Bezpieczeństwo Pożarowe w Obiektach Mieszkalnych: Przepisy Dotyczące Hydrantów i Dróg Ewakuacyjnych

Ochrona przeciwpożarowa w budynkach, w tym w obiektach mieszkalnych, jest regulowana przez szereg przepisów prawnych, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi oraz mienia. Kwestie takie jak obecność i stan techniczny hydrantów wewnętrznych czy swobodny dostęp do dróg ewakuacyjnych są kluczowe, a ich interpretacja i egzekwowanie często stwarzają wyzwania dla zarządców nieruchomości i mieszkańców.

Podstawy Prawne Ochrony Przeciwpożarowej

Kluczowe Rozporządzenia

Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie ochrony przeciwpożarowej w Polsce jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (DzU nr 109 z dnia 22.06.2010 r., poz. 719). Rozporządzenie to było nowelizowane, między innymi przez Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 stycznia 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z dnia 14 stycznia 2019 r., poz. 67).

Wspomniane rozporządzenia opierają się na art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (DzU z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 oraz z 2010 r. Nr 57, poz. 603).

Możliwość Stosowania Rozwiązań Zamiennych

W przypadkach szczególnie uzasadnionych uwarunkowaniami lokalnymi, wskazanymi w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, dopuszcza się, w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, stosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymienionych w § 19, § 23, § 24 i § 25 ust. 1, 2, 5 i 6 oraz w § 27 ust. 1 i 2, § 28 ust. 1, § 29 ust. 1 i § 38 ust. 1 tego rozporządzenia. Jest to ważne, ponieważ umożliwia elastyczne podejście do istniejących obiektów.

Wymagania Dotyczące Hydrantów Wewnętrznych

Umiejscowienie i Dostępność

Zgodnie z przepisami, hydranty wewnętrzne, o których mowa w § 19 i § 20 Rozporządzenia MSWiA z 2010 r., powinny być rozmieszczone w miejscach łatwo dostępnych, możliwie przy drogach ewakuacyjnych, a w szczególności:

• przy wyjściach i klatkach schodowych,
• przy przejściach i korytarzach,
• w obiektach o produkcji zaliczonej do I i II kategorii niebezpieczeństwa pożarowego - przy wyjściach na zewnątrz pomieszczenia lub na drogę ewakuacyjną,
• przy wejściach na strych,
• w pomieszczeniach produkcyjnych, jeżeli zasięg hydrantów wewnętrznych rozmieszczonych według wyżej podanych zasad nie zapewnia skutecznej ochrony dla całego pomieszczenia.

Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego powinno zapewniać wydajność określoną w przepisach, a zawór hydrantu powinien być umieszczony na wysokości około 1,35 m od podłogi. Promień zasięgu jednego hydrantu powinien wynosić od 25 do 35 m, tak aby każdy punkt bronionego pomieszczenia był objęty skutecznym działaniem co najmniej jednego hydrantu wewnętrznego.

W budynkach mieszkalnych i administracyjnych powyżej 5 kondygnacji nadziemnych lub o wysokości ponad 15 m należy stosować piony suche zaopatrzone w hydranty wewnętrzne co drugą kondygnację o średnicy nominalnej 52 mm. Natomiast w budynkach powyżej 18 kondygnacji lub 54 m wysokości - piony nawodnione, zaopatrzone w hydranty wewnętrzne o średnicy nominalnej 52 mm co drugą kondygnację.

Wyjątki i Zakazy Stosowania

Hydrantów wewnętrznych nie należy stosować w pomieszczeniach, w których występują materiały palne nie dające się ugasić wodą lub przy których gaszeniu stosowanie wody stwarza niebezpieczeństwo wybuchu. Przepisy określają również inne wyjątki, np. w dyżurkach i wartowniach, zakładach kąpielowych, pralniach czy mleczarniach.

Drogi Ewakuacyjne i Przeszkody w Obiektach

Zasada Wolnych Dróg Ewakuacyjnych

Jedną z fundamentalnych zasad ochrony przeciwpożarowej jest utrzymanie dróg ewakuacyjnych w stanie umożliwiającym swobodne i bezpieczne przemieszczanie się ludzi w przypadku zagrożenia. Korytarze to drogi ewakuacyjne, a na drogach nie ma prawa nic być ani blokować. Ta zasada ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza w sytuacji zadymienia, gdzie widoczność może spaść do zera, a każda przeszkoda może stanowić śmiertelne zagrożenie. Utrudnienia dla służb ratowniczych w takiej sytuacji, np. w celu zlokalizowania i usunięcia przyczyny zadymienia, są niedopuszczalne.

Sprawa Krat w Piwnicach - Studium Przypadku

Wiele zarządców nieruchomości, w tym spółdzielnie mieszkaniowe, egzekwuje przepisy dotyczące dróg ewakuacyjnych. Przykładem jest spółdzielnia mieszkaniowa z Poznania, która powołała się na komunikaty Państwowej Straży Pożarnej oraz Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2010 roku, domagając się usunięcia krat zabezpieczających komórki lokatorskie w piwnicach. Spółdzielnia argumentowała, że wszelkie przegrody, w szczególności kraty, zamontowane na drogach komunikacji w piwnicach (korytarze i ganki) będą sukcesywnie usuwane przez pracowników Administracji.

Mieszkańcy podnosili argumenty, że kraty były montowane za zgodą spółdzielni, nie blokują dróg ewakuacyjnych, a poprzednie kontrole straży pożarnej i gazowni nie zgłaszały zastrzeżeń. Jednakże, jak podkreślają eksperci, czy kraty nie przeszkadzają w czynnościach służb to bym polemizował. W przypadku zadymienia w piwnicy, każda przeszkoda utrudnia działania ratownicze. No i co że były kontrole i nic nie powiedzieli, kiedyś też były kontrole i nic nie mówili na pozostawione wózki dziecięce na korytarzach czy kwiatki aż do pewnych zdarzeń. Przepisy co chwile się zmieniają jak i postrzeganie pewnych spraw.

Inne Przykłady Naruszeń Bezpieczeństwa Pożarowego

Problemy z dostosowaniem do przepisów występują również w innych obszarach:

• Starsze budynki i instalacje przeciwpożarowe: W przypadku budynków wybudowanych przed 2009 r., czyli przed wejściem w życie nowych wymogów przeciwpożarowych, straż pożarna często nakazuje modernizację, np. wymianę tzw. suchych pionów na mokre piony. Mimo znacznych kosztów, sądy administracyjne, w tym WSA w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny, konsekwentnie podtrzymują decyzje PSP, argumentując, że ochrona przeciwpożarowa trwa przez cały okres użytkowania budynku, niezależnie od daty jego powstania.
• Parkowanie na drogach pożarowych: Nieprawidłowe parkowanie samochodów, blokujące dostęp do budynków, jest poważnym naruszeniem. Zgodnie z przepisami, właściciele i zarządcy nieruchomości mają obowiązek utrzymania dróg pożarowych w stanie umożliwiającym ich wykorzystanie przez wozy strażackie.
• Drogi ewakuacyjne w garażach podziemnych: Straż pożarna często znajduje uchybienia w garażach podziemnych, takie jak niezachowanie odpowiednich odległości między miejscami postojowymi a drzwiami i ścianami ewakuacyjnymi. Sąd powołał się na § 16 rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, który mówi, że budynek uznaje się za zagrażający bezpieczeństwu ludzi, gdy jego warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi.

Rola Zarządców Nieruchomości i Państwowej Straży Pożarnej

Obowiązki Zarządców

Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego lub jego części ma liczne obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Obejmują one między innymi regularne przeprowadzanie praktycznych sprawdzeń organizacji ewakuacji ludzi w miejsce bezpieczne, zwłaszcza w obiektach o charakterze rozrywkowym. Sprawdzenia te powinny być dokonywane z udziałem rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Należy także zapewnić możliwość odłączania zasuwami lub zaworami części przewodów zasilających instalację wodociągową przeciwpożarową. W nieogrzewanych budynkach lub ich częściach przewody te muszą być zabezpieczone przed zamarznięciem.

Kompetencje Straży Pożarnej

Państwowa Straż Pożarna (PSP) przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze w celu rozpoznawania zagrożeń, nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania do działań ratowniczych. Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.

Interpretacja przepisów i oczekiwania PSP mogą ewoluować. Przepisy co chwile się zmieniają jak i postrzeganie pewnych spraw, a to, co kiedyś było akceptowane, dziś może wymagać interwencji. Trudności finansowe nie są zazwyczaj wystarczającym argumentem, by odstąpić od decyzji organów ochrony przeciwpożarowej, co wielokrotnie potwierdzały sądy administracyjne.

Podsumowanie

Bezpieczeństwo pożarowe w obiektach mieszkalnych to obszar podlegający ciągłej weryfikacji i dostosowywaniu do zmieniających się wymogów prawnych i realiów. Niezależnie od tego, czy chodzi o nieużywane hydranty na korytarzach, kraty w piwnicach czy prawidłowe użytkowanie dróg ewakuacyjnych, nadrzędnym celem jest zawsze ochrona życia i zdrowia. Zarządcy nieruchomości i mieszkańcy muszą współpracować i przestrzegać aktualnych przepisów, a w przypadku wątpliwości zasięgnąć opinii rzeczoznawców i Państwowej Straży Pożarnej, aby zapewnić najwyższy poziom bezpieczeństwa.

tags: #nieuzywany #hydrant #na #korytarzu #usuniecie