są do takowych celów przystosowane, a w razie pogorszenia stanu pacjenta mogą pojawić się poważne problemy. Jeśli jednak jest to jedyna droga do uratowania danej osoby, można by skorzystać z tej opcji, ale należy liczyć się z ryzykiem. Jeżeli stan osoby był na tyle ciężki, żeby jechać alarmowo, to powinno się tym zająć pogotowie - za dużo kłopotów w razie "w".

Konsekwencje Braku Zgłoszenia Wyjazdu

Wyjeżdżając do akcji i nie zgłaszając tego do właściwego Stanowiska Kierowania (SK), które nie odnotowuje tego w swojej ewidencji, jednostka traci, a to skutkuje:

  • Nie wypłaceniem ekwiwalentu (bez potwierdzenia wyjazdów przez PSP, ekwiwalent nie jest wypłacany).
  • Jeżeli jednostka OSP jest w KSRG, za każdy wyjazd dostaje dotacje, którą może wykorzystać na zakup sprzętu, umundurowania itp. Dotacja jest przyznawana na podstawie statystyki wyjazdów danej OSP wystawionej przez właściwą KP PSP.

Koszty owej pomocy to też ważna sprawa - nawet gdy są to pieniądze jednostki, to należy pamiętać, że są to pieniądze PUBLICZNE, więc nie można ich wydawać całkowicie dowolnie, tak jak pieniędzy prywatnych osoby fizycznej. Ktoś te pieniądze wkłada do kasy jednostki, więc może zapytać, na co zostały wydane (gmina, KSRG, sponsor, członek jednostki płacący składki itp.), a o Urzędzie Skarbowym nawet nie wspomnę.

Tabela porównująca zyski i straty z tytułu zgłaszania vs. niezgłaszania wyjazdów OSP

Praktyczne Aspekty Meldowania w Codziennej Działalności OSP

Sposoby Zgłaszania Wyjazdów

U nas jest to nie do pomyślenia, żeby jednostka wyjechała z remizy i tego nie zgłosiła do SK (wyjazd po paliwo, przegląd samochodu, jazdę próbną itp.). Wyjazd do pożaru bądź miejscowego zagrożenia zgłaszamy telefonicznie z numeru jednostki, a na miejscu zdarzenia dowódca kontaktuje się komórką z dyżurnym PSK o podjętych działaniach i ewentualnych potrzebach SiS. Najlepiej zgłaszać drogą radiową. W przypadku braku możliwości użycia radia dopuszczalne jest zgłoszenie telefoniczne. Warto zawsze podać, czy jednostka jest w gotowości bojowej w razie "W".

Zgłaszamy każdy wyjazd oraz powrót wozu z garażu, co ułatwia współpracę i koordynację w razie jakiegokolwiek zdarzenia. Tak uczą nas na szkoleniach.

Meldowanie Niestandardowych Wyjazdów i Ćwiczeń

Jakiekolwiek ćwiczenia, czy to "nasze" czy Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej (MDP), są zgłaszane telefonicznie do dyspozytora PSK w celu objaśnienia sytuacji: gdzie jedziemy i co będziemy robić, np. ćwiczenia na obiekcie i jakie mamy założenia. Dyspozytor wie, w jakiej części miasta się znajdujemy i w razie "W" może na nas liczyć.

Jednostki OSP z niektórych powiatów nie wyjeżdżają do: oblodzenia na dachach, odśnieżania budynków, usuwania gniazd owadów na terenie budynków innych niż publiczne, do zatrzaśniętych drzwi (chyba że istnieje jakieś zagrożenie). Tego typu akcje można robić tylko za zgodą komendanta gminnego i zgłaszając wyjazd do PSK jako gospodarczy.

Zaliczanie Wyjazdów i Kwestia Dowodzenia

W przypadku pożaru w znacznej odległości od Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej (JRG), ale w bezpośrednim sąsiedztwie remizy OSP, nawet jeśli owa OSP ma samochód wycofany (stoi w warsztacie), miejscowi ochotnicy podejmują działania jako pierwsi, na tyle, na ile mogą (ewakuacja, odłączanie prądu, meldowanie o sytuacji do PSK itp.). Ich działania powinny być ujęte w meldunku (doliczona ilość osób), a zdarzenie zaliczone, pomimo braku samochodu w karcie zdarzenia.

Kierowanie akcją rozpoczyna się z chwilą przybycia na miejsce zdarzenia pierwszych sił podmiotu systemu. Ochotnika, który był pierwszy na miejscu zdarzenia (przed przybyciem pierwszego samochodu), należy ująć w meldunku jako pierwszego dowodzącego.

Odpowiedzialność odszkodowawcza w OSP rozpoczyna się w momencie ogłoszenia alarmu, a nie wyjazdu do akcji. Dla zapobiegania ewentualnym problemom, właściwe jest odnotowanie tego faktu. W przypadku, gdy dysponuje się zastęp JRG i OSP, ale OSP nie została zadysponowana do zdarzenia z uwagi na wystarczające siły pierwszego zastępu, to fakt zaalarmowania i postawienia OSP w stan gotowości powinien zostać ujęty w meldunku.

Reagowanie na Zdarzenia z Ograniczoną Obsadą

Co zrobić, jeśli na alarm zgłosi się dwóch, trzech czy czterech druhów? Jeżeli na alarm przybiegnie trzech lub czterech strażaków, należy jechać, tylko zgłosić w momencie wyjazdu, że obsada wozu jest niepełna i trzeba zadysponować dodatkowe siły i środki, jeśli ze zgłoszenia wynika, że mogą być przydatne (np. konieczność kierowania ruchem przy kolizji). Nie da się w bezpieczny sposób jednocześnie kierować ruchem i prowadzić sorpcję płynów eksploatacyjnych w trzy osoby.

Mrągowska Straż Pożarna. Film promocyjny

Sprawa komplikuje się, gdy na alarm stawi się tylko jeden bądź dwóch druhów. Jeżeli ze zgłoszenia wynika, że zdarzenie nie jest poważne (trzeba rozróżnić pożar domu od pożaru paru metrów kwadratowych trawy), należy zgłosić ten fakt do stanowiska kierowania i decyzję o wyjeździe w okrojonym składzie pozostawić dyspozytorowi. Warto też wstrzymać się kilka minut z wyjazdem, być może pozostali strażacy mieli problem z dotarciem do jednostki.

Jeżeli natomiast ze zgłoszenia wynika, że zagrożone może być mienie o dużej wartości, zdrowie lub życie ludzkie bądź życie zwierząt, do akcji jechać trzeba. Oczywiście natychmiast należy powiadomić dyspozytora o wyjeździe w mocno ograniczonym składzie (informacja o liczbie druhów w zastępie jest bardzo ważna dla dyspozytora i zaleca się podawać ją zawsze) i poprosić o wysłanie na miejsce zdarzenia dodatkowych sił i środków.

Asekuracja i Bezpieczeństwo przy Ograniczonej Obsadzie

W sytuacji przyjazdu na miejsce zdarzenia trzyosobowego zastępu oraz uzyskania informacji o potwierdzonym zagrożeniu dla życia, zadania takie jak zapewnienie wody do celów gaśniczych i prowadzenie rozpoznania z zewnątrz, będzie musiał wykonać kierowca. Jeśli z analizy ryzyka wynika, że możliwe jest przeprowadzenie skutecznych działań wewnętrznych, dowódca zastępu wraz z ratownikiem będą musieli przeprowadzić natarcie na pożar. Jeśli na miejsce zdarzenia przyjadą cztery osoby, sytuacja jest o tyle komfortowa, że dowódca oraz kierowca pozostają na zewnątrz budynku, a rota złożona z dwóch ratowników wprowadzana jest do środka. Komfort polega na tym, że można zadośćuczynić zasadzie 2in-2out (każdych dwóch strażaków pracujących wewnątrz budynku asekuruje dwóch na zewnątrz). Rotę asekurującą tworzą w tym przypadku dowódca i kierowca wozu bojowego.

Podsumowanie Znaczenia Dokładnego Meldowania

Podsumowując, BEZWZGLĘDNIE KAŻDY wyjazd samochodu OSP z remizy powinien być zgłoszony do właściwego M/PSP. Inna sprawą jest, czy będzie to wyjazd, z którego sporządzi się meldunek, czy będzie potraktowany jako gospodarczy. Pełne i dokładne meldowanie wyjazdów jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania jednostek OSP, zapewnienia bezpieczeństwa strażaków, efektywnego zarządzania zasobami oraz transparentności finansowej i operacyjnej.

tags: #meldowanie #osp #wyjazd