Nowe formy rozliczeń i finansowania Ochotniczych Straży Pożarnych

Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) to lokalna, społeczna jednostka ratowniczo-gaśnicza składająca się z ochotników - mieszkańców danej miejscowości - którzy dobrowolnie angażują się w ochronę przeciwpożarową i ratownictwo w swojej okolicy. OSP jest umundurowaną organizacją wyposażoną w specjalistyczny sprzęt pożarniczy, działającą najczęściej w formie stowarzyszenia rejestrowego. Oznacza to, że oprócz roli w systemie bezpieczeństwa, prawnie każda jednostka OSP jest organizacją pozarządową (NGO) z własnym statutem, zarządem i wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego.

Rola i zadania OSP

Głównym celem OSP jest walka z pożarami oraz udział w akcjach ratowniczych podczas innych zagrożeń, takich jak klęski żywiołowe (np. powodzie, wichury) czy wypadki komunikacyjne. Strażacy-ochotnicy z OSP często są pierwsi na miejscu zdarzenia w swojej wsi lub gminie - gaszą pożary domów, stodoł, lasów, usuwają powalone drzewa, wypompowują wodę z zalanych piwnic, udzielają kwalifikowanej pierwszej pomocy poszkodowanym przed przybyciem innych służb. Poza działaniami ratowniczo-gaśniczymi, OSP pełnią także ważną funkcję społeczną i edukacyjną. Strażacy-ochotnicy prowadzą pogadanki w szkołach o bezpieczeństwie przeciwpożarowym, organizują pokazy pierwszej pomocy, angażują się w życie lokalnej społeczności (festyny, zabezpieczanie imprez masowych). Przy wielu OSP działają Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP) - czyli grupy młodzieży szkolnej trenującej podstawy pożarnictwa pod okiem doświadczonych druhów.

Struktura i wyposażenie OSP

Każda Ochotnicza Straż Pożarna jest zorganizowana podobnie jak stowarzyszenie. Członkowie OSP wybierają zarząd (na czele z prezesem OSP), komisję rewizyjną, uchwalają statut i plan działalności. Jednostka może zostać włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) - jest to ogólnopolska sieć jednostek, które spełniają określone standardy wyszkolenia i wyposażenia. Około 5 tysięcy spośród ponad 16 tysięcy OSP w Polsce należy do KSRG. Bycie w KSRG oznacza dodatkowe obowiązki (dyspozycyjność, określona liczba wyszkolonych ratowników, wymagany sprzęt), ale także dodatkowe przywileje - m.in. większość OSP posiada swoją remizę strażacką - budynek będący jednocześnie garażem dla wozów i sprzętu oraz zapleczem socjalno-szkoleniowym. Remizy te często należą do gminy (samorządu), a są użyczane OSP na potrzeby działalności. Standardowym wyposażeniem aktywnej jednostki OSP jest przynajmniej jeden średni lub lekki samochód strażacki (ratowniczo-gaśniczy) z motopompą, zestaw węży, hydrantów, drabin, agregatów itp., a także osobiste wyposażenie strażaków (ubrania specjalne, hełmy, buty, aparaty oddechowe).

Zmiany w rozliczeniach i świadczeniach dla OSP

Uproszczona ewidencja przychodów i kosztów

W związku z wejściem w życie 1 stycznia 2026 r. zmian wynikających z ustawy z dnia 8 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. z 2024 r. poz. 1761), zostaną zmodyfikowane zasady prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów. Zniesiony zostaje wymóg prowadzenia działalności w obszarze zadań publicznych oraz osiągania przychodów wyłącznie z działalności nieodpłatnej pożytku publicznego, co spowoduje rozszerzenie grupy podmiotów mogących korzystać z tego rodzaju uproszczonej ewidencji księgowej. Wiąże się to z treścią art. 10a ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1761). Zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.) jednostki, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r., nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r.

Warunki skorzystania z uproszczonej formy rachunkowości

Odesłaniem podstawowym przepisem regulującym kwestię możliwości skorzystania przez OSP z uproszczonej formy prowadzenia rachunkowości jest art. 10a ust. 1. Jeśli dana OSP spełnia przesłanki zawarte w art. 10a ust. 1, czyli nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z 6 marca 2018 r., może skorzystać z uproszczeń. Dodatkowo, poza spełnieniem powyższych przesłanek, warunkiem możliwości prowadzenia ewidencji przychodów i kosztów w formie uproszczonej jest decyzja podjęta przez organ zatwierdzający w rozumieniu ustawy o rachunkowości. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o rachunkowości przez organ zatwierdzający rozumie się organ, który zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego jednostki. Po podjęciu uchwały przez walne zebranie członków należy pamiętać o obowiązkowych zawiadomieniach naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym zawartych w art. 10a ust. 1 pkt 3. OSP, która spełni powyżej określone warunki i zdecyduje się na tę opcję, może korzystać z wielu uproszczeń. Taka OSP ma prawo składania sprawozdań rocznych podatkowych (CIT-8) w wersji papierowej, co dopuszcza art. 27a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.). Prawo to jest wyłączone, gdy OSP zatrudnia pracowników bądź zawiera umowy zlecenia.

Świadczenie ratownicze i jego zwolnienie z PIT

W 2022 r. weszła w życie nowa ustawa o Ochotniczych Strażach Pożarnych (z 17 grudnia 2021 r.), która uregulowała status prawny OSP i wprowadziła szereg zmian. Najgłośniej komentowanym zapisem było ustanowienie świadczenia ratowniczego - strażacy-ochotnicy, kobiety po 20 latach czynnej służby i mężczyźni po 25 latach, którzy brali udział w akcjach, otrzymują dodatkowe świadczenie pieniężne (od 2022 r. jest to około 200 zł miesięcznie, wypłacane z budżetu państwa). Dziś (9 stycznia 2026) Sejm zajmie się nowelizacją ustawy o PIT. Zakłada ona wprowadzenie zwolnienia z podatku świadczenia ratowniczego, które przysługuje strażakom ochotniczych straży pożarnych z tytułu wysługi lat. Projekt ten, poselski, ale złożony przez posłów koalicji, ma dużą szansę na uchwalenie. Zmiana dotyczy świadczenia ratowniczego, o którym mowa w ustawie z 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 244). Jest to forma podziękowania państwa za wieloletnią, bezinteresowną służbę druhów i druhen na rzecz lokalnych społeczności. Przez dziesięciolecia nierzadko z narażeniem życia i zdrowia chronili oni życie, mienie i bezpieczeństwo obywateli, nie otrzymując w zamian wynagrodzenia. Niestety, obowiązujące przepisy podatkowe sprawiają, że dodatek ten jest traktowany jak zwykły dochód i podlega opodatkowaniu, co pomniejsza jego realną wartość. W praktyce oznacza to, że druhowie otrzymują co miesiąc mniej, niż przewidziano w ustawie. Natomiast jednostki wypłacające świadczenie są obciążone dodatkowymi obowiązkami, bo muszą wystawiać formularz PIT‑11 i odprowadzać zaliczki na podatek z tego tytułu. Posłowie koalicji zaproponowali dodanie pkt 44a do art. 21 ustawy o PIT. Przepis ten zakłada całkowite zwolnienie świadczenia ratowniczego od podatku dochodowego od osób fizycznych. Dzięki temu dodatek będzie wypłacany w pełnej wysokości, bez potrąceń, a ochotnicy otrzymają realne wsparcie, które w pełni oddaje uznanie państwa dla służby ochotników.

Finansowanie Ochotniczych Straży Pożarnych - różnorodne źródła

Finansowanie Ochotniczych Straży Pożarnych odbywa się z wielu różnych źródeł - od środków publicznych (samorządowych i państwowych), przez fundusze celowe, po darowizny i własne inicjatywy. Jest to swoisty montaż finansowy, ponieważ utrzymanie gotowości bojowej, zakup wozu czy sprzętu przekracza zwykle możliwości jednej instytucji. Ustawa o OSP z 2021 r. potwierdziła też obowiązek gmin do zapewnienia środków dla OSP, uregulowała status członków młodzieżowych drużyn (zapewnienie ubezpieczenia, możliwości udziału w zawodach), a także doprecyzowała zadania OSP (nie tylko gaśnicze, ale i np. pomoc przy klęskach żywiołowych, działania ekologiczne, kulturalne itp.).

1. Finansowanie z budżetów gminnych

Zgodnie z prawem, zaspokajanie zbiorowych potrzeb w zakresie ochrony przeciwpożarowej należy do zadań własnych gminy. W praktyce oznacza to, że gmina finansuje podstawowe koszty funkcjonowania OSP na swoim terenie. Z budżetu gminy pokrywane są takie wydatki jak: bieżące utrzymanie remizy (media, drobne remonty), paliwo i ubezpieczenie pojazdów, podstawowe wyposażenie osobiste strażaków, konserwacja sprzętu, szkolenia podstawowe. Gmina może przekazywać OSP środki w formie dotacji celowej (na konkretne zakupy, np. motopompy) lub opłacać rachunki bezpośrednio. Często też gminy partycypują w większych inwestycjach, np. dokładają znaczącą kwotę do zakupu nowego samochodu pożarniczego. Przewodniczący Dolnośląskiego Forum Skarbników Paweł Twardowski wskazał, że dofinansowanie Ochotniczych Straży Pożarnych w formie dotacji zamiast pokrywania wydatków bieżących z budżetu gminy pozwala na efektywniejsze wydatkowanie środków. "Dotacja spowodowała, że strażacy zaczęli samodzielnie przyglądać się temu, na co wydają pieniądze” - wskazał. Twardowski zaznaczył, że ta forma finansowania pozwala uniknąć problemów związanych z rozliczeniami zakupów dokonywanych przez strażaków oraz skłania jednostki OSP do sięgania po dofinansowanie z innych źródeł, gdzie środki gminne mogą stanowić wkład własny do projektów. Obecnie kwestie finansowania przez gminy zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej reguluje m.in. ustawa o samorządzie gminnym oraz ustawa o ochotniczych strażach pożarnych.

2. Państwowe programy wsparcia

Państwo polskie wspiera finansowo OSP poprzez różne kanały. Przede wszystkim, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) corocznie przekazuje środki, które trafiają do jednostek OSP za pośrednictwem Komendanta Głównego PSP. Dzieje się to na podstawie wniosków składanych przez OSP - każda jednostka (zazwyczaj poprzez właściwego komendanta powiatowego PSP) może złożyć wniosek o dotację na realizację swoich zadań ustawowych.

• Dotacje dla OSP w KSRG:

  Jednostki należące do KSRG otrzymują dofinansowanie na zapewnienie gotowości operacyjnej. Jest to kwota ustalana odgórnie (co roku może być inna) dzielona pomiędzy wszystkie OSP w systemie. Środki te można przeznaczyć np. na zakup umundurowania bojowego, środków łączności, sprzętu ratowniczego, remonty wozów czy obiektów. Dodatkowo OSP w KSRG mają priorytet w programach rządowych.

• Dotacje dla OSP poza KSRG:

  Również jednostki spoza systemu otrzymują wsparcie, choć nieco mniejsze. MSWiA co roku ogłasza program dotacyjny (często nazywany potocznie „dotacją ministerialną”) dla wszystkich OSP. Przykładowo w 2023 r. pula do podziału wynosiła ok. 22 mln zł dla jednostek spoza KSRG. Każda OSP mogła aplikować o dofinansowanie zakupu niezbędnego sprzętu i wyposażenia - np. pomp, węży, ubrań ochronnych, hełmów, pilarek do drewna, zestawów PSP R1 do pierwszej pomocy itp. Są ustalane kategorie wydatków i limity (np. określona maksymalna kwota na motopompę czy defibrylator). Wniosek zatwierdza komendant PSP i trafia do KG PSP, a następnie środki są przekazywane danej OSP poprzez umowę z komendantem PSP.

• Programy MSWiA i inicjatywy specjalne:

  Niekiedy pojawiają się dodatkowe środki z budżetu państwa - np. w 2019 roku rząd uruchomił program 5000+ dla OSP, w ramach którego każda jednostka OSP mogła otrzymać jednorazowo 5000 zł na działalność kulturalno-edukacyjną (taką jak organizacja zawodów sportowo-pożarniczych, festynów, szkoleń dla mieszkańców z pierwszej pomocy). Warunkiem było złożenie wniosku i zobowiązanie do spożytkowania pieniędzy na cele inne niż bezpośrednie ratownictwo (czyli rozwój społeczny OSP). Program cieszył się ogromnym zainteresowaniem, praktycznie wszystkie OSP w kraju skorzystały z tego dofinansowania.

3. Wpływy z ubezpieczeń od ognia

Istotnym źródłem finansowania są wpływy z obowiązkowego ubezpieczenia od ognia. Na mocy przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zakłady ubezpieczeniowe odprowadzają część składek z polis przeciwpożarowych na fundusz, z którego wspierane są jednostki ochrony przeciwpożarowej. Środki te trafiają do Komendanta Głównego PSP i są rozdysponowywane na OSP zgodnie z rozporządzeniem MSWiA. Przykładowo, te fundusze często współfinansują zakup nowych wozów strażackich (ubezpieczyciele partycypują np. w 20% wartości pojazdu). Podział tych pieniędzy jest zwykle proporcjonalny do liczby jednostek i potrzeb w poszczególnych województwach.

4. Finansowanie zakupu wozów ratowniczo-gaśniczych

Najkosztowniejszym wydatkiem dla OSP jest zakup nowego (lub używanego) wozu ratowniczo-gaśniczego. Taki pojazd kosztuje od kilkuset tysięcy do ponad miliona złotych, zależnie od typu. Finansowanie odbywa się często z kilku źródeł:

• Budżet państwa (KG PSP/MSWiA): dotacja centralna, często największa część (np. 300-400 tys. zł).
• Samorząd lokalny: wkład gminy (nierzadko również powiatu czy samorządu województwa) - np. 100-300 tys. zł.
• Narodowy/Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska (NFOŚiGW/WFOŚiGW): fundusze ochrony środowiska wspierają zakup wozów, ponieważ nowe pojazdy są bardziej ekologiczne i służą m.in. do zwalczania skutków klęsk środowiskowych. Od 2021 r. istnieje formalna współpraca między MSWiA a Ministerstwem Klimatu - fundusze te dołożyły pieniądze na strażackie zakupy. Często wojewódzkie FOŚ ogłaszają program „Mały Strażak” (na sprzęt) czy dofinansowanie samochodów - OSP lub gmina składa wniosek i może uzyskać np. 50-150 tys. zł.
• Środki własne i zbiórki: brakującą kwotę OSP musi pokryć sama. Nierzadko strażacy organizują kwestę wśród mieszkańców, prowadzą zbiórki publiczne (np. przez internet), szukają sponsorów w lokalnym biznesie. Dopiero zebranie całej układanki finansowej pozwala sfinalizować zakup wozu. Podobny schemat dotyczy budowy lub generalnego remontu strażnicy.

5. Fundusze Unii Europejskiej

OSP mogą korzystać z funduszy unijnych, głównie za pośrednictwem samorządów województw lub programów krajowych. W poprzednich latach sporo inwestycji w OSP zrealizowano z Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) - np. na Mazowszu za pieniądze z UE zakupiono w 2023-2024 aż 187 nowych wozów dla OSP (wsparcie łączną kwotą blisko 250 mln zł w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Mazowsza”). Projekty unijne obejmowały również doposażenie strażnic czy szkolenia dla strażaków. W perspektywie 2021-2027 fundusze na OSP mogą pochodzić np. z programów dotyczących adaptacji do zmian klimatu - bo poprawa infrastruktury ratowniczej jest traktowana jako zwiększanie odporności na klęski żywiołowe. OSP mogą też uczestniczyć w projektach transgranicznych czy edukacyjnych finansowanych z UE.

6. Fundusz Sprawiedliwości

W ostatnich latach niestandardowym, ale znaczącym źródłem wsparcia był Fundusz Sprawiedliwości - państwowy fundusz powstały z wpłat od sprawców przestępstw, zarządzany przez Ministerstwo Sprawiedliwości, pierwotnie przeznaczony na pomoc ofiarom przestępstw i działania prewencyjne. W latach 2017-2019 Fundusz ten przeznaczył setki milionów złotych na zakupy nowoczesnego sprzętu ratowniczego dla OSP w całym kraju. Dzięki temu wiele małych jednostek otrzymało np. zestawy hydrauliczne do ratownictwa drogowego, defibrylatory AED, torby medyczne czy motopompy - sprzęt, na który normalnie nie byłoby ich stać. Program ten wzbudził pewne kontrowersje, niemniej efekt był bardzo korzystny dla ochotników.

7. 1,5% podatku, darowizny i własne inicjatywy

Ochotnicze Straże Pożarne, jako organizacje pożytku publicznego (wiele OSP ma status OPP) mogą korzystać z odpisów podatkowych od osób fizycznych. Od niedawna ten odpis wynosi 1,5%, a jednym z najpopularniejszych celów wsparcia są Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) - filar bezpieczeństwa w wielu lokalnych społecznościach. OSP to formacje społeczne, które w ogromnej mierze polegają na pracy ochotników i wsparciu z zewnątrz. Środki pochodzące z 1,5% podatku to jedno z kluczowych źródeł finansowania ich działalności. Przekazanie 1,5% podatku to prosty i skuteczny sposób na wsparcie lokalnych bohaterów - strażaków ochotników. Twoja decyzja ma realny wpływ na poprawę bezpieczeństwa w Twojej okolicy. Podniesie to ich gotowość do działań ratowniczo-gaśniczych, szkoleniowych, wychowawczych, kulturalno-oświatowych, itp. Zachęcajcie rodziny, przyjaciół, znajomych, firmy do przekazania 1,5% podatku na rzecz ochotniczego pożarnictwa.

Sposoby przekazania 1,5% podatku na rzecz OSP

1. Przekazanie przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP): Najczęściej spotykaną formą wsparcia OSP poprzez odpis podatku jest przekazanie 1,5% na rzecz Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP), który posiada status Organizacji Pożytku Publicznego (OPP). Numer KRS ZOSP RP to: 0000116212. W polu „Cel szczegółowy” należy podać dokładną nazwę i adres jednostki OSP, którą chcesz wesprzeć. Zgodnie z regulaminem ZOSP RP, 85% środków wskazanych z celem szczegółowym na konkretną jednostkę OSP trafia bezpośrednio do niej. Istnieje również możliwość wsparcia poszkodowanych członków OSP lub ich rodzin - w takim przypadku 90% środków jest przekazywane bezpośrednio im, a 10% trafia do ZOSP RP.
2. Przekazanie bezpośrednio do jednostki OSP posiadającej status OPP: Warto wiedzieć, że niektóre jednostki OSP posiadają własny status Organizacji Pożytku Publicznego (OPP). Jeśli jednostka, którą chcesz wesprzeć, widnieje w Oficjalnym Wykazie OPP, możesz przekazać jej 1,5% bezpośrednio, podając jej indywidualny numer KRS.

Jak wypełnić wniosek o przekazanie 1,5% podatku?

Przekazanie 1,5% podatku jest proste i nie kosztuje darczyńcy nic dodatkowo. Wystarczy, że rozliczając podatek od dochodów uzyskanych w ubiegłym roku, w zeznaniu podatkowym wpiszesz odpowiednie dane.

• Wypełnianie zeznania podatkowego w formie papierowej: W „WNIOSKU O PRZEKAZANIE 1,5% PODATKU NALEŻNEGO NA RZECZ ORGANIZACJI POŻYTKU PUBLICZNEGO (OPP)”, który znajduje się na końcu każdego zeznania rocznego, należy wpisać numer KRS OPP (np. 0000116212 dla ZOSP RP). W części „INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE” wpisać „Cel szczegółowy 1,5%”, podając skróconą nazwę jednostki OSP wraz z dokładnym adresem i kodem pocztowym.
  UWAGA! Nie można pomylić się w numerze KRS, pomyłka oznacza brak złożenia wniosku.
• Korzystanie z usługi Twój e-PIT: Coraz popularniejszą metodą rozliczenia jest usługa Twój e-PIT, dostępna na stronie podatki.gov.pl. System często automatycznie uzupełnia dane OPP i cel szczegółowy z poprzedniego roku, o ile dana organizacja nadal znajduje się w wykazie OPP. Zawsze warto sprawdzić i upewnić się, czy numer KRS i cel szczegółowy zgadzają się z Twoim wyborem na dany rok. Możesz zmienić dane dotyczące OPP, w tym numer KRS, a także cel szczegółowy, wybierając usługę Twój e-PIT po zalogowaniu do e-Urzędu Skarbowego na stronie podatki.gov.pl. Zeznanie podatkowe przygotowane w usłudze Twój e-PIT za dany rok będzie udostępnione wyłącznie w Internecie.

Kiedy można przekazać 1,5% podatku i warunki przekazania?

Akcja 1,5% podatku dla OPP (Organizacji Pożytku Publicznego) pozyskiwanego z rocznych zeznań podatkowych trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia danego roku. Warunkiem przekazania 1,5% podatku jest zapłata w pełnej wysokości podatku należnego stanowiącego podstawę obliczenia kwoty, która ma być przekazana na rzecz OPP, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego.

Co można sfinansować ze środków z 1,5% podatku?

Środki pozyskane z 1,5% podatku są cennym wsparciem dla działalności statutowej OSP. Mogą być wydatkowane m.in. na:

• Zakup i modernizację wozów strażackich.
• Zakup i modernizację sprzętu ratowniczo-gaśniczego.
• Działalność szkoleniową, wychowawczą, kulturalno-oświatową.
• Inne cele związane z utrzymaniem gotowości bojowej i realizacją zadań statutowych jednostki.

Poza tym, straże tradycyjnie mogą liczyć na darczyńców: lokalne firmy często fundują sprzęt lub finansują określone zakupy w zamian za reklamę. Mieszkańcy nieraz spontanicznie organizują zbiórki. OSP same także prowadzą różne akcje zarobkowe: tradycją jest noworoczna zbiórka strażacka, organizowanie festynów strażackich, loterii fantowych, pokazów - dochód zasila kasę jednostki. Nie przynosi to może ogromnych sum, ale buduje relacje ze społecznością i pozwala np. na zakup drobnego sprzętu.

8. Granty i programy pozaratownicze

Warto wspomnieć, że OSP mogą pozyskiwać środki także na działalność pozaratowniczą - podobnie jak KGW czy inne stowarzyszenia. Jeśli strażacy organizują np. zawody sportowe, turniej MDP, szkolenia z pierwszej pomocy dla dzieci, mogą aplikować o granty z zakresu profilaktyki czy edukacji (np. z Ministerstwa Edukacji na programy dla młodzieży, z fundacji bankowych na projekty sportowe itd.). Część OSP pisze projekty do konkursu FIO (Fundusz Inicjatyw Obywatelskich) czy do programów PROO zarządzanych przez Narodowy Instytut Wolności - tam można uzyskać środki na rozwój organizacyjny, doposażenie w sprzęt komputerowy, promocję wolontariatu itp.

Praktyczne aspekty pozyskiwania funduszy

W praktyce każda aktywna OSP korzysta z kombinacji tych źródeł. Przykładowo: gmina opłaca paliwo i ubezpieczenie auta, MSWiA da dotację 10 tys. zł na sprzęt, z ubezpieczeń dołożą 5 tys. zł na węże, lokalna firma sponsoruje syrenę alarmową, społeczność zbierze 3 tys. zł na nowe mundury, a druhowie własną pracą wyremontują garaż. Znając już możliwe źródła, ważne jest pytanie: jak praktycznie straż pozyskuje fundusze? Wiele zależy tu od aktywności i zaradności zarządu OSP oraz współpracy z władzami.

• Współpraca z samorządem: Dobra relacja z wójtem/burmistrzem oraz radnymi gminy jest kluczowa. Warto zapraszać władze na zebrania OSP, pokazywać osiągnięcia i potrzeby. Przy konstruowaniu budżetu gminy straż powinna przedstawiać uzasadnione wnioski o środki. Samorząd często ma większe możliwości pisania wniosków.
• Śledzenie programów centralnych: Każdego roku Komenda Główna PSP przesyła do komend powiatowych informacje o programach dofinansowania dla OSP (dotacje MSWiA, nabór wniosków na auta, sprzęt itp.). Warto być w kontakcie z komendantem powiatowym PSP lub właściwym wydziałem bezpieczeństwa w urzędzie wojewódzkim - tam zapadają decyzje o podziale środków. OSP powinna składać wnioski w terminie i zgodnie z wymaganiami.
• Korzystanie z porad i szkoleń: Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP (ZOSP RP) - organizacja zrzeszająca większość jednostek - często organizuje szkolenia z pozyskiwania funduszy, pisania projektów. Warto, by przedstawiciele OSP w nich uczestniczyli. Ponadto portale branżowe (jak strazacki.pl, remiza.com.pl) publikują newsy o nowych naborach i programach - dobrze je śledzić.
• Projekty unijne z OSP w partnerstwie: Jeśli gmina lub powiat przygotowuje duży projekt z funduszy UE dotyczący bezpieczeństwa, OSP powinna się w to włączyć. Dzięki współpracy w ramach większego projektu łatwiej uzyskać dofinansowanie niż startując samemu.

tags: #nowe #formy #rozliczen #osp