Historia i rozwój miejscowości Borków w gminie Daleszyce

Początki osadnictwa i rozwój kuźnictwa

Wieś Borków położona jest na brzegu stawu założonego na rzece Belniance, zapewne przy dawnej przeprawie przez rzekę. Na przełomie XVIII i XIX w. była to osada szlachecka, leżąca na terenie dawnego powiatu wiślickiego, zapewne w obrębie parafii w Daleszycach. Niewykluczone, iż jej pierwotna nazwa mogła brzmieć jako Borkowa, położona w parafii św. Małgorzaty w Pierzchnicy, na terenie powiatu chęcińskiego. Tą właśnie posiadał w 1508 r. Johannes Rozenkowski, płacący 37 gr podatku, a pobliską wieś, zapewne pierwotnie królewską Szczecno, trzymał na prawie dzierżawy niejaki Borek.

Mapa historyczna regionu sandomierskiego z zaznaczonymi osadami nad rzeką Belnianką

Podczas lustracji województwa sandomierskiego w latach 1564-1565 wymieniono jako pobliskich właścicieli wsi Szczecno i Ujny Stanisława i Sebastiana Borków. W opisie parafii daleszyckiej z 1783 r. odnotowano kuźnicę Borkowską jako położoną w kluczu Cisowskim. W XVIII w. osada kuźnicza znajdowała się w posiadaniu Leona Kochanowskiego, stolnika sandomierskiego. Na jej terenie funkcjonował browar, folwark, kuźnica oraz "dwór czyli mieszkanie pisarza kuźniczego". W tym czasie wieś zamieszkiwało łącznie 45 osób w 8 domach.

Dalsze losy gospodarcze w XIX i XX wieku

W 1838 r. wzmiankowano nowo założoną kuźnicę w Borkowie, będącą w posiadaniu Wojciecha Nowosielskiego ze Szczecna. W 1846 r. właścicielką majątku była Antonina z Mieroszewskich Nowosielska, która w 1875 r. sprzedała dobra obciążone długami hipotecznymi. Zakupił je Feliks Blumenthal, jednak już w 1876 r. majątek został zlicytowany przez Towarzystwo Kredytowe Ziemskie. Kuźnica borkowska (fryszerka) czynna była prawdopodobnie do ok. 1879 r.

W 1899 r. Feliks Blumenthal sprzedał dobra Szczecno Stanisławowi Skarbnikowi, a w 1901 r. odkupiło je Kieleckie Towarzystwo Asekuracyjne Wyrobów Żelaznych. W kolejnych latach Borków kontynuował swój rozwój w ramach gminy Daleszyce.

Współczesne inwestycje i rozwój infrastruktury

Obecnie Borków jest ważnym elementem strategii rozwoju Miasta i Gminy Daleszyce. Kluczowe inwestycje obejmują poprawę zrównoważonej mobilności miejskiej oraz turystyki. W marcu 2026 r. przyjęto uchwałę (Nr XXXVI/280/2026) dotyczącą budowy ścieżki rowerowej na trasie Borków - Daleszyce. W 2025 roku rada podejmowała również aktywne działania związane z obrotem nieruchomościami w obrębie geodezyjnym Borków, co sprzyja dalszej rozbudowie infrastruktury gminy.

Schemat planowanej ścieżki rowerowej Borków - Daleszyce

tags: #osp #borkow #gm #daleszyce