Prawidłowe noszenie umundurowania oraz przestrzeganie zasad obowiązujących w regulaminach ma istotny wpływ na wizerunek strażaka. Poniżej przedstawiono kluczowe wytyczne dotyczące prezentacji odznaczeń oraz najważniejsze informacje o systemie wyróżnień w Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Zasady noszenia odznaczeń i umundurowania
Zgodnie z uchwałą ZG ZOSP RP, odznaczenia muszą być eksponowane w sposób godny i zgodny z przyjętą etykietą:
- Złoty Znak Związku: Powinien być umieszczony na wstędze pod kołnierzem koszuli tak, aby był widoczny 1 cm poniżej węzła krawata. Nie należy go wpinać bezpośrednio do munduru.
- Sznur galowy: Przy mundurze musi być przypięty do guzika pod pagonem (po prawej stronie) oraz do pierwszego górnego guzika zapięcia munduru. Przy koszuli letniej warkocz z pomponem mocuje się do guzika pod klapą kieszeni prawej.
- Sztandary: Odznaki na sztandar wpina się do specjalnego uchwytu (kolucha) wkręcanego w drzewce, aby podczas prezentacji wstęga znajdowała się przy płacie ze Znakiem Związku.
- Ubiór galowy: Strażacy występujący do dekoracji, dowódcy prowadzący uroczystości oraz orkiestry dęte OSP muszą występować w umundurowaniu galowym, a nie w koszulach letnich. Do munduru wyjściowego nie wolno nosić krawatów cywilnych ani kolorowych koszul.
System odznaczeń i wyróżnień ZOSP RP
System wyróżnień obejmuje szereg odznak i medali przyznawanych za zasługi dla ochrony przeciwpożarowej oraz działalność w OSP.
Główne odznaczenia związkowe
| Odznaczenie | Charakterystyka |
|---|---|
| Złoty Znak Związku | Krzyż równoramienny z metalu złotego, z orłem jagiellońskim na czerwonej emaliowanej tarczy. |
| Medal Honorowy im. B. Chomicza | Srebrzysty, oksydowany medal z wizerunkiem pierwszego prezesa Związku OSP RP. |
| Medal Za Zasługi dla Pożarnictwa | Trzystopniowy (złoty, srebrny, brązowy) medal z wizerunkiem bogini Hestii. |
Odznaki za staż i wyszkolenie
- Strażak Wzorowy: Nadawana członkom OSP biorącym bezpośredni udział w działaniach ratowniczych, posiadającym odpowiednie wyszkolenie i co najmniej 5-letni staż.
- Za Wysługę Lat: Tarcza okrągła z hełmem strażackim, przyznawana po 10 latach działalności, a następnie w cyklach pięcioletnich.
- Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza: Odznaka w formie toporka strażackiego, przyznawana za aktywność w MDP.
Aktualizacja regulaminu odznaczeń (od 1 stycznia 2019 r.)
Nowy regulamin, zatwierdzony uchwałą nr 16/V/2018, wprowadził istotne zmiany w procedurach:
- Ochrona danych: Wnioski muszą być zgodne z przepisami RODO. Wprowadzono dwa wzory wniosków (z oświadczeniem RODO i bez niego).
- Wymogi stażowe: Odznaka „Strażak Wzorowy” wymaga obecnie 5 lat stażu w działaniach ratowniczo-gaśniczych.
- Odpłatność: Odznaka „Za Wysługę Lat” od 2019 roku jest odpłatna.
- MDP: Odznaka brązowa przyznawana jest po 2 latach od złożenia ślubowania.