Koncern ORLEN aktywnie wspiera jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) i Państwowej Straży Pożarnej (PSP) poprzez różnorodne programy grantowe i inicjatywy. Celem tych działań jest zwiększenie potencjału ratowniczego, poprawa bezpieczeństwa oraz zapewnienie strażakom dostępu do nowoczesnego sprzętu i specjalistycznych szkoleń. Wsparcie straży pożarnych i zwiększenie potencjału ich działań ratowniczych jest jednym z priorytetów nowej polityki sponsoringowej Grupy ORLEN.
Program „ORLEN na straży”
Jednym z kluczowych programów wspierających jednostki ratownicze jest „ORLEN na straży”. W tym roku na wsparcie dla jednostek Ochotniczej i Państwowej Straży Pożarnej koncern przeznaczył 20 milionów złotych.
Nabór wniosków do tegorocznej edycji programu potrwa do 30 czerwca 2025 roku. Maksymalna wysokość grantu wynosi 150 tys. złotych. Uzyskane dofinansowanie można przeznaczyć na zakup sprzętu i wyposażenia, ubezpieczenie sprzętu specjalistycznego lub jego użytkowników oraz wsparcie psychologiczne, w tym wzmocnienie odporności psychicznej strażaków.
Co najmniej 20 procent wartości każdego grantu przeznaczane będzie na działania edukacyjne, takie jak specjalistyczne szkolenia, kursy doskonalące czy warsztaty.
Ścieżki wsparcia w programie „ORLEN na straży”
Tegoroczna edycja programu oferuje dwie ścieżki wsparcia:
- Dla jednostek KSRG i zabezpieczających strategiczne lokalizacje Grupy ORLEN: Pierwsza ścieżka skierowana jest do jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) oraz do jednostek OSP i Państwowej Straży Pożarnej zabezpieczających strategiczne lokalizacje Grupy ORLEN. W ramach tej ścieżki możliwe jest uzyskanie dofinansowania na działania związane z ratownictwem drogowym, chemicznym - w tym gazowym, naftowym i dotyczącym odnawialnych źródeł energii - oraz reagowaniem na zagrożenia wynikające ze zmian klimatu.
- Dla jednostek aspirujących do KSRG: Druga ścieżka skierowana jest do jednostek, które aspirują do włączenia do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Ogłoszenie wyników naboru do programu „ORLEN na straży” nastąpi najpóźniej 8 września 2025 roku.
Pilotażowy Program „ORLEN. Razem dla bezpieczeństwa”
Fundacja ORLEN ruszyła również z pilotażowym programem „ORLEN. Razem dla bezpieczeństwa”, który stanowi uzupełnienie działań prowadzonych w ramach programu „ORLEN na straży”. W ramach pilotażu ORLEN przeznacza 5 milionów złotych dla jednostek OSP z pięciu województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, mazowieckiego, lubelskiego i podkarpackiego.
Jednostki OSP z tych regionów mogły wnioskować o granty do 50 tys. złotych w okresie od 22 września do 8 października br. (bieżącego roku). Pozyskane wsparcie można było przeznaczyć na zakup środków ochrony indywidualnej, sprzętu logistycznego, bezzałogowych statków powietrznych (np. dronów), środków łączności, czy na szkolenia.
Historia i zakres wsparcia Fundacji ORLEN dla Strażaków
Fundacja ORLEN od lat wspiera OSP w całej Polsce. Wcześniej programy realizowane były pod hasłem „ORLEN dla Strażaków”, a obecnie pod hasłem „ORLEN. Jesteśmy Razem”. Co roku Fundacja ORLEN przeznacza wielomilionowe kwoty na dofinansowanie dla OSP. Druhowie mogą składać wnioski o sfinansowanie zakupu sprzętu, umundurowania, a od niedawna nawet specjalistycznych szkoleń czy wsparcia psychologicznego dla strażaków.
W najnowszej edycji (2024) pula środków była rekordowa i wyniosła 10 milionów złotych, dzięki czemu wsparcie otrzymało 211 jednostek OSP, w tym 70% beneficjentów po raz pierwszy. Średnia kwota grantu na jednostkę wzrosła z kilku do prawie 48 tys. złotych, a zależnie od kategorii działań OSP mogły wnioskować nawet o 30-150 tys. złotych dofinansowania każda.
Za te pieniądze strażacy kupują nowoczesny sprzęt: aparaty oddechowe, pompy, kamery termowizyjne, zestawy hydrauliczne. Niektóre większe dotacje pozwoliły nawet współfinansować zakup pojazdów, np. samochodów do ratownictwa chemicznego.
Nabór do programu ORLEN odbywa się zazwyczaj raz do roku, najczęściej późną zimą lub wczesną wiosną. Formularz wniosku wymaga opisania jednostki i jej potrzeb oraz wskazania, na co konkretnie mają być przeznaczone pieniądze.
Inne źródła finansowania i wsparcia dla Straży Pożarnej
Poza środkami publicznymi, sektor prywatny oraz społeczność lokalna odgrywają coraz większą rolę we wspieraniu strażaków-ochotników. Społeczna misja OSP i ich zaangażowanie w pomoc lokalnej społeczności sprawiają, że wiele firm - zarówno dużych korporacji, jak i lokalnych przedsiębiorstw - chętnie oferuje granty, darowizny lub sponsoring dla jednostek strażackich.
Programy grantowe dużych spółek
Na poziomie ogólnopolskim funkcjonują programy grantowe dużych spółek skierowane specjalnie do jednostek OSP. Najbardziej znane przykłady to:
- Fundacja PZU: Organizowała program „Pomoc To Moc”, w ramach którego finansowała lokalne projekty poprawiające bezpieczeństwo. OSP mogły zgłaszać pomysły, takie jak wyposażenie społeczności w defibrylatory czy organizacja szkoleń z pierwszej pomocy.
- Fundacja PGNiG: Wspierała zakupy sprzętu dla strażaków w regionach, gdzie działa ta spółka gazownicza, zwłaszcza na terenach wydobycia gazu.
- Fundacje branżowych gigantów: Na Dolnym Śląsku Fundacja KGHM „Polska Miedź” pomaga jednostkom w gminach górniczych, a w rejonach zakładów chemicznych Fundacja Grupy Azoty sponsorowała doposażenie strażaków.
Warto rozejrzeć się, jakie duże przedsiębiorstwa funkcjonują w okolicy. Wiele z nich w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) prowadzi konkursy grantowe lub jest otwartych na bezpośrednie prośby o wsparcie od organizacji takich jak OSP. Napisanie oficjalnej prośby czy projektu do takiej firmy może skutkować uzyskaniem wsparcia.
Bezpośrednie darowizny i sponsoring od lokalnych firm
Poza formalnymi programami grantowymi, niezwykle cenne są też bezpośrednie darowizny i sponsoring od lokalnych firm. Często są to rzeczy, o które najłatwiej zapytać przedsiębiorców z okolicy: np. właściciel warsztatu wulkanizacyjnego może przekazać komplet nowych opon do wozu bojowego, sklep budowlany ofiarować farbę na remont garażu, a lokalna spółka dorzucić kilkaset złotych na zakup węży.
Jako stowarzyszenie, OSP ma prawo przyjmować darowizny pieniężne i rzeczowe. Warto jednak sporządzić umowę darowizny dla przejrzystości i by darczyńca mógł odliczyć swój datek od podatku. Należy oczywiście pamiętać o okazaniu wdzięczności: podziękowanie na uroczystości, wzmianka w mediach społecznościowych czy pamiątkowy dyplom dla sponsora budują dobrą atmosferę i zachęcają do dalszego wsparcia.
Wsparcie od mieszkańców i społeczności lokalnej
Nie można zapomnieć o wsparciu od samych mieszkańców. OSP od dawna organizują różnego rodzaju zbiórki publiczne i wydarzenia, z których dochód zasila kasę jednostki. Tradycyjne przykłady to zabawy taneczne, festyny rodzinne, kiermasze czy kwesty przy kościele - lokalna społeczność zazwyczaj chętnie wrzuca datki, wiedząc, że to „dla strażaków”.
W dzisiejszych czasach coraz popularniejsze są także zbiórki internetowe (crowdfunding) na konkretny cel, np. „Nowa syrena alarmowa dla OSP X” lub „Remont dachu strażnicy w Y”. Gdy cel jest jasno określony i przemawia do wyobraźni mieszkańców, potrafią oni zebrać pokaźną kwotę w krótkim czasie.
Dodatkowo wiele OSP posiada status organizacji pożytku publicznego (OPP), co umożliwia im pozyskiwanie 1,5% podatku od osób fizycznych. To kolejny strumień finansowania, który może dostarczyć kilku lub kilkunastu tysięcy złotych rocznie na działalność straży.
Film promocyjny OSP GODÓW
Wnioski i perspektywy finansowania
Fundusze prywatne i społeczne stanowią znakomite uzupełnienie publicznych dotacji. Programy firm takich jak ORLEN, PZU czy PGNiG dają szansę na dodatkowe zakupy sprzętu, zwłaszcza specjalistycznego, a lokalni sponsorzy i darczyńcy pomagają „załatać” bieżące potrzeby jednostki. Warto aktywnie poszukiwać tych możliwości - obserwować ogłoszenia dużych fundacji, nawiązywać kontakty z przedsiębiorcami, promować pozytywny wizerunek OSP w mediach lokalnych.
Dzięki temu OSP może zyskać nowych sprzymierzeńców, którzy z własnej woli zainwestują w bezpieczeństwo społeczności. Każda pozyskana w ten sposób złotówka przekłada się na lepsze wyposażenie strażaków ochotników, a tym samym na skuteczniejszą pomoc niesioną mieszkańcom w sytuacjach zagrożenia.