Węże strażackie – kluczowy element w walce z ogniem

Węże strażackie to jeden z podstawowych elementów armatury pożarniczej, stanowiący kluczowy element wyposażenia każdej jednostki strażackiej. Ich głównym zadaniem jest podawanie środka gaśniczego, najczęściej wody lub wodnych roztworów środka pianotwórczego, od źródła ich czerpania do miejsca pożaru, umożliwiając skuteczne rozprzestrzenianie wody pod wysokim ciśnieniem na obszarach zagrożonych. Wąż strażacki pozwala na podawanie wody na duże odległości, nawet do kilkudziesięciu metrów, co czyni go niezastąpionym narzędziem w pracy strażackiej, nawet w ekstremalnych warunkach.

Historia rozwoju węży pożarniczych

Pierwsze węże strażackie zostały wyprodukowane w 1558 roku w Augsburgu i były wykonane ze skóry. Były one szyte lub nitowane i odznaczały się wysoką wytrzymałością na uszkodzenia mechaniczne. Ponad sto lat później, w 1672 roku, Jak Van Heyde wyprodukował pierwsze węże z włókna żaglowego. Dzisiejszy kształt węży zawdzięcza się J.C. Beckowi z Lipska, który po raz pierwszy utkał wąż pożarniczy z przędzy. Pierwsze węże, które nie zawierały szwów, powstały w XIX wieku w Saksonii, zaś węże gumowe zaprezentowano 80 lat później, w Dzień Niemieckiej Straży Pożarnej w Lipsku.

Wraz z rozwojem technologicznym, zaczęto produkować węże z tworzyw sztucznych. Obecnie produkuje się taśmy wężowe na węże pożarnicze wykonane z włókniny, do których wprowadzana jest wykładzina z tworzywa plastycznego PCV.

Rodzaje i przeznaczenie węży strażackich

Współcześnie węże strażackie klasyfikowane są ze względu na swoją konstrukcję oraz przeznaczenie. Strażacy mają do dyspozycji węże tłoczne i ssawne, które stanowią trzy główne grupy węży używanych w pożarnictwie.

Węże tłoczne

Węże tłoczne, jak nazwa wskazuje, służą do tłoczenia wody od motopompy do prądownicy, skąd wydobywa się strumień gaśniczy. Pożarnicze węże tłoczne służą do tłoczenia wody, a także wodnych roztworów środka pianotwórczego. Mniejszych węży tłocznych używa się do gaszenia niewielkich pożarów, co pozwala na szybkie i skuteczne zaatakowanie ognia.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, rozróżnia się następujące węże tłoczne:

• Pożarnicze węże tłoczne do hydrantów (o średnicy wewnętrznej 25 i 52 mm).
• Pożarnicze węże tłoczne do pomp pożarniczych (o średnicy wewnętrznej 25, 42, 52, 75, 110 mm).

Węże ssawne

Zadanie węży ssawnych polega na zasysaniu wody z otwartego zbiornika (np. stawu, rzeki) przy pomocy motopomp. Pożarnicze węże ssawne mają wbudowany oplot druciany, który zapobiega spłaszczeniu podczas zasysania. Można nimi podawać wodę lub środek pianotwórczy.

Rozróżnia się następujące wielkości węży ssawnych, w zależności od ich średnicy wewnętrznej:

• 52 mm
• 75 mm
• 110 mm
• 125 mm
• 150 mm

Węże ssawne powinny spełniać wymagania normy PN-EN 14540.

Inne podziały węży strażackich

Poza podziałem na węże tłoczne i ssawne, istotne jest również ich przeznaczenie, gdzie rozróżnia się dwa typy węży: H (do hydrantów) i W (do motopomp i autopomp). Węże strażackie różnią się także między sobą łącznikami, które są kluczowe dla ich funkcjonalności w systemie gaśniczym.

Materiały i konstrukcja

Węże strażackie wszystkich rodzajów są wykonane z wysokiej jakości materiałów, co zapewnia ich niezawodność i trwałość. Najczęściej stosuje się wytrzymałe tworzywa, takie jak guma syntetyczna lub poliuretan, które oplatane są włóknami syntetycznymi, np. wysoką jakością przędzą poliestrową.

Takie materiały zapewniają:

• Elastyczność
• Odporność na ścieranie i uszkodzenia mechaniczne
• Odporność na działanie warunków atmosferycznych i zabrudzenia
• Wysoką wytrzymałość na ciśnienie robocze

Obecnie węże są często produkowane z wysokiej jakości przędzy poliestrowej z wewnętrzną wkładką z PCV, co dodatkowo zwiększa ich odporność na uszkodzenia mechaniczne oraz przecieranie, nawet przy częstym kontakcie z brudnym lub czystym medium, jakim jest woda.

Wymagania prawne i normy

Wymagania techniczno-użytkowe, jakie powinny spełniać węże pożarnicze, znajdują się w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu wyrobów strażackich służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania.

Dodatkowo, jak wspomniano, węże ssawne powinny spełniać wymagania normy PN-EN 14540.

Konserwacja i kluczowe cechy

Należy pamiętać, że stan węży strażackich może zdecydować o powodzeniu całej akcji pożarniczej, dlatego wszystkie węże strażackie muszą być odpowiednio konserwowane i utrzymywane w stanie suchym.

Zasady konserwacji

• Węże ssawne nie mogą być wystawione na zbyt długotrwałe działanie słońca i smarów.
• Węże tłoczne warto wietrzyć i poddawać próbom wytrzymałościowym przynajmniej raz na kwartał.
• Węże do hydrantów wewnętrznych muszą być poddawane próbie ciśnieniowej na maksymalne ciśnienie robocze raz na 5 lat, o czym mówi polska norma dotycząca konserwacji hydrantów wewnętrznych.

Cechy idealnego węża strażackiego

Węże tłoczne, a także inne typy węży, muszą być produktami najwyższej jakości, ponieważ tylko solidne wykonanie jest w stanie zapewnić skuteczność działania i bezpieczeństwo. Wśród głównych cech idealnego węża strażackiego wymienia się między innymi:

• Łatwość w zwijaniu
• Odporność na działanie warunków atmosferycznych
• Lekkość i elastyczność, dzięki czemu są bardzo łatwe w użytkowaniu

Dodatkowe zastosowania

Węże strażackie, prócz wykonania ze sztucznych włókien i dodatkowego wzmocnienia od wewnątrz tworzywem PCV, stają się funkcjonalne nie tylko dla strażaków. Często są również wykorzystywane przez rolników jako węże do nawadniania, co świadczy o ich wytrzymałości i uniwersalności.

tags: #obi #weze #strazackie