Orkiestra Dęta OSP Miejsce Piastowe, będąca najstarszym zespołem artystycznym z terenu Gminy Miejsce Piastowe, od lat stanowi ważny element życia kulturalnego i społecznego regionu. Zespół regularnie uczestniczy w wojewódzkich, regionalnych i ogólnopolskich przeglądach orkiestr dętych, uroczystościach państwowych, strażackich, kościelnych oraz różnorodnych imprezach masowych, systematycznie podnosząc swój poziom artystyczny. W swoim repertuarze orkiestra posiada utwory popularne, rozrywkowe, filmowe, liturgiczne oraz marszowe.
Wielkim zaszczytem dla Gminy Miejsce Piastowe było, gdy spotkanie inauguracyjne konferencji „5 lat NIW. Nowe szanse dla trzeciego sektora” rozpoczęło się koncertem Orkiestry Dętej Miejsce Piastowe oraz pokazem mażoretek. Wydarzenie to, związane z 5 rocznicą powstania Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, było uhonorowaniem dla artystów z Miejsca Piastowego.
Początki i Okres Przedwojenny
Założenie Orkiestry Zakładowej (1895-1917)
Historia orkiestry dętej w Miejscu Piastowym sięga roku 1895, kiedy to ksiądz Bronisław Markiewicz - założyciel zakonu Księży Michalitów i zakładu wychowawczego dla młodzieży - sprowadził do Miejsca Piastowego nauczyciela muzyki, emerytowanego orkiestrowca wojskowego Antoniego Macha. Powierzył mu zadanie założenia orkiestry zakładowej. Pierwsze lekcje nauki gry na instrumentach odbywały się na plebanii. Już kilka miesięcy później muzycy grali kolędy, pieśni wielkanocne, pierwszą pieśń "Z dymem pożarów", a następnie marsze i poważniejsze utwory muzyczne.
W 1902 roku kierowanie orkiestrą powierzono Stefanowi Prószyńskiemu, nauczycielowi w zakładowym gimnazjum. Następnie, w roku 1904, kapelmistrzem został Bronisław Jezierski. W latach 1904-1914 funkcję tę pełnił organista, późniejszy Ksiądz Michalita, Wawrzyniec Karch. Pod jego batutą orkiestra utworami żałobnymi pożegnała założyciela michalickich zgromadzeń zakonnych księdza Bronisława Markiewicza.
Rozwój w Okresie Międzywojennym (1918-1939)
W latach 1914-1918, po wybuchu I wojny światowej, działalność kulturalna została ograniczona. Dopiero od 1918 roku, pod kierownictwem Kazimierza Owsiewskiego, niewielki skład orkiestry wznowił działalność. Później orkiestrą dyrygowali amatorzy-pasjonaci: Andrzej Gródek i Adam Chmielarski. W 1923 roku orkiestrę przejął muzyk i kapelmistrz Michał Daszyński, który gorliwie zaangażował się w jej rozwój. Dzięki jego staraniom instrumenty zostały wyremontowane, próby odbywały się codziennie, a do repertuaru włączono także muzykę poważną.
Dzięki wsparciu finansowemu Bronisława Jezierskiego, zakupiono nowe instrumenty i powiększono skład zespołu. Orkiestra koncertowała nie tylko lokalnie, występując m.in. dla Polonii z USA w kopalni soli w Wieliczce oraz witając prezydenta Ignacego Mościckiego. W 1934 roku funkcję dyrygenta przejął Władysław Stasiowski, a w 1936 roku do pracy przystąpił Roman Dziurzyński, rozbudowując repertuar i przygotowując opracowanie pieśni maryjnych.
Wojna i Powojenne Odrodzenie
Zawieszenie Działalności i Orkiestra Dęto-Smyczkowa (1939-1943)
Początkiem 1939 roku orkiestrą zajął się prefekt ks. Ludwik Węgrzyn, jednak z chwilą wybuchu II wojny światowej jej działalność została zawieszona. Dopiero w styczniu 1943 roku ks. Stanisław Nierychlewski na bazie orkiestry dętej założył zespół dęto-smyczkowy, który ze względu na zakazy okupanta mógł występować jedynie na terenie zakładu.
Odtworzenie Orkiestry Dętej i Powstanie Orkiestry Wiejskiej (1946)
Jesienią 1946 roku ks. Walerian Moroz ponownie odtworzył skład orkiestry dętej, która towarzyszyła uroczystościom zakładowym. W tym samym okresie, ze względu na przemiany polityczne w kraju, nastąpiła reorganizacja działalności Michalitów. Z inicjatywy wikariusza parafii Miejsce Piastowe, ks. Tadeusza Podhorodeckiego (CSMA), jesienią 1946 roku utworzono wiejską orkiestrę dętą. Instrumenty zakupiono w Polance, a fundusze pozyskano z Kasy Stefczyka. Szybko dokonano naboru członków wśród młodych mieszkańców wsi.
Przejęcie przez OSP i Sukcesy (od 1948)
Opiekunowie i kierownictwo koła ZMW "Wici", widząc niezadowolenie ówczesnych władz politycznych z programu i działalności związku, postanowili przyłączyć się do Ochotniczej Straży Pożarnej w Miejscu Piastowym. W 1948 roku kierownictwo nad orkiestrą przejął Józef Kołodziej, który w młodości zdobył wiedzę muzyczną w zakładzie wychowawczym w Miejscu Piastowym, grając na tenorze w orkiestrach zakładowych.
Pod jego kierownictwem Orkiestra Dęta przy OSP w Miejscu Piastowym szybko osiągnęła wysoki poziom artystyczny, czego dowodem było reprezentowanie województwa rzeszowskiego na centralnych dożynkach, które odbyły się 8 września 1949 roku we Wrocławiu.
Do ważniejszych występów orkiestry pod batutą Józefa Kołodzieja należy zaliczyć oprawę muzyczną podczas uroczystości jubileuszu 600-lecia Miejsca Piastowego w 1961 roku, udział w poświęceniu i wmurowaniu kamienia węgielnego pod kościół parafialny w Łężanach w 1982 roku oraz oprawę mszy prymicyjnej księdza Jana Folcika w 1983 roku.
5 maja 1990 roku, przy udziale orkiestry odbyło się przeniesienie szczątków Sługi Bożego ks. Bronisława Markiewicza z cmentarza parafialnego do kościoła Księży Michalitów. 2 czerwca 1991 roku w Rzeszowie, w czasie czwartej pielgrzymki do Polski papieża Jana Pawła II, orkiestra uczestniczyła w oprawie muzycznej mszy świętej, którą tworzyło 30 chórów i 25 orkiestr dętych. W tym czasie orkiestra liczyła ponad 30 instrumentalistów. Zespół systematycznie uczestniczył również w nabożeństwach fatimskich organizowanych przez Księży Michalitów od 1977 roku.
W 1995 roku orkiestra obchodziła jubileusz 50-lecia powstania, który zbiegł się z obchodami 100-lecia OSP w Miejscu Piastowym. Podczas uroczystości orkiestra została wyróżniona za wkład w upowszechnianie kultury muzycznej, otrzymując pamiątkowy proporzec oraz Srebrny Medal za Zasługi dla Pożarnictwa. W czerwcu 1997 roku, podczas VI pielgrzymki do ojczyzny, Jan Paweł II odwiedził Podkarpacie, w tym Sanktuarium Księży Michalitów w Miejscu Piastowym. Orkiestra była obecna, koncertując we mszy świętej w Krośnie.
Nowoczesność i Współpraca z Gminnym Ośrodkiem Kultury (od 1998)
Zmiany kadrowe i rozwój
W roku 1998 kapelmistrzem orkiestry został Jarosław Sereda, saksofonista, absolwent Akademii Muzycznej w Krakowie. Nastąpiła przebudowa składu zespołu - w szeregi orkiestry wstąpili młodzi ochotnicy z Miejsca Piastowego, wspierani przez uczniów krośnieńskiej szkoły muzycznej. Wprowadzono sekcję saksofonową i perkusyjną, a przy orkiestrze zaczęła działać szkółka dla najmłodszych kandydatów na członków orkiestry, założona i prowadzona przez Bolesława Seredę. W tym samym roku zespół zajął II miejsce w VII Wojewódzkim Przeglądzie Orkiestr Dętych w Krośnie i po raz pierwszy koncertował za granicą, występując na Słowacji w Svidniku i Ladomirovej.
Rok 2000 obfitował w wiele wydarzeń, m.in. uhonorowanie zasłużonych członków orkiestry odznakami Polskiego Związku Chórów i Orkiestr. W 2001 roku orkiestra zapewniła oprawę muzyczną uroczystości nadania Szkole Podstawowej w Miejscu Piastowym imienia Tytusa Trzecieskiego oraz otrzymała wyróżnienie starosty powiatu jarosławskiego.
Przejście pod GOK (2002)
W 2002 roku orkiestra przeszła pod opiekę Gminnego Ośrodka Kultury w Miejscu Piastowym, przyjmując nazwę Orkiestra Dęta Gminy Miejsce Piastowe. Mimo to, w dalszym ciągu kontynuuje współpracę z OSP w Miejscu Piastowym, a wszyscy członkowie orkiestry wchodzą także w skład jednostki. Zmienił się sposób finansowania i zarządzania - od tego momentu zakupy, remonty instrumentów oraz finansowanie wyjazdów pokrywane są z budżetu GOK.
Ważne występy i jubileusze (2005-2014)
W 2005 roku orkiestra podjęła decyzję o wyjeździe na uroczystości beatyfikacyjne ks. Bronisława Markiewicza w Rzymie, które ostatecznie odbyły się w Warszawie. Rok 2006 przyniósł szczególny jubileusz - 111-lecie tradycji orkiestr dętych w Miejscu Piastowym, którego początek uznano na rok 1895. We wrześniu orkiestra spędziła dwa dni na Ukrainie, koncertując wspólnie z orkiestrą z Sambora.
W 2008 roku orkiestra witała Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego w Żarnowcu, a także zapewniała oprawę mszy na Jasnej Górze. W 2009 roku, podczas obchodów 650-lecia istnienia wsi, orkiestra przywiozła sadzonkę Dębu Papieskiego z Wadowic, którą zasadzono w Miejscu Piastowym. W tym samym roku zespół taneczny, tzw. mażoretki, zaczął towarzyszyć orkiestrze podczas występów, a kapelmistrzem i tamburmajorem podczas uroczystości był Marcin Sereda.
Rok 2010 okazał się dla orkiestry udany ze względu na pozyskanie funduszy unijnych, dzięki którym zakupiono nowe instrumenty muzyczne, m.in. tenorhorny, suzafon, lirę marszową, klarnet i trąbkę, o łącznej wartości niemal 33 000 zł. W 2014 roku orkiestra uczestniczyła w oprawie muzycznej ogólnopolskiej mszy dziękczynnej za kanonizację Ojca Świętego Jana Pawła II w Gnieźnie, transmitowanej przez media ogólnopolskie i TV Polonia.
Projekt „Zwiększenie potencjału oraz wsparcie działań Strażackiej Orkiestry Dętej Gminy Miejsce Piastowe”
Dofinansowanie i Cel Projektu
22 lipca 2021 roku OSP Miejsce Piastowe w partnerstwie z Gminnym Centrum Kultury i Biblioteką w Miejscu Piastowym otrzymało dofinansowanie celowe w wysokości 535 tysięcy złotych. Środki te pochodziły z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach projektu pt. „Zwiększenie potencjału oraz wsparcie działań Strażackiej Orkiestry Dętej Gminy Miejsce Piastowe”. Pozyskane fundusze zostały przeznaczone na stworzenie w budynku remizy OSP profesjonalnej sali prób dla orkiestry oraz studia nagrań. Realizacja zadań projektowych została zaplanowana na lata 2021-2023.
Przebieg Prac Budowlanych i Nowe Pomieszczenia
Spotkanie inaugurujące projekt odbyło się 30 lipca 2021 roku w remizie OSP Miejsce Piastowe. Prace budowlane rozpoczęły się w kwietniu 2022 roku. Najpierw strażacy własnymi siłami wysprzątali poddasze, które zostało na nowo zaaranżowane. Aby stało się bardziej przestronne, zmieniona została konstrukcja podpierająca dach. Ściany i sufity wyłożono dźwiękochłonnymi panelami wygłuszającymi, wyodrębniono miejsce na reżyserkę i dodatkowe pomieszczenie na instrumenty dla orkiestry. Wykonano również niezbędne instalacje: wodociągową, kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, gazową i elektryczną, a na podłogę położono płytki. Na poddaszu powstała kotłownia, co znacząco poprawiło komfort użytkowania remizy. Odbiór końcowy robót budowlanych odbył się 19 września 2022 roku.
Uroczyste Otwarcie i Wyróżnienia
W nowej sali prób orkiestra po raz pierwszy ćwiczyła 14 października 2022 roku. Wcześniej muzycy narzekali na nieustający hałas i konieczność ciągłego wynoszenia instrumentów, gdyż pomieszczenie w remizie dzielili ze strażakami. Teraz mają własną, odpowiednio wygłuszoną i przestronną salę, która bez problemu pomieści duży skład orkiestry. Członkowie orkiestry mają próby raz w tygodniu.
Uroczyste otwarcie sali prób i studia nagrań nastąpiło w sobotę 15 lipca 2023 roku. W wydarzeniu uczestniczyli m.in.:
- Dorota Chilik - Wójt Gminy Miejsce Piastowe
- Aleksandra Ciepiela - Zastępca Wójta
- Grzegorz Nieradka - Doradca Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
- Andrzej Guzik - Wicestarosta Krośnieński
- dh Wiesław Habrat - Przewodniczący Rady Gminy Miejsce Piastowe
- st. bryg. Zbigniew Nowak - Komendant Miejski PSP w Krośnie
Uroczystość, której dowódcą był dh Adam Jurczak (OSP Targowiska), a spikerem dh Adam Łukaszewski (PSP Krosno, OSP Leśniówka), rozpoczęła się symbolicznym przecięciem czerwonej wstęgi. Poświęcenia pomieszczeń dokonali proboszcz miejscowej parafii ks. Andrzej Mroczkowski oraz ks. Tadeusz Musz - przełożony Domu Macierzystego Zgromadzenia Księży Michalitów.
Była to również okazja do wręczenia odznaczeń zasłużonym członkom Orkiestry przez prof. Annę Marek-Kamińską (Prezes Oddziału Polskiego Związku Chórów i Orkiestr w Rzeszowie) oraz Marka Kosiora (członka PZChiO):
- Złota Odznaka Honorowa: Julian Lorenc, Kazimierz Rysz, Marcin Sereda
- Srebrna Odznaka Honorowa: Henryk Akslar, Piotr Guzik, Tomasz Jastrzębski, Mateusz Klara, Paweł Klara, Marian Kustra, Kamil Lorenc, Łukasz Michalak, Janusz Sznajder, Karolina Sznajder
- Brązowa Odznaka Honorowa: Andrzej Bara, Dawid Dudek, Natalia Janasiak, Przemysław Janasiak, Grzegorz Jaracz, Katarzyna Kozioł, Krzysztof Kozioł, Kornelia Paszyńska, Katarzyna Rajnik, Karol Szmyd
Okolicznościowe dyplomy uznania Polskiego Związku Chórów i Orkiestr oraz odznakę specjalną Strażackiej Orkiestry Dętej Gminy Miejsce Piastowe otrzymali: Marek Guzik, Mirosław Guzik, Andrzej Klara. Odznaki Honorowe PZCHiO otrzymali również: Dorota Chilik, Joanna Ziemiańska-Kielar, Krzysztof Węgrzyn. Odznakę „Zasłużony dla Kultury” przyznaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wręczył Grzegorz Nieradka: Krzysztof Węgrzyn, Bożena Wójcik. Strażacy uhonorowali także: Grzegorza Nieradkę, Dorotę Chilik, Wiesława Habrata, Joannę Ziemiańską-Kielar, Monikę Borek, Izabelę Półchłopek, Annę Marek-Kamińską, Tomasza Lenia.
Aktualne Wydarzenia i Życie Orkiestry
Działalność Zespołu Mażoretek
Zarząd orkiestry, w szczególności prezes Bolesław Sereda, dążył do stworzenia zespołu tanecznego towarzyszącego orkiestrze. W 2009 roku powstały mażoretki, które są integralną częścią występów. Obecnie Orkiestra Dęta OSP Miejsce Piastowe aktywnie prowadzi nabór do zespołu mażoretek, zapraszając wszystkie chętne dziewczęta do dołączenia do zgranego zespołu i udziału w występach.
Ważne Uroczystości i Występy
W niedzielę 19 stycznia Orkiestra Dęta OSP i Chór Dorosłych z Miejsca Piastowego uświetnili Mszę Świętą, a po jej zakończeniu odbył się godzinny koncert kolęd i pastorałek przy wypełnionym przez słuchaczy kościele. Dyrygentem orkiestry jest Marcin Sereda.
Orkiestra również angażuje się w ważne wydarzenia społeczne i patriotyczne. Przykładem jest udział w uroczystościach pogrzebowych ppor. Edmunda Sawczyna ps. "Puma" i Edwarda Czekańskiego ps. "Jaskółka", żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, pochowanych po 80 latach na cmentarzu w Targowiskach. Zespół uświetnił również uroczystość poświęcenia nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego oraz quada.
Pamięć o Stanisławie Menecie
Z głębokim smutkiem Orkiestra Dęta Gminy Miejsce Piastowe przyjęła wiadomość o odejściu śp. Stanisława Meneta, który był dyrygentem zespołu w latach 2009-2011. Pod jego batutą orkiestra uczestniczyła m.in. w Festiwalu Orkiestr w Bełżycach, Międzynarodowym Festiwalu „Złota Trąbka” w Kozach, Regionalnym Przeglądzie Orkiestr OSP w Krynicy-Zdroju oraz w Światowym Festiwalu Zespołów Polonijnych w Rzeszowie. Stanisław Menet jest wspominany jako osoba zawsze uśmiechnięta, życzliwa i pełna pasji do muzyki, na zawsze pozostając w pamięci i sercach członków orkiestry.